İYİ BAKIM, İYİ VE FENNİ TESİSAT, ELEKTROMEKANİK SANAYİİNİN ESASLI KURMAK

Mesleğimizin önemli prodlemleri :

iYi bakım iyi ve fenni tesisat Elektromekanik sanayini esaslı kurmak

İYİ BAKIM

Sistemli ve fenni bakım her Elektrik iş letmesi ve fabrika için elzemdir. Kurulmuş olan Makine ve tesisattan azami randıman almak, uzun zaman istifade etmek, bakım ve personel masraflarını azaltmak için bunlara bir program altında bilgili personel tarafın dan bakmak icab eder. Her işletme tamirat, bakım ve yenileme için tesis bedelinin muay yen bir nisbetini her sene tahsis ettiği za man her ay vukua gelen arızalara yapılan ta mirat ve yenilemelere de bir istatistik yap mak fırsatına malik olur ki bu suretle işlet menin durum ve ekonomisi, makine ve tesi satın aşınma ve yıpranma derecesi de anla şılmış olur.

Tesisat ve Makinelerin bakımı için her işletme bunlara ait bir hususî defter tutar. Bu deftere yapılan revizyonlar, tamirat ve tadilâtlar, İzolman muayeneleri, yağların ye nilemesi, şebekedeki muhtelif zamanlar için yapılmış gerilim düşüklüğü, tesisat ve mües seselerin şar] kontrollan, bilhassa muhteMf zamanlardaki Sigorta ve şalterlerinin şarja karşı durum kontrollan bu deftere kayd edil diği takdirde işletmenin arızasız işlemesi için iyi neticeler sağlayabilir. Bu şekildeki siste matik revizyon ve kontrol yerine arıza oldu ğu zaman bakım ve tamirat yapıldığı takdir de senelik bakım ve yenileme masrafları oto matik olarak artar, makine ve tesisatın kul lanış ömrü kısalır, işletmede istihsal ve çalış ma ahengi yerine intizamsızlıklar ve hoşnut suzluklar birbirini takip eder.

Bugün Makine ve aletlerimizin çoğu dö viz verilerek hariçten getirilmiş birer milli servet olmaları hasebile her işletmenin siste matik bakım için itina göstermesi yalnız ken disi için değil aynı zamanda umumî olarak

M. E. M. 13

Yük. Müh ZeM SERTTAŞ çok önemlidir. Sistematik fenni ve itinalı ba kım ve kontrol işletmeciliğin esas temelidir.

İYİ ve FENNİ TESİSAT :

Bir şehre veya bir Fabrikaya girildiği za man ilk göze çarpan tesisatların intizam ve güzelliğidir. Bir tesisat yalnız teknik cephe den değil aynı zamanda intizam ve temiz iş çilik bakımından da mükemmel olması icab eder.

Fennî bir tesisat ve tevziat hesap ve plân larla, temiz ve güzel işçilikte elektrikçi ve montörlerin meslekî bilgi, ilgi ve şahsî titiz likleriyle meydana gelebilir. Bunun içindir ki güzel tesisat eserleri meydana getirmek için yalnız plânlar ve dakik hesaplar kâfi gelmez, bunları tatbik edebilecek elemanların mevcut olması icabeder. Bizde iyi yetiştirilmiş ve çok güzel tesisat yapan elektrikçiler olduğu gibi pratik yetişmiş bilgisi ve mesleği az olan elek trikçiler de vardır. Bundan dolayı iyi elektrik çilik için san'at okulu tahsili ve ehliyet ver mekten ziyade onlar için iyi teknik eserler hazırlamak, bir sene içinde yalnız elektrikçi yetiştiren ciddî okullar açmak, bunları mo dern tesisat ve elektroteknik tatbikatlarüe bilfiil iştigal ettirmek ve onların gösterecek leri meslekî ilgi ve kabiliyete göre elektrikçi unvanını vermek icabeder. Yoksa bugünkü gi bi tesisat işlerini pratikten yetişmiş bilgisi ve ilgisi noksan olanlara da elektrikçi unvanını verirsek bu salâhıyetsiz kimselerle tesisat ya pıldığı zaman herhalde istenilen netice ve eser meydana gelemiyecektir.

Sırf bu noksanlıklardan dolayıdır ki, bir çok büyük fabrikalar ve işletmeler var ki elek trikçi istihdamını bile lüzumsuz görürler. An za ve tamiratlarını hariçten bir elektrikçi bil dikleri kimselerle yaparlar ve tesisatlarında,

tevsiatlarında,, bakımlarında teknik, program görmek imkânsızdır. Yeni kurulan fabrika ve işletmelerin iyi tesis edilmiş, tertip ve tevzi edilmiş çok mükemmel tesisatlar olduğu gibi bin Kilovattan fazla tesis gücü bulunan yer ler var ki, değil mühendis, mühendis müşavi ri bile istihdam etmemekten tesisatları ba kımsız ve perişandır. Her tarafta sarkan kor donlar, intizamsızlıklar ve emniyet tertibatı nın mefkudiyeti, bahçelerinde sırıklar üzerine konmuş lâmbalar ve alçak, sarkık tellerle yek nazarda elektrik tekniğine ve tesisatına olan lâkaydılik göze çarpmaktadır.

.Fabrika ve elektrik işletmelerinde tesis gücüne, göre salahiyetli personel istihdam et mek, ve bunların ihtiyaçlarını karşılıyacak personel yetiştirmek, tesisat şeklini kontrol ve organize edecek yeni esaslar hazırlamak, mühendis, Y. mühendis, teknisiyen ve elek trikçi yetiştirmek zamanını kısaltmak ve böy lelikle kalkınmak için ihtiyaca her bakımdan cevap verebilecek yeni teknik eleman yetiş tirmek;'tesisat organizasyonları ve salâhiyet ler tesbitini Birliğin ele alması zaruridir. Bir lik bu işlerin içinde bulunan elemanlardan te şekkül ettiği için devlet de ancak bu gayelerin tahakkuk etmesini tabiatile bizlerden bekle mektedir.

ELEKTROMEKANİK SANAYİNİ KURMAK

ZARURETİ:

Fazla Mühendis, fazla teknik eleman ve fabrikalar Elektrik ve makine sanayii kurul madıkça değerleri ve ehemmiyetleri tam ola maz. Kurulacak bütün teknik yeniliklerin mekanizmden Makine ve Elektrik Sanayi teşkil eder. Bizde henüz maalesef bu mevzu halen organize edilmemiş ve primitif şekilde serbest ilerleme .kayd etmektedir. Son otuz sene içinde bu mesele ciddi olarak değerlen mediği içindir ki, bugün yerli ne bir ihtiraklı ne de elektrik motoruna ne de basit bir elek trik ziline veya radyo cihazına rastlayabili yoruz. Bugün piyasadan temin edilen yerli malzeme ve aletlerin kısmı azamisi münferit atölyelerde elektrik ve makine ile ciddi tah sil ve ilgisi olmıyan patron işçi ve çıraklar tarafından imal edilmekte ve normal bir fab rikasyon seyri takip etmeyen primitif yerler de yapılmaktadır. Bunların çoğu kalite anla şılmadan taklit bir kısmı da, piyasaya intibak için keyfi mamullardır. Bu aletlerin üzerinde bazan alameti farika olarak garip bir isim takılmış, türkçeden başka diğer lisanda yazı lar ve T. M. görüyoruz. İmâl yerlerini ve imalatçıyı sanayi odaları bile bilemez çün kü perakende parçalar küçük atölyelerde ya

pılır sonra başka yerde monte edilirki, piya saya sürenler sanayici olarak kendilerini kayd etmemişlerdir.

Geçenlerde bir kapı rölesini tetkik ettim, yapan Avrupada bir firmanın tiplerini aynen takUt ettiğini ve ancak bu kadarını yapabil diğini, rölenin kontaklarının bile ne vazife ler yaptığının farkında olmadığını, iyi işle mediğinin sebebini tetkikten aciz bulundu ğuna şahit oldum. Bunun gibi bozuk haddi zatında bir teknik kıymet taşımıyan yüzlerce mamuller var ki, bunlardan yalnız halk değil millî ekonomi ve savunma, meslek grupları nın meslek idealleri mutazarrır olmakta, ade tâ küçük atölye sanayiinin memleket endüstri sini temsil ettiği müşahede edilmektedir. Ya bancılar bunların normal fabrikalarda imâl edildiğini sanar,, bugün seri halinde mühim aletler imâl eden ve devlet buna buna döviz tahsis ederek tezgâh temin etmiş kimseler yarın bir harp vukuunda işile alâkadar olmı yan herhangi askerî vazifesini yapmaya gi decek ve atölyesi kapalı duracaktır. Böylelik le bu çeşit imâlat tarzı yalnız hazarda millî ekonomi ve sanayini baltalamakla kalmaz aynı zamanda harpta da faideli bir müesse se olamaz. Bu bakımdan Elektromekanik sa nayini kurmak için şimdiden organizasyona girişmek, şekil ve yerlerini tespit etmek, mü teşebbislere eleman ve imkânlar bulmak, devleti bu gayelerin tahakkuku için ikaz et mek ve teknik okulları Avrupada olduğu gi bi Makine Elektrik Endüstrisi için işbirliği ettirmek, muayyen işçi adedini aşan müesse selerde Avrupada olduğu gibi muayyen tek 1" nik işçi yetiştirecek çırak okullarını açma işini organize etmek Birliğin başlıca önemli işlerini teşkil etmektedir. Bu önemli mevzu vaktinde bir esasa bağlanmalı.' Elektromeka nik Sanayii şu veya bunun münferit atölye sa nayiinden kurtarmak ve böylelikle kalkınma yı müsbet gerçekleştirmek icabeder

YAZI ÜCRETLERİ

Yazı cinsi:

]Mecmua sayfası ücreti

a) İlmî telif makale, , 25 T.L.

b) İlmî tercüme makale 20 T.L.

O Plân, proje ve tesislerin

tanıtılması

15 T.L.

d) Fennî mevzuat ve neş

riyatın tanıtılması ve

kritiği

15 T.L. "

e) Havadisler

10. T.L.