ORTALAMA KAYAN KİP METODU İLE DENETLENEN IKİ FAZLI SARMAŞIK YAPILI YÜKSELTİCİ TİP DÖNÜŞTÜRÜCÜNÜN PERFORMANS ANALİZİ

Karık F., Ortalama Kayan Kip Metodu ile Denetlenen İki Fazlı Sarmaşık Yapılı Yükseltici Tip Dönüştürücünün Performans Analizi, EMO Bilimsel Dergi, Cilt 2, Sayı 4, Syf 69-75, Aralık 2012

OOOPPPrerreeOtrPttrrafaareffoloolltraaararrfmmmmolmmaraaaamaamnKnnKKaacccaenaaKeeyyycAaAAaeaanynnnnnAaaKaaKKnnlllyiyyaiipKsppssliyiisiMDssMMDDpsoiöooeöösMfDeenfftnnttoToöüTTooeüüfdnwşddtwwşşTtouüttuuoüdooüüwSşiSSriitPulrrlPPllüoeülliüüeehiidihhcrddDccPlaDDiüüeaaiiüünshennnssceenneDgnaeeggüünnüüseIeMnneeIIMMennntnnttültllPoeeIttPPooneeentneedennrddeelrrterPeeleerreellenfneennffCroaCCooeraalIrvİoIIerrnfvvkoomokkeammneenniIdriivtddakFttaamrFFerrnCinnoaCCdooaaasFlzssollzzoonCAlnaAAllınnsıızvonSvvnnSSAlneaıeeaaaraavnlrrSrlltirrettiimazeammzzeerirlriirrtiaaamzeCşCCişşrıaoııkookkCşnnnıYotYYkttrnarraaoYooptpplrlllaıllııoeleellpıdlııddlıYeYYlbıbbdüüüyYyykbkkAüsAAyssekeevvvlAllseteetteiriivcrrlccaetiaaiiigrTggcTTeaeeiigiipTppeip SlidFFFiaaantttigiihhhKMKKaaaorrrıdııkkk1e11 Control

111TTT...C1CCT....ECEEn.nneEeerrrnjjjieiivrvvjeieeTvTTeaaabTbbiiiiaiibKKKiiaaayKyynnnaaaaykkknflaffllaaaataaittrkhiirrhhlkBkkaBBaaarraFrriaakkiiBakkkk@a@@taaanignnhkggmlmmllıaııKğanğğaaiıliialıı.,llcı..,,rccğYoYYooımıkmme,ee1nYnniiilelleneeninneleeebbbniiilellibiirrriElEEinrnneEeerrrnjjjieiiGrGGjieeenGnn...eMnMM.üüüMddd.ü.. d.

[email protected]

syghDBofpDdgydAfragghssyyhBDooBDffppDdDdyfAgdgdAfyaaaereueöarraauneaaööaaaakeerreeuuöeöeaartuunnprrğreersröööökkkaarrttnntprprrrğğrrmifdrrssrrutmkkaaıiçaaöannnnttmmlohhgysoDBfpdDydgAiifddlelşuuttüümmııiiççööıaaimarlloohhaalleemranllşşüüüüaamrriotereueöaıımiimmşşaaunaaeaammrröönnmüalmrrririoottmmşmrtsşşşşrprrğlttnrsrımmüüıaakllalmmaşşmmiiınnssıa,üürmıllttttnnifdşşııutmıımıillyiçikoııkaaııanaa,,üüüürrlohıışşleşşmlşüümmntrrrkyyiiiikkooıkkaaimaannlaoaamrınmmnnttdnrrrrrrkkmrirotiüüdmaşşlleoorrrıımtannddşlnamiiüüüüddşmiaaseesaylttnrrccaa.ıttışşnnaaltııbaüürssaayyıdtkıccccaakşaaş..amiüüyittikklaanbbr,ddttkkııkkrmaanteorrriiüüüüaBaalllprro,,nnoıarreednoo.aaBBiaaaaüüdalppeznnnnyoor,maaişı..naüüilllrsazzyyyç,,ummcacgr.lagiiıımüüüüüiitllrrbasdtççknnııuukggrrllaaaaggaimmiüüüülinröaa,ssnnnnııümraaaaeoiiaşmBarelliionnpöölnnoüüammyr.şşmmrrkeetrlooiıllgzly,ryyiırrıüüilşkkşettarraiiıreeaggllaçugrlrargmüaüıışşşşeeaaaeeteeaagaaasnnırkpkrrainaaüüyıılittnöggnçrrükkppmkk:lnnüyyşrmıılreiııoıalannççgm::(SllyirpüürrsalliiltıriıııaaglaaçggmmrT((SSniippalılssaaşşlleııaaaeeaeaççkfTTnnirmiıaüaallllaaeetaagHnkrkkarzkllpşffkiimmiirııınııfnHHçnnkkerr-aazzllllmişş:liorrkııtürlamikaıffkaee--liBgmmmiiı(SiiiootkkttpsaammlkkıaaikknintçslliirBBokiııTtta-llpaeiiamöanniinntt)kssmrrookkiiıf.imiıt--tgtppnaammööHn))krmmyazllşıış..rerörttttggttÖnnfkiee-yymitşşrreeirroööltıoaüÖÖmkga1kkkriieelirsBottaıkrtmllııooüügg11nrrintlEsrrürssorkooiaaokkkarrmmb-zianmöll)EEmüürrvıoo.kkaalbbttgzziitoWnnnlğkedyeivvştrellraaöÖeooWWöllğğkkleeieddmeedr(iitnttllıoüüeeöögt1llrmmrddGrrs((raMannkorllmküüduttzlEzüGGrrraaMMoookalbzkkidduumzzloyezzönoeveFylallgoW.ammlllooğkeyyeedeöönnooieeeeöFFtyynggelöün..dlaalüamd(i)nöötttnnltüallüünnddlltntüüaamGlii))krüaMattittkckaadurznnttammzrllckküüaaiitl(kkccvşrrmüooyaaerrccönoelkeeFyttOg((ibvvşşaüütoo(eeeellkköaatnnnOOliibbmolündlükttiSdüa((eeee/i)tönnnnrtllmmooaKüüçkkniSdtiiSSddm//nl,küairöörrİkeclKKnirççdiirSSddannric,,rrteei(üİİeeMnlltKvnniişğüddrronliielkmaaeeOeeiirüüiMMbnnttKKğğetnn(celleimmninaarrlmooKükbeehinSdcc)/iikşöüiiruKooKKçbbiSdhhnn))vvn,lkkşşrüüioauuİeald)nidr,lvvvviçllmeeiiooeeiaaüMaanddtK))ği,,bnlllpöççmmmeeeearaniiebbcppiööiiadiaasoKnnnbhn)lkşknüiiaaddiiussssnnaı5küvllvlükknnioassabpdss)aşaauıı,55kküülçüümmıee0şbbppaagşşşuuiambpieömğmmıına00şşggnüşşaatmmrkiieemmğğinnniradilsnüülduttrrplkkbeikkiinıHnnrrllsasfllüüadduuım5ppkübebeiikükkrııeHHltrobpaaffiaşumminkkmorrmıeellttüo0rrşooziiogğşamktriiiaennmğmmoonüüoozzmooğğü/dotkkrcttnkrraagemiinurlhnmm//lüddduoofpccnnebiggkeemmiiıüuHputhhrafnnraıffmşükafrüüuuelppratrottrrişrriaaıınnlşşgiaüünaatmfforrraaüozoncoşşğliianntnnaakllnturggaaattrrüumkioonnüzccmllı/aadttnnrcnuuligemimüüzuuummkksiirhrüüznııllfnünnrrlliiçemmüupzzsstrrrrriıııır..allllınnüünnnnşüççeeafraiiıııııııış..i..nnalgatronclatnuüumkiüzırlimzsrrllnünnçeiıııı.. faktörü,ortalama kayaAnAAbbbksisstpttrrrkaoaacncctttrol.

fIKcuk(spvpmMistsanhTnffIIKKkmpmvcppvksuup((scMMiiststsslulaoHnrraannhhTTinneillouullaacteoHHonrnrarrHocedrndiieeiieoocctteeyaazHHttoodcceeddrrtnnddiiishteepiyyhtiorzzttttypddw/aDttliifIKvk(ppcumsMitsshshttnppeeiirnhhttiioorrclyppyow//waaDDaanhllirTnnneleeueetrrnnaHoeonrccllngooasoag)eiirrieieerottbctepeerooannggHoaaacsseood(rggon))eeliiiterrslrtbbppyrrzcfttdaaC((t/oooiellsshtlitmpvmssllirrttonhtordccffypSw/CCaDo/oooleessllniitmmevvmmerdwoonnddeccloSSCaoooorooirustteitfddoowwrefnoeeccngoaCCsomdhrr)euussmmir:iirffbeooooprrffnnrdrooaMmmdd(dhhdoablmmmmft::IslrrrteeaeddrrcferMMCdd/oddaabbyeeisliffavmIInueaonleeedyeerriScqononocyyeeiitaa)nn-,uutdeewlleenyyeciinCtccqqlnnrnccusoh.f))i--ti,,ttfuporfngnnceoinncttmdllhsdanmioomahh..cff:iittruppueggdrnccneeiioMccudoeossarbddannoiiiiaafccITaeeuctnnnneroouuooeeoonmrryeiooiikviilandnTTuteennleeuuyccttniccqtnnnhnmmceckkvvll)nndd-,ttteennenngnnognccctttolhhteecctoouh.fittaupeegggeooggircccroorsttdanttcooiyrrauucpttaafceenmnlrrorrturrvoerooccoiyyootirrrrppTaffucc.euactmmreofllrttvvnhmoooockvttlecndaateuun..lloaanrree(ooffplcrrtrhrohheccctneeccloegvlloelloodPog((TppcllrroirroortrotteunnrtllcooaevvgeooeddPPtTTraonriirncrryoeeerrrrpccefhcFrggomottlaaoonntvionnreetclanteeuhhrrFFn.rrtooaorooheofrnehiirrpcunrccae)llnnrttnnlttoooo(hh(plnnsreetroppuutlnnterrnaa))oplrrooveooedeAPt((T.mssttihrnrlltteeerooppcrnoogeeeeAAatttp..mmalourn.lhhnnceehSmrFrrnnreooaavopplluurr..sllairnccceltntTSSmmnaeetoovvohnmMeoessaapliunnraee)ttrTTaatoerd(fmmslvMMtooeerhlliilteviropfotteeerreAddote.mffftllvvehrrhhnnrevviirrCAffrntoeoaoheepcfflurtt.leernncrrreeteiCCSmttlooeeeogtoovhhccsarrlohnrrroeettoteeii)ThllaggttprtmfMoelloolbhhirrooeeoom))hhtdoerdnpparrodafwtt,fflverhdevrimmffuddoonnaaooddeaafww,,teeednddeegvsrrenoCrfftaouueoiuhcernddggvvrrronnooteirrlfeaacftgteiiuuiareelnnnrvohroooenfo)hffesccdffeepiriiuaarrtrorfnnrrvvennlmffooosssdddconaiioduuaiwrr,oorectaeydeeelltnoofssaruccttiielrreccmttaaeeyydgpvrnttounnrsorynarrttttsitueevelleemmnpporouurrsscooyyaifenncfessrtteeiarrhvvtdnnrvearroonsfoiaaisdirraounrrhherorttpcgddtnneeaaelossorstcnaaoonnieerrrppcccggtaeeysloftoonrreortttttnnwelemeesscplleiooffuonrs1eohyeeoonttttstenwwvwsccroceeiioonn11eehhheiantcrrnnerhfttedwwnsseacctshhheennttccarraoneeeffttoareepcgtkdiettohhraatnceooanaaettkkeddiieessloflnWrreotttccweeaanneesossdoiiiceiellonnnhnWW1uerrrrhmttantssnwoosddooiiceehhnnuuhemmntcnaaasrfrcefttteaoenncthaavannaassrrffoccooeeaaooatkutdiefpccdlucaaaavvoocooeearnoceuucttffppsddiynllnlluuWrrcctroo.oeesrrooccsocccodoiyynnshllehnurtsmrrooaoo..ioortassnooccfwssrhhotrrttoIssclniasriifcirraaeaoecffwwrrioodnttoosnaIIcccllaeviioiiroeentugtfpdeiinddnnlusscnncceeoorrwviderocnn,ttcggdyneennlvrrotao.noooooowwtvviidds,,aoceddshnprtosvvrrttaanni-ioortteaaaaeefgawtrfonnpptodooIscdliii--vidooeeeaaaeeggaarttffidnvddsncssddetvvvddreeaantdoeeogrrrpuntndvvotvvtepoowvide,ddoooodrreppuuttannddooviorblanttooeeppctrdeeareeeuuhrnptaatoiioorbblli-oosccoeatrrddtttrrigatwfhhrraatattdsdrrvssiadeiaiiattottetttttiirwwaaaaaavo5tvnooiiaaggbiiiiiiaahgoodoottrepsutindonoo55innooootepggggbbhhggen0gnnneeeusseeyaiieennrsiobliiocrd,rnn00ggnnnnnnhreeteeyyeeeeeetrrssrst,,tttiwaaaiaiiiaoto5nooggbhgesinin0gnnneeyeeers, sliding mode control

GGG 111... GGGiiirrriiişşş lGarüınnlıünkçohÜksğakÜÜkssiuyuniiNuunnlNNaülllşLtüüallÜkzetLLaaanzzÜbounnÜÜNooıaeilKlııdliiakaLKKlladd-aaenndÜaannldhaılleKhhlaagnoaagynüooggyylüsaçmllhüüiaaçtmmntdaççttaüattgyöaaaayzüanyykaoaçtkküaaanitaaadaaşnnayaa1-üyyan--dkm.lnnvddaaavvaoaaeaakaüyleekk-lmGgnsadllggaaahüaraağhhüürrıikayçnıılaarççralnnaıgarrminmnııdmmürşnnddoıvöçanooöönenkınnçnnitünhççdkoaiiüüşakkooöğkşşürğğnuüümumçiuuümmlçiioloççşüeağnüüeeünruirremıkseelnşassannüişşeaanğçeebğğelgabbaesllraaükaaşeeamkkkçeımmnkkğemııbaeekmmldaaakaeddalkekkamklltyeenıaaattrmennnaarradaklkeatn-ra sinüzoidal olmayan ve harmonik içeren akımlar

GusçnbştkbegdkeckbityBdiaggk(yaSddgahbKaçnaGGbbustbknçstbkeuçnşeş(tykaykSgiaakycSyi(tgkcaiddddBgggbgdeeBddkbikdggabhKaKhbSeeelztriküüaıueüaeeulueaieeeuaoaaçaçannSSuüevmeeesrelelelzriirzttkklturtüüüüaauaueaeeeııüüeebbuulueelueeaieeeaeiuauakaooİrlrprtdğnhvrkkuuçlannüüeevvmmıssrreemllaenllttauurrttbbbbrkkkaaiçiaİİİrrlpplrrrrttşiçddğhvnğnhvrrlmskkkklllççaareennnnmıımmaaeennaaairseeasserrkkşfefçglliiççiiaalrİİ)aşşiiççtsllmmssGuesktbşbniagBc(ygetkddiçkgkabdSyllgKhabtrırreeeeılmmeşaairirssepkeeaeaeaasssseeaışşfeffefiççgglllleellrrıslm))aantFkaçanttssrnllaaSttrrıııtıınrlyeeeeoşşdlrtiezknaeepkpkmikaaaaüüeaaauüaıeeııevkiiluueeaeaulaiileeeoıısslmmannnttarrFFkkkrlnnloneaillaaakkııuttnnrrayyüemvooserllmddrlnnaatmmurtiikkaeaeevvbbkkallaallııakkaaİnngntaarrrrokdıkkrprltroonndğhnaeaeriiankkkkekkellçamnnaaıbiımaonellmmnirrataamldeeaallaarkeııııniiçkkaggİnnttbnnookıddkışiçelaamnnsşçeeeelllreemmııbbiinmaıoonnoiii,aalatttağrliaseeammddllmlllsseşfeflçeegpllirnnr)abbldnnnnkktseelşşççatrmıınnlkmaeaaııeeşşeeooiii,,illaattmaağağrrlliakpemmaalaıdillriuppiirrnaeenıslmallntddleFkrrnllallaaaimmıtpnrkkmmlneaayeeeeömoşşiidiiammaamttiinaaamteeikdllerdvkddrlrraçuulmnnaahnnkaaaaırllaeerrrrksuoneaimsiikkppınarllnneerfsöömmilmaarmmkttaaddearrrdddarrççşabmmııerhhkkkaaogntıırrr,oıdkssuuarenmmsseeltikıınnmrıbirrrirrff.ısstoniiatkkolaamldibllrrfddleşşaabbeyeerrednooorrbüd,,gtnnokererree.asşçnkaattaaiikkrrirriii..ııttıeotkline,ylatağroolilliibbmoffllmıleeyypıeeiddrooüüddlggdttooeerrn...aasstllnnkkalkiaaaameumiihikeeiimaellşğttkkllkenneeiiayymaiiti,amrneootrlimmdııiruııknanaalkeerdernn..ttfllllkkiiariapeemuumm(hhiilnellömllğğkkeeaaaemn,,mmrrnnçtıtuBkkttrrt.riiŞdiirçrmkkc,aŞhkaiıtraakkeerrddeeisutffaaamsrrmaammınn((Grtnrfşsi,iieeelnnükkrççttııauuBBatt..rŞŞydşabrragicc,,eraaŞŞdkoiiitt,riirettaaceutmmStikrknnGGttrlinnşş.gıdteii,,iineelleeüükkorralaafiblufyylnaaeggiiyıeddddkkoiikürrgtoouerk.asdcceeuuakntteSSaakkeilleiggddrieetklFanennuiaeeeediaaafflluuoklmbınnıııddonbzekökkoosuudnkk.tddlaalkieerumeehimtarriiloilğtFFkaaeuuariiaalnaddaa,mrtnrgvrktrkkıllibbidrknoonnbbzzeezkköökerdessnddef)laerlrrara.nmeya(mmttsaooiirlteattzrreırllnnaanttçrrggtıuauvvrrBitıı.aŞddrrrtc,annŞrzziadtınnipımeeete))alleellmrraa..nnaeeyyaaeGtnşsssrrllitteenaai,zzilııerrl.müüdkmruuaaakdiibiaayükenkagttidlkrraddaiyrv[ıı-ppıımmeeBeelceutSeetaafmeekligdssiiennrellnnş..emmüüelddmmaardfkkddvıılugbbiiıüüikkeennnkkdllyykeouvv[[--du3zkBBametlldıamieaettffmmkoesiieriaırrieeFaeunnşşiadllalğaabrrddivvggılııaiibneonabzekröleeuursrddd33dzzaammeetturıııimmiiaarEeekklootssmtaeeoiaaııetiideerlşnnarllğğdbbtarg]iivrııısaandsnnreneenaazrrallrrrbnrrddnıeuurreııeil)iilelnra.EEneyallttesyrlataeeeaddzırşşnnraakeddaa]]auyi.alssnnssteetnnriçadaaerrem.bbennpıımııNeeeeeeeiillyllnneazıeeeuyysaaişaan[rll.vimüadkkmeeakkdyy..ıbittllnülalzkttenküiiççnyeeeemm..vee[d-ıılüNNBkeeyylltfmzzııkneiyçuuşşd[[rnerrlla2nlşeivviaalaaaaıeridikkvgttttnnillaallzzaüürsnnıheuddedll3azmaüüamekketımialleekkkionns-eeyyççekeaıddictnnaa22elleeeaaııeebiiiiilkrıoniaabkearrsssııtbhhrrlör]eerÖdaaummaaeeurılinEeeliitl--6eeykklccdttnıtşneerada]llkkcrrbooysnespiiibbekkynsçssnttbbrraöörıb]]ÖÖtn.uuseielllennlnktllaö66eeyykayaallnnııettnkeycc.bbyydleetppiiyyan1ssççnniçesemıı.ieett..ıNkmesseyigoekkzttzıaaaeaööeeçukkaaşe[eerlgrnnivaakrterddçnallzkaannGüp11onssiicdüeelükkkmmiiggeooeezzeloBtaakeeaanaeyçççal0deengga2rrilkeıeininbkrerrleerreiççztkkaGGppoorsıheccdüüelamaaeeeteeooBBtteeieaa-ineaakllr00nctboiiankkkeeeşknnlnnbblkkkrreenallreeiiorzzttlibklatb0öeerFdd]kgiÖlluiuaailıinttiueeleel6iinnyrrünnaalrnıetbbooaannikkşşkklludkcnnaabyrralü,ellpiymsçlllnaace00tkrrFFılrikkelgguiii.uundiisiiııeiaiik,uutllaöelkaüürraeee0niüiiiluuddkkdaaellüü,,ryealmmn1allcceettskkllrriiişeelluukeiinnddkmliiigmeaaoezm,,itmaeaçplsllekmaa00glariihüüliilledrriçeefrryykoeellGpaaoecşş-ükkçnklloaemmeedltermmeoBitiittmmaeppllssal0lkkmmlldaanihhmık,ellneeddnbkreleiiizıtffookleee--3itççlnncakkooaaüddllttreerrattiiaeekneeilnrrnllasbddonnammninıık,,şkdnlinarrorııdaletkkrlaall0rFke33iigyittuGiicciüüıirreaaittuaalkktnnllşrrüairnessbiinnk-ddnnniiudekurrrrktooalüddaa,eettomerrilaacpetklrieeelyyuiGGndiplediiaeeğr,eettdğşşaaiikann0üiügabbkk--t2innlgeeuukkttkelryooeleeaiippabkşfvkupplleetddlımeiiztrğğrrSlFitmeeeeaddnpğğlsikkkmüülahgagatt22ldedeğagglaikkrllfoioyaaubbekkelff-kaüvvçuunadküttııoazzdttltrraeerSSillFFrraaenniilnednemeı,ddheeğğaallkaaOşrruıkmiiootyylGuuagsbeellnkkaaüü3itcaaddeeüüüraaeeatrr.arrakeknalnrğmsnneeleestkeenldnddhhieckkOOrrşşoruudaetmmmsrttiaGGaaggssbbonneyvGdieeeaiaıe..ylaaeekktlaannsağğmminürnllissttkkbkll-n,eeeyucckterrmoşonmmsseKiiisrpnfümoolvvddFpletaadiiaaaııiağryylleelldlğsseeküünnrrltükii-gaela2e,,gyytteekmmooıaşşllnnKKessrrueabnnukffeçüümmllflvuFFü-atttaaızaatmrSlFleallniollkttkken--dneelaasdieeeğaaııraallieetoyyuueeçğuueççeelikallülKüüad--aaükmmğaneklraeeıiitoolnnkkeeeenncddnnessiidhkrkOşedualmtgttetyyjççGağğgsbtiinllKKıaeekkknğğnnlkkıdtaaaııekaınttğemllenneccstbklkohkkerrcielieereddiaaiIamllsttuggeeiljjttloııvnaaedlkskauiannısllrKkıeddylttlııeseeeyveeünreeibbnls,kkoohhaytiieelliiemeeolmşiiiiIIErenaakauuKllsrnfllümlrnnnieeFllkkıtssuuandaassrrKKkkeeeleeılyyvvdlt-nneeelaellvmsseaactıllmmaalEErriieekkaaemöureekmyuçerrlinniidüıı-ağnnaaddrmaleetiıılloyyddkrendinseeitvvmmEkndccttıdaaviiiiitmmööyrrçmeekkğmmyyeiuiilKddtrkğğerrğınİaakraıtttrnıialnrrmciirretteEEkekknnrddgııddcedvvadltgiieajsmmteeuunyaaıçattrrekneedeııöİİşlaeıprrdlitpkırrkiennııiiaaeeEmmddrrbd.lrreeıeekoheeiggelicceiiddIlaulGaalsstrlnnyyinççelkeeaamsuddeesiööşşrKaaalseekppelliippekkekkaiiaıynvlöEEddddndde..llnııılsiaenlmdlEreeiokatGGllttrrirdiüiiniieaaaammındaiiaallksseeeeılaaaaııynnnıllydrtöönnnııevmiiacterannraddeeiilliioottmdökrrğekmyiiddniiiFüüiidesdmğrakküneeeetnnnnıısyyrrttırinnzteorEknaadıdrraaerrıvöiddkkrrığğmerunnFFadtrlssddmmeeıİY5üünnraeeeenannurönennıssiaıımartreşzzeeeioorrees[gceeıısöödaşiııaesrarrınyçtddlleldeeeöşYYae55pliaapnknnaaduukieööeeizEdlaaddd.lttşşııtiieessl[[4küssrl1aaşşyiknıiiGlleeırraamntrtğııaittaamllialslnrnneddeaaıeeüniirlözzöddtllıııttillnne44kküünrrmle11lioyyiekknnııtegllıımmnnttiğğaadeiüietkll]rannerrı9ıreeenüüırryöörtüittnaannnnmerardmmlliüüeedeekrggğkmrneeFttsdmnkkkmmİi[e]]rrsünaaeıı.e99şıınrrveeağensıüüiizeaakorrmmeeeddıöii-ınkkmmrrrştoindlnnkkkkkkmmemmİİii[[şYee5ss1üeea..naşşvvrraaüğğueeöettkatşkkktiuues[ıkrrnursaşeemi--1ernnaaışşttooiinntlaltşşe11üüeandüüleittttizılldkklçnkklıtttcuuuulııkknnuurr4kiür1]zybieeknıeemmc11lımnatğaaaeüyllaallttraleeelneaarllinaelüur9iiörıılllltççinlllnkccnniiml]]zzbbüedo.eagccaaieellüüyyltemmllllerriüaallee]raşıllllii9nnaanırieniuu99rrtüiiirlltmannkkrmedhiddoo..ıaoaaakmiiş9rllllllieenkmmkdkmmmmeeliİim[üüsmzeşş.mşnnviirnnağüekiiiıttlaakrrttmmükrrr,lhhpiııaaooaad-caanş99şşteioniimdllnmmnşmmf1nzzükmmtaüüükkiirtteıılla2kökküükoteuuıka,,nuçrhlleppiiemcddcc1şaoeelcammmtnnnneeffnneakkttadışlrreaieeaaıll22ööçnailooeebaczaaççhhiııs]ızsbcccşşarerüooliymccrmmllrileealeıllinaddıışşeeaau9üariaaelliillmabbnaaklzzııııvnssııssdo.coaçürrsiiçnıllrrldlliilalmmzrremuümheiiillüıı0şnineiaaüüaateaaeeellrtmllllmmaallrvvnnshccaıaoooaççneüüagkssiiş9nçnçnııllddillaazziıuuüüdhhılmür00mzsımkeleeiraaaaşıeelaakeelünt,ınlrrss.rpaaidlçnncıeeçggkkınnnyiieiiıımkıınrnüürrraefnsskııtiaeellarrrıliışşeaa2öüü6zllioeünnttaçııhsdnnndrrvvrrvaa..nrracllççıışççıınnyyockksmrrlıeirraaieenebmiiiidışaaeııallliiııaalüüaaüü66zziiissbaüüızssddınnırddvvvvvvaaaaslınnsaalirrlniunnn5mnkknprksskillııliiiiıeenneeeebbmmiieiiaaaellüallşaelllssmssarlıı-ı;vrrnııillıi,coçlliiüsiçnıldnnluunnnnnna55nnzkkkknnppuükkkkh0eeeeeeeeeeaaeeaaaaeeeaaeaşşerr--ıı;;ııııiisııii,,anegkniiııürsıelrşlntınrr.rlçıçınykrraeiaıliıaüü6ziüsdndvvvaanaslıiinebmiillassırllinunnn5nkknpkkeeeeeaeaaeşr-ı;ııiıi, devrenin dayanıklılığı test edilmiştir.

2. İki fazlı sarmaşık yapılı yükseltici tip dönüştürücü

Bir çok uygulamada, düşük boyutlu Elektromanyetik Girişim (EMG) süzgeç gereksinimi için, endüktör akımının dalga şeklinin SİM olması ve bu akımın dalgacık oranının oldukça düşük olması istenir. Bu nedenle, orta ve yüksek güç uygulamalarında, dönüştürücü gücünü arttırmak ve giriş akım dalgacık oranını düşürmek için sarmaşık (faz farklı paralel) yükselten Güç Katsayısı Düzeltici (GKD) devreleri önerilmektedir [6-8]. Faz farklı paralelleme tekniği, birden çok güç katının faz farklı olarak anahtarlamasıdır. Bu yöntemle giriş akım dalgacık oranı düştüğü gibi, çıkış gerilim dalgacık oranı da düşmektedir. Şekil 1'de aktarılan sarmaşık yükselten GKD devresinin uygulamadaki kullanım alanının genişliği ve diğer GKD devrelerine göre sahip olduğu avantajlardan dolayı bu çalışmanın konusu olmuştur.

Yükselten devrelerde faz farklı anahtarlama yönteminin kullanılması hem giriş akım dalgacık miktarını hem de çıkış gerilim dalgacık miktarını düşürmektedir. Bu yöntemle, dönüştürücü güç seviyesi arttırıldığı gibi daha düşük boyutlu EMG süzgece ihtiyaç duyulur [5].

Şekil 1: Sarmaşık yükselten aktif GKD devresi

Burada gerilim hata yükselteci VEA'nın s alanında transfer fonksiyonu aşağıdaki şekilde ifade edilebilir:

V EA

(Kp

Ki s

)

(1)

Buradaki Kp ve Ki kontrolcü değerleri Ziegler–Nichols metoduna göre ayarlanabilir [12].

3.2. Ortalama kayan kip kontrol metodu

Doğrusal olmayan, parametreleri zamanla değişen ve

karmaşık dinamiklere sahip sistemlerin kontrolü klasik

denetleyicilerle zor olmaktadır. Bu tür sistemlerin

denetiminde OKKK etkili bir kontrol yöntemidir. OKKK

yönteminin kapalı çevrim kontrol

sistemlerine

uygulanmasında amaç, hatayı kayma yüzeyi veya diğer adıyla

anahtarlama yüzeyine doğru itmek ve bu yüzeyde tutmaktır.

Kayma yüzeyi durum değişkenlerinin doğrusal kombinasyonu

olan bir fonksiyon olarak tanımlandığı için durum

değişkenleri bu yüzey üzerine doğrusal bağımlıdır. Bu

durumda, sistemin derecesi bağımsız giriş değişkeni kadar

indirgenmiş olur ve sistem indirgenmiş bir kontrol kuralı ile

denetlenir [9]. Bu yöntemin analizi [10-11] numaralı

kaynaklarda detaylı olarak ele alınmıştır.

Kayan kipli denetimin en büyük sorunlarından bir tanesi anahtarlama frekansının değişken olmasıdır. Bu da frekansın çok yüksek değerlere çıkmasına neden olmaktadır. Bu soruna çatırdama problemi denmektedir. Anahtarlama frekansını sabitlemek için OKKK yöntemi kullanılabilir[11]. Şekil 3 tanımlanan kayma yüzeyini göstermektedir.

3. Uygulanan kontrol teknikleri

3.1. Oransal-integral kontrol metodu

Bu dönüştürücülerde gerilim döngüsü kontrolörü genelde oransal-integral kontrolördür ve bu kısmın tasarımı hepsinde aynıdır. Akım döngüsü yüksek hızlı (50kHz için), gerilim döngüsü ise yavaş (50Hz için) olduğundan tasarımları birbirinden bağımsızdır. Dolayısıyla bu dönüştürücüler akım döngüsünde kullanılan topolojilere göre isimler almaktadır. Gerilim döngüsü çıkış gerilimini regüle etmeyi sağlarken, akım döngüsü de giriş güç faktörü ve THB düzelmesini sağlar [2]. Şekil 2 kontrolcünün yapısını göstermektedir.

Şekil 2: Gerilim kontrolcünün yapısı

Şekil 3: Kayma yüzeyi

Kayan kipli denetim aşağıda verilen temel kurala dayanmaktadır.

S.S  0

(2)

Burada S ve S’in türevi Şekil 3’e göre Eş.3-4’teki gibi tanımlanabilir.

(3)

(4)

Karık F., Ortalama Kayan Kip Metodu ile Denetlenen İki Fazlı Sarmaşık Yapılı Yükseltici Tip Dönüştürücünün Performans Analizi, EMO Bilimsel Dergi, Cilt 2, Sayı 4, Syf 69-75, Aralık 2012

Düzlem üzerinde seçilen anahtarlama doğrusu Eş. 5'te verilmiştir.

S  .S (5)

Devrenin kontrolcü tasarımları bir fazlı yükseltici dönüştürücüye göre tasarlanmıştır. Çünkü tek fazlı ve çok fazlı sarmaşık yapılı topolojiler için temel kontrolcü tasarımı birbirinden farklı değildir. Sarmaşık yükselten devre için sadece d2 görev oranı süresi, 50kHz anahtarlama sinyali için 1800 faz farklı uygulanmıştır. Bir fazlı yükseltici dönüştürücünün durum uzay ortalaması sonucu elde edilen bobin akımı denklemi -bu değer aynı zamanda doğrultulmuş giriş akımı- Eş.6’da verilmiştir. Eş. 7'deki bobin akımının türevi yerine Eş.6'daki bobin akımı türevi konulup L. Iref  0 kabul edilerek d görev oranı yalnız bırakılırsa Eş.8’e ulaşılır.

 Iin

d

 L

1)Vo

1 ). L

Vin

(6)

(Iref  Iin )  (Iref  Iin )

(7)

d

d1

Vo  Vin   L(Iref  Iin ) Vo

(8)

d2

 Vo

 Vin

  L(Iref Vo



Iin

) .(180o

faz

farklı)

verilen eşitlik incelendiğinde görev oranı değerinin oluşmasında Vin ve V0 gerilimi ileri besleme ile değişimini sağlamaktadır. Hata değeri bu değeri etkiler ve uygun d değeri üretilmesini sağlar. Aşağıdaki Şekil 4(a) görev oranı şekillerini, Şekil 4(b) ise gerilim ve akım döngüsüyle beraber tüm sistemi göstermektedir.

Şekil 4(b): Tüm sistemin gösterimi

4. Benzetim sonuçları

Aşağıdaki tabloda OKKK yöntemi anma yükü için kullanılan devre parametreleri gösterilmektedir.

Tablo 1: Anma yükü benzetim parametreleri

Parametre Örnekleme periyodu, TS Anahtarlama frekansı, fS

Co L1=L2 Yük, P0 Vin, fin

Vo Kp Ki λ.L

Değer 20µs 50 kHz 500 µF 1.5 mH 1kW 220Vrms, 50Hz 400Vrms 0.1

1 0.0625

Şekil 4(a): Görev oranlarının zamana göre değişimi

Şekil 5,6,7 benzetim devrelerini göstermektedir. Şekil 8 anma yükünde hat akımı, giriş-çıkış gerilimi değişimini göstermektedir. Şekil 9,10 sırasıyla yük ve giriş gerilimi değişimine göre devrenin tepkisini göstermektedir. Tablo 2 detaylı benzetim sonuçlarını göstermektedir.

Şekil 5: Faz farklı paralel yükselten güç devresi modeli Şekil 6: Gerilim kontrolcü benzetim modeli

Şekil 7: OKKK yöntemini akım kontrolcü benzetim modeli

Karık F., Ortalama Kayan Kip Metodu ile Denetlenen İki Fazlı Sarmaşık Yapılı Yükseltici Tip Dönüştürücünün Performans Analizi, EMO Bilimsel Dergi, Cilt 2, Sayı 4, Syf 69-75, Aralık 2012

Şekil 8: Anma yükünde giriş gerilimi, hat akımı ve çıkış gerilimi değişimi.

(a)

(b)

Şekil 9: Yük değişimine göre giriş, çıkış gerilimi ve hat akımı davranışı: (a)1 kW'tan 500W'a , (b)500W'tan 1 kW'a

Şekil 10: Giriş gerilimi 220V'tan 110V'a indiğinde çıkış gerilimi ve giriş akımının değişimi

Tablo 2: Detaylı benzetim sonuçları

Benzetim No Parametre Po (kW) L1=L2 (mH) Co (µF) Vin (Vrms)

GF THB (%)

0.90

9.5

7.7

9.3

2.6

0.8

5. Sonuçlar ve öneriler

Bu çalışmada, şebekeye bağlanan elektrikli sistemlerin giriş enerjisi kalitelerini ifade eden güç katsayısı ve güç katsayısının aktif yöntemle düzeltilmesi üzerinde durulmuş, sarmaşık yapılı yükseltici tip bir aktif güç katsayısı düzeltme sistemi incelenmiştir. OKKK yöntemi yükselten tip güç katsayısı düzeltici devreye uygulanıp Matlab/Simulink programında benzetimleri gerçekleştirilmiştir ve elde edilen sonuçlar sunulmuş olup detaylı analizler yapılmıştır. Kullanılan tüm kontrol tekniklerinde sabit anahtarlama frekansı kullanılarak pratik çalışmalar için bir temel teşkil edilmiştir.

Benzetimler bir parametre değiştirilerek diğer parametreler aynı kalmak suretiyle gerçekleştirilmiştir. Değiştirilen temel parametreler giriş gerilimi, bobin değeri, çıkış yüküdür. Dönüştürücü 220Vrms/400Vrms, fs=50kHz, 1kW şartlarında tasarlanıp performansı test edilmiştir. Dönüştürücünün bu anma değerlerinde 0.99 yüksek GF, %7.7’lik düşük bir THB ve sinüs şeklinde bir giriş hat akımı elde edilmiştir.

Tasarlanan 1kW' lık benzetim devresinde OKKK tekniğine göre endüktör değeri yarıya düşürüldüğünde devrenin giriş akımının şeklini ve THB değerini çok fazla bozmadığı gözlemlenmiştir ve yine incelenen kontrol yönteminde yük ve giriş gerilimi değişimlerinde giriş hat akımının sinüs şeklinden uzaklaşmadığı görülmüştür. Bu sonuçlar devrenin güçlü bir denetim yapısına sahip olduğunu göstermektedir.

Bundan sonra bu çalışmanın devamı olarak öngörülen kontrol tekniği pratik çalışmalara uyarlanarak sonuçları analiz edilebilir. Benzetimler sayısal olarak gerçekleştirildiğinden dolayı gelişmiş mikroişlemci devreleriyle uygulamalar gerçekleştirilebilir. Son yıllarda üretilen sayısal işaret işlemciler bu işlemleri gerçekleştirmeye çok uygundur. Ayrıca tasarlanan sabit anahtarlama frekansı blokları çatırdama sorununu engelleyeceğinden uygulamada büyük bir kolaylık sağlayacaktır.

Wiley&Sons, Inc. ,1995

Devrede Güç Katsayısının Bulanık Denetimle

Düzeltilmesi", TOK’2000 Otomatik Kontrol Ulusal

Karık F., Ortalama Kayan Kip Metodu ile Denetlenen İki Fazlı Sarmaşık YTaoplılaı nYtüıskıs,e2lt1ic–i2T2ipEDylöünl ü2ş0t0ü0rü, c7ü7-n8ü1n. Performans Analizi, [5] GEeMnçO, NBi.l,imYsüeklsDekerGgii,rCişiltG2ü,çSaKyaı t4s,aSyyılfı6v9e-7S5ı,fAırr-aGlıekr2il0im12-

Tasarımı ve Uygulaması, Doktora Tezi, Gazi

Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara, 2010.

[6] Elmore, M. S., "Input current ripple cancellation in

synchronized, parallel connected critically continuous

6. Kaynaklar

boost converters", IEEE APEC’96 Cnf., San Jose, CA, 1996, 152–158.

[1] Chen, Z., Raymond, B.R. ve Fred, C.L., "Design Analysis of a Hysteresis Boost Power Factor Correction

[7] Lee, P. W., Lee, Y. S., Cheng, D. K. W., ve Liu, X. C., "Steady-state analysis of an interleaved boost converter

Circuit", Power Electronics Specialists Conference PESC '90 Record-21st Annual IEEE, 1990, 800-807.

with coupled inductors", IEEE Trans. on Ind. Electronics, 47(4), 787–795,2000.

[2] Rossetto, L., Spiazzi, G. ve Tenti, P., "Control Techniques For Power Factor Correction Converters", Proc. Int. Conf. Power Electronics and Motion Control, 1995, 1310-1318.

[3] Mohan, N., Undeland, T.M. ve Robbins, W.P., Power Electronics: Converters, Applications and Design, John Wiley&Sons, Inc. ,1995

[8] Braga, H. A. C. ve Barbi, I., "A 3-kW unity-power-factor rectifier based on a two-cell boost converter using a new parallel-connection technique", IEEE Trans. on Power Electronics, 14(1), 209–217,1999.

[9] Kayışlı, K.., Tuncer, S. ve Poyraz, M., “Kayma Mod Denetleyici Kullanılarak Aktif Güç Faktörü Düzeltimi”, Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 14(3), 253-260, 2008.

Devrede Güç Katsayısının Bulanık Denetimle Düzeltilmesi", TOK’2000 Otomatik Kontrol Ulusal

[10] Mattavelli, P., Rossetto, L. ve Spiazzi, G.,"Small-Signal Analysis of DC-DC Converters with Sliding Mode

Toplantısı, 21–22 Eylül 2000, 77-81. [5] Genç, N., Yüksek Giriş Güç Katsayılı ve Sıfır-Gerilim-

Control", IEEE Trans. Power Electronics, 12 (1), 96102, 1997. [11] Navarro-López, E.M., Cortés, D. ve Castro, C., "Design

Tasarımı ve Uygulaması, Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara, 2010. [6] Elmore, M. S., "Input current ripple cancellation in synchronized, parallel connected critically continuous boost converters", IEEE APEC’96 Cnf., San Jose, CA, 1996, 152–158.

of practical sliding-mode controllers with constant switching frequency for power converters", Electric Power Systems Research, 79, 796–802, 2009. [12] Ziegler, J.G. ve Nichols, N.B., "Optimum settings for automatic controllers", Transactions of the ASME, 64, 759–768,1942.

[7] Lee, P. W., Lee, Y. S., Cheng, D. K. W., ve Liu, X. C.,

"Steady-state analysis of an interleaved boost converter

with coupled inductors", IEEE Trans. on Ind.

Electronics, 47(4), 787–795,2000.

[8] Braga, H. A. C. ve Barbi, I., "A 3-kW unity-power-factor

rectifier based on a two-cell boost converter using a new

parallel-connection technique", IEEE Trans. on Power

Electronics, 14(1), 209–217,1999.

[9] Kayışlı, K.., Tuncer, S. ve Poyraz, M., “Kayma Mod

Denetleyici Kullanılarak Aktif Güç Faktörü Düzeltimi”,

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi,

14(3), 253-260, 2008.

[10] Mattavelli, P., Rossetto, L. ve Spiazzi, G.,"Small-Signal

Analysis of DC-DC Converters with Sliding Mode

Control", IEEE Trans. Power Electronics, 12 (1), 96-

102, 1997.

[11] Navarro-López, E.M., Cortés, D. ve Castro, C., "Design

of practical sliding-mode controllers with constant

switching frequency for power converters", Electric

Power Systems Research, 79, 796–802, 2009.

[12] Ziegler, J.G. ve Nichols, N.B., "Optimum settings for

automatic controllers", Transactions of the ASME, 64,

759–768,1942.