YÜKSEK GERİLİM HAVA HATLARINDA ENERJİ NAKLİ EKONOMİSİ

Yüksek Gerilim Hava Hatlarında Enerji Nakli Ekonomisi

f ELİN» den özetllyen :

Hüsamettin ATEŞ

T. Müh - İller Bankası

Tesislerde maliyet mevzuu ekseriya az işlenen bir kısmı teşkil etmiştir. Ancak rantabl bir tesisin faydalı olabileceği düşünülürse bu mevzuun da ehemmiyeti kendiliğinden anlaşılır.

Bu yazımızda yüksek gerilim hava hatlarında enerji nakli ekonomisi incelenecektir. Birçok faktörlere bağlı olan bu mevzuu gayeden ayrılmadan mümkün mertebe basitleştire. rek bazı pratik neticeler elde etmeğe çalışacağız.

l — Enerji xNaklinde tşletme Masrafları: Bir yüksek gerilim hava hattının senelik toplam işletme masrafları iki kısım halinde hülâsa edilebilir. a) Hava hattı senelik işletme masrafları, b) Kayıplara tekabül eden senelik mas raflar. Buna göre senelik işletme masrafları: (1) formülü üe hülâsa edilebilir.

L — Hat uzunluğu a, — Sabit masraflar a, — Gerilime bağlı bir sabite (Direk tipi, İzolatör ve, montaj durumuna bağlı) U — Gerilim a, — Hat kesitine bağlı bir faktör q — Hat kesiti a , a , an sabitleri kapital'e bağlı oldukları

V

E. M. U. 27-28

Şekil: l

cihetle faiz, amortisman gibi hususları da ihtiva etmektedirler. Senelik hat kayıplarının tâyini için aşağıdaki ameliye yapılır:

Şekil: l de I = f (t) eğrisi akımın senelik değişimini göstersin. I = l (t) eğrisi ile (0) ve t = 8760 arasındaki alan taşınan senelik enerji ile I2 = g (t) nin sınırladığı alanda hat kayıpları ile orantılıdır.

Bu alanlar birer kenarları Ih veya Ih2, diğer kenarları hm, veya hv olan dikdörtgenlere eşdeğer oldukları takdirde, (2) elde edihm lir ve hattın senelik yük verimi m = -------- olur. (T = 8760 saat).

hv Aynı şekilde (3) den kayıp oranı v = -----

T bulunur.

Kayıp oranının yüklenme derecesi üe münasebeti (4) deki gibidir.

Görülüyor ki (hv) büyüklüğü evvelden bilinen senelik akım eğrisi yardımı ile ve grafik yoldan tâyin edilerek (v) kayıp oranı kolaylıkla bulunur.

Takat zayiatı (5) olmak üzere zayiata tekabül eden senelik masraf: (6) ve (7) şeklinde yazılır.

Nh = Ih azam! yük akımına tekabül eden azamî zahirî güç, p = Hattın spesifik rezistansı b, = Reaktif akımı kompanse için kurulan tesisin kuruluş bedelinin işletme senesine tekabül eden miktarına bağlı faktör, t>2 = KVA. saat bedelidir. Buna göre hatta ait senelik masraf: (-3) şeklinde olur.

Ancak, incelemelerimizde kolaylık olması bakımından birim takat başına senelik toplam işletme masrafı tarif edilir. Buna göre: (9)

denklemi bulunur. Z — Ekonomik Keşif ve Ekonomik Nakil

Geriliminin tâyini: Verilen bir Nh, azamî nakil takati için ekonomik kesit ve gerilimin tâyini (9) denkleminin ekstremun şartlarından: (10) ve (11) ve buradan ekonomik gerilim ve ekonomik kesit için, (12) ve (13) bulunur..

Bu şekilde bulunan Uw iktisadî nakil gerilimi ile qw. iktisadî kesitinin tabiatı ile norm değerlere irca edilmesi gerekir. U, norm gerilim q norm kesit olmak üzere (14) yazılarak 9 denklemi: (15) şekline girer.

(16) teriminin minimum olması halinde taşman (Nh) tâkatına minimum senelik mas. raf tekabül eder.

Yine ekstremum şartlarından : (17) ve (18) elde edilir. Bu takımın çözümü ile Teta (k, k2) denkleminin minimum değerine tekabül eden k,, k, değerleri bulunur.

önceden: k, == l, k2 = l seçmekle bulunan Uw ve qw değerlerinin Norm değerler olduğu kabul edilmiş olur. Buna göre :

Teta min = 2 dir. Buna bağlı olarak; (19) bulunur.

Tatbikatta umumiyetle iktisadî nakil gerilimi olarak Uw. Norm değerde seçilir, buna bağlı olarak k, sabiti tespit edilmiş olur. Böylece ekonomik bir kesit tâyini için k, sabitini seçmek icap eder.

Teta (k,, k5) fonksiyonunda ^ daha evvel seçilmiş bir sabit olduğuna göre; (20) denklemini gerçekliyen k2 değeri ki bu da; (21) dir. ve Teta (k,, k2) fonksiyonunu minimum yapar. Buna göre (16) denklemi (22) için: (23) şekline girer.

Aynı şekilde qw ekonomik kesiti norm değerde seçilmek suretiyle k2 önceden tâyin edilmiş olur ve Teta (k,; k2) fonksiyonunu minimum yapan k, değeri (24) denkleminden

K (25) bulunur ve (------- ) değerini minimum

Nh. yapan Teta (k,, k,) fonksiyonu (26) şekline girer.

S — Ekonomik Akım Yoğunluğu :

Yukarıdaki mütalâalar baki kalmak şartiyle (Nh) azamî nakil tâkatına tekabül eden akım Ih. olduğuna göre akün yoğunluğu; (27) şeklinde tarif edilir. İşletme gerilimi (U) olduğuna göre (28) elde edilir.

U ve q yerine evvelce tâyin edilen ekonomik değerleri vazedildiğinde : (29) ve (12), (13) denklemleri de nazarı itibare alınarak, (30) bulunur.

İktisadî akım yoğunluğu, k, = l, k, = l

haline tekabül ettiği cihetle, 31) ve buna göre; k,, k2 katsayılarına bağlı olarak, (32) bulunur.

4 — Spesifik Toplam Masraf ve İktisadi Nakil Takati :

İkinci paragrafta verilen bir nakil tâkatına göre ekonomik gerilim ve kesit tâyini yapıldı. Ancak, U nakil gerilimi ve q kesiti belli iken taşınabilecek azamî iktisadî takatin da bilinmesi ica peder. Bu durumda spesifik senelik masrafın (Nh) nakil takati ile olan münasebetinin bilinmesi lâzımdır.

(9) No. lu ifadede U gerilimi ile q kesiti sabit kabul edildikleri takdirde birinci terim t/»Sabi 4 «7-'Sabit

oı

ır v P

di?

o * k \ L t f. "* *

*•

U' 1 f'Knf,.i(a,.o,a^atcj)

,0 (-M

^î "*)m* ' '"^ 7'

<-L -J

<.,> .0 (^»>

(»y

*«.4 *.;]'« w 5*; j *.'*.

Uv

ı<<

^fl^-f Ml£ )

B(t,,V)

f!â .o

(Nh) ile ters, ikinci terim doğru orantılıdır. K/Nh ifadesi Nh ya bağlı olarak Şekil 2 de görüldüğü veçhile değişir. (K/Nh) yi minimum yapan Nh değeri: (33) şartından; (34) bulunur.

U ve q evvelden tespit edildiği taktirde hattın nakledeceği iktisadî takat (34) ifadesi ile hesaplanır. Görülüyor ki iktisadî nakil takati U ve q ile doğru orantılı olarak artar. Ayrıca bu takatin hesapla bulunan Uw iktisadî nakil gerilimi ve qw iktisadî kesiti ile nakledilmesi halinde senelik masrafın daha da küçük olacağı aşikâr bir hakikattir.

İktisadî tâkata bağlı olarak bulunan; (35) denklemleri akım yoğunluğunun (31) denklemi ile verilen akım yoğunluğuna nazaran daha büyük olduğuna dikkat etmek gerekir. "

Bu durumda Nh opt. nakil takatinin en iktisadî takat olduğuna hükmetmek yanlı? olur. Bu sebeple evvelden verilen ve Jhw iktisadî akım yoğunluğundan farklı bir akım yoğunluğuna göre nakledilebilecek iktisadî takati hesaplamak gerekir. Bütün nakil tâkatlan için Jh = Sab. akım yoğunluğu alınmak suretiyle aşağıdaki neticelere vasıl olunur. (36) ifadesini (9) eşitliğine ithal etmek ve (37) ve (38) şekline konmak suretiyle (39) bulunur. (39) denklemi (U) parametre sine bağlı olarak Şekil: 3 teki eğri ailesini verir.

Şekli: 3

Şekilde görülen eğri ailesinin bir zarfı mevcuttur. Bunun denklemi de malûm usulle (U) parametresi yok edilerek bulunur. Şöyle ki: (40) ve (41) şartından (42) ve (43) denklem sistemi elde edilir. Buradan U parametresi ifna edilerek: (44) yahut (45) zarf denklemi elde edilir.

Zarf şekil 3 te kesik çizgilerle gösterilmiştir. Bu eğri verilen bir akım yoğunluğu ile taşınabilecek iktisadî takati verir. Ancak eğri üzerinde beher nokta için U gerilimi ve q kesiti sabittir.

Şekil: 3 te U parametresine bağlı eğrilerin zarf eğrisine değme noktalarında U ve q değerleri : (46) şartından (47) denklemi yazılır ve buradan (48) ve (38) yardımı ile (49) elde edilir.

Şekü 3 ten görülüyor ki, küçük takatlar için küçük gerilimler iktisadî olmakta, takat arttıkça gerilimin de büyük seçilmesi icap etmektedir.

E M M 27-28

Jh. akım yoğunluğu ekonomik akım yo ğunluğu olan Jhw ye eşit seçildiği takdirde ks = l olur. Bu durumda (51) bulunur. Gö rülüyor ki bu ifade (19) ifadesinin aynı olup aranan minimum spesifik masrafa tekabül eder.

j (48) ve (50) denklemleri ile bulunan Uw* ve qw*, ekonomik değerlerinin (12) ve (13)

denklemleri ile bulunan değerlerin ayna olduğu dikkate değer.

Şekil: 3te çıkarılan zarf eğrisi (K/Nh, Nh) yüzeyi üzerinde (Nh) takatinin iktisadi olarak taşınabileceği bir yüzey tâyin eder. Bu eğri minimum masraf sınır eğrisi olarak tarif edilebilir.

Enerji naklinin mümkün olduğu sahada (E) sınır eğrisinden uzaklaşüdığı nispette masraflar artar.

'"H

Şekil: 4

Ancak burada

nakli

mümkündür

hat

uzunluğu

enerji nakli

stabilite

bakımından

gerilim seçimine tesir eden bir faktör olarak girer. Buradan bulunacak ekonomik nakil gerilimi ile yukardaki şartlan da gerçeklemek gerekirse de

bu husus yazımızın mevzuuna girmemektedir.

5 — Çift Nakilli Hava Hatlan :

Yazımız esasen tek nakilli hava hatlarının incelenmesine hasredilmiştir. Ancak çift na. kılli hava hatlarının incelenmesi gerektiği takdirde, evvelce tesis edilen formüllerde (q) bir nakilin kesiti, nakledilen takat Nh, olmak şartı ile (p) yerme p/2, a,, a2, a, yerine a/, a2', aa' gibi farklı katsayılar alınacaktır.

6 — Sabit Faktörlere Alt Bazı Nümerik

Değerler:

Herşeyden önce şunu zikredelim ki, elde yüksek gerilimli hava hatlarının kat'î maliyetlerine ait mevsuk değerler yoktur. Ancak çıkarılan formüller için tatbikat mahiyetinde bir ameliye yapmak üzere hakikate mümkün mertebe yakın değerler seçilmiştir.

a) Tek nakilli çelik - alüminyum hatlarda: at = 400 TL/Km, sene a2 = 4,6 TL/KV. Km. sene a3 = 5,7 TL/mm* Km. sene. Faiz, amortisman ve bakım masrafları % itibariyle şöyledir : Nakiller için % 8 Direkler » % 10 İzolatörler » % 12 Montaj » %6

b) Çift nakilli çelik - alüminyum hatlarda : •

a,' = Km.

600 sene

TL a,'

/Km, = 8,4

sTenLe/ma2m' =2.

6,9 TL/KV. Km. sene

Ancak bu değerlere transformatör postası,

koruma cihazları gibi tesislerin bedelleri dahil

değildir. Bu tesislere ait bedeller bir sabit

kısım, bir de gerilime bağlı olarak değişen tasım olmak üzere iki terim halinde nazarı itibare alınabilir.

a, s = 450 TL/Km, sene

a2s = 10 TL/KV. Km. sene Burada hat kesitinin maliyete tesiri çok

cüz'î olduğundan ihmal edilmiştir. Bu değerler

formüllere a, ve a.^ değerlerine ilâve edilmek

sureti ile ithal edilerek daha sıhhatli neticelere

vasıl olunur. Bilâhare verilecek olan nümerik

misalde bu husus gösterilecektir.

Takat kaybı' ile alâkalı ifadeye ait katsayılar yaklaşık olarak şöyledir:

b, = 35,0 TL/KW sene

b2 = 0,015 TL/KW . h. Şimdiye kadar zikredilen değerlerle artık

iktisadî akım yoğunluğunun nümerik olarak

tâyini imkân dahiline girmektedir.

Kayıp faktörü v = 0,236, p = 1/35 (Çelik

- Alüminyum için) alınmak suretiyle, (52),

(53) ve (54) bulunur.

Bu değerin çelik - alüminyum hatlar için

en müsait ve uygun olduğu esasen bilinmektedir.

7 — Muhtelif Gerilimlerde İktisadî Olarak

Nakledllebilen Takat Değerleri :

Şimdiye kadar elde edilen formül ve neticelerle istenen bir Jh. akım yoğunluğu ile taşınacak Nh. takati için asgarî işletme ve kayıp masraflarının husule geleceği Uw* ve qw* ekonomik değerlerini (48) ve (50) denklemleri yardımı ile tâyin etmek mümkündür. Esasen daha evvel (K/Nh) e ekonomik nakil eğrisi (Şekil: 3), (Şekil: 4) tâyin edilmişti.

Bu durumda Jh. akım yoğunluğu için Jhw. ekonomik değeri seçilerek (12) ve (13) denklemleri ile bulunan Uw, qw değerleri Uw*. qw* değerlerine tebdil edilerek (K/Nh)e min, eğrisi de belli iken bir Nh takatinin,-azamî değen arzu edilen haddi aşmayan bir masrafla taşınabileceği alt ve üst gerilim sınırlan aranır.

Bu maksatla aşağıdaki mütalâa yürütülür: Evveldenberi kullanüagelmekte olan Norm gerilimlerin (15, 30, 60, 110, 220 kV. gibi) hesaplanacak Uw. iktisadî nakil geriliminden az çok farkU olacağı bedihidir. Bu durumda iktisadî gerilim civannda masraf bakımından kabul edilecek bir tolerans dahilinde kalınmak şartı ile muayyen bir

E. M. M. 27-28

takat aralığında iktisadî enerji nakli imkân dahiline girer. Zira muayyen bir gerilimle ancak bir tek takat değeri en iktisadî şekilde nakledilebılmektedir. Muayyen bir gerilimle iktisadî enerji nakli imkân dahiline girer. Zira muayyen bir gerilimle ancak bir tek takat değeri en iktisadî şekilde nakledilebılmektedir. Muayyen bir gerilimle iktisadî takat civarında kabul edilecek tolerans dahilinde asgarî masraftan inhiraf edilmek sureti ile taşınabilecek takat aralığı Şekil: 5 te işaret edilmiştir.

Şekli: 5 ftv -*_,

"'

/— ) « i J û< W2*1 v'^ö

• ,v • /-^ ^

il,, k.*,, ,

/—

—-

3 _£ r3r«ft(MÎ.H«'.44tt»«

, ------- _

/">~7

'r

(rSsVv </= /£î /f«ıii-, ^'> A'^

^'^•""•^-^TTi;, rf'

<*/„ *«,'/, 17^, '~^'f '3 S^.'-y.£ı.^/fo,a^h,ı,rı

E M. M. 27-28

Seçilen akım yoğunluğu Jh. olduğuna göre Jhw. iktisadî akım yoğunluğu ise (k^) bir sabite olmak üzere (55) şeklinde yazılır.

Nakil gerilimi U ise asgarî masrafa'nazaran mutlak inhiraf (56) İzafi inhiraf (57) şeklinde ifade edilir.

İktisadî gerilim ve kesit ifadeleri: (50) şeklinde olduğu cihetle, verilen bir U = Sabit nakil gerilimi için, U = g Uw* olur.

Her Nh takati için bir Uw*. ekonomik gerilimi olduğuna ve U = sabit kabul edildiğine göre (g), (Nh) nin fonksiyonu olur.

Uw* nin (48) denklemmdeki değeri yerine

konarak ve (39) ifadesi nazarı itibare alınarak,

(60) yazılır. Buradan (d) mutlak inhiraf için:

(61) yahut (62) elde edilir. (45) denklemin de minimum masraf için a2 JNh yok edilerek (63) Rölatif inhiraf jçm: (64) ve (65) bulunur

Verilen bir (U) gerilimi ve şayanı kabul (P) inhirafı için nakledilebilecek takat aralığı, (65) denkleminin çözümünden (66) ve (67) (Nh) takatinin sınır değerleri için ve (48) denklemleri yardımı ile (68) bulunur.

Evvelden verilen bir Jh. akım yoğunluğu ve münferit Nh takati için qw* ekonomik kesiti (49) yardımı ile tâyin edilir. Jhw. ekonomik akım yoğunluğu için k., = l olduğu esasen evvelce zikredilmişti

• Paragraf 6 da verilen değerlerle, tek trifaze çelik - alüminyum bir hat için U evvelden

verilen norm nakil gerilimi, minimum, masrafa nazaran P inhirafı % 10, akım yoğunluğu

(Jhw); kayıp faktörü v <= 0,236, olduğuna ve

trafo istasyonlarına ait masraflar da nazarı

itibare alındığına göre nakledilecek takat aralığının tâyini istensin:

&ı = 400 + 450 = 850 TL/Km, sene a2 = 4, 6 + 10 = 14,6 TL/KV.Km. sene a3 = 5, 7 TL/mm2. Km. sene b, = 35 TL/KW. sene

b2 = 0,015 TL/kWh. S = 1/35

v = 0,236

hv = v . T = 0,236 . 8760 = 2070 saat

P = 0,10

bj + b2 hv = 35 +

0.015 . 2070 = 66 TL/ kW. sene

Buna göre: (69) ve (68) denkleminde (70) bulunur. Bu formül yardımı ile muhtelif (U) gerilimlerine göre aşağıdaki (g) sabiteleri ve takat değerleri bulunur.

U = 15 KV. g,,2 = 3,06; 0,534

Nh,,,, = 53,6 KVA., 1,76 MVA.

U = 30 KV. g,,2 = 2,155; 0,576 Nh,,2 = 0,432 MVA., 6,05 MVA.

U = 60 KV. g,,2 = 1,83,; 0,606

- Nh,,, = 2,4 MVA; 21,85 MVA. U = 110 KV. g,,, = 1,703; 0,62

Nh,,,' = 9,3 MVA; 70,2 MVA. U = 220 KV. g,,2 = 1,63; 0,621

Nh,,, = 40,6 MVA., 272 MVA.

Görülüyor ki, beher gerilime ait sınır lâka-t değerleri diğer gerilime ait sahada kalabilmektedir. Bu durum gerilim seçimi bakımından ayrı bir imkân sağlar. • g,,2 değerinin sınır takat değerlerinde Nakil gerilimi ile Uw ekonomik gerilim arasındaki nisbete tekabül ettiği aşikârdır. Meselâ : 220 KV. la 40,6 MVA nakledilmesi halinde P = O olması için U gerilimi % 63 azaltılmalıdır. Yani 40,6 MVA tâkata tekabül eden ekonomik nakil gerilimi Uw % 0,63 U. dur.

Daha büyük tâkatlarin nakledilmesi halinde çift devre yapılması zarureti vardır.

8 — Nümerik Misal •'

Tek trifaze çelik - alüminyum hat. Nakil takati = 15 MVA. Kayıp faktörü = V = 0,236 Sabiteler Paragraf - 7 de verilenlerin aynı olup trafo v.s. tesislere ait masraflar da nazarı itibare alındığına göre ekonomik'nakil gerilimi ile, ekonomik kesitin tâyini istenmektedir. Jhw = l A /ram2 ve dolayısıyla k, = l alınacaktır. (12) ve (13) ifadelerinden (71) ve (72) bulunur. Bahis mevzuu takat yukarda hesaplanan gerilim ve kesit değerleri ile nakledildiği takdirde Km. başına senelik spesifik masraf: (19) denkleminden (72) yani. 0,0567 + 0,0798 x 2 = 0,2163 TL/KVA. Km. bulunur. U = 60 KV. q = 120 (122,6) mm2 gibi norm değerler seçildiği takdirde. 60 — = 0,73 k=

82,1

122,6

1,15 (16) eşitliğinden:

1,15

teta= 0,73 +

2 x 0.732 x 1,15

= 2,12 (15) eşitliğinden

spesifik masraf: K

----------= 0,0567 + 0,0798 x 2,12 = 0,2259

U = 60 KV., q = 95 (90) mm» seçildiği tak-

dirde :

k. =

Teta = 0,73 + -------- +

= 2,263

2 x 0,732 x 0,846

Nh.L = 0,0567 + 0,798 x 2,263 = 0,2377

TL/KVA.Km. bulunur.

U = 110 KV., q = 120 (122,8) mm2 seçelim : 110 k , = ------------ = 1,34 . 82,1

122,6 1,15

1,15 Teta = 1,34 + --------- +

- = 2,157 2 x 1.342 x 1,15

---------- = 0,0567 + 0,798 x 2,157 = 0,2289

TL/KVA.Km. U = 110 KV, q = 95 (90) mm2 seçelim :

k, = 1,34 k2 = 0,846

Teta = 1,34 + ---------- + -------------------- = 2,092

2 x 1,342 x 0,846

K = 0,0567 + 0,0798 x 2,092 = 0,2237

bulunur. Görülüyor ki, mukayese edilen dört halden sonuncusu (U = 110 kV. q = 95 mm2)

en ekonomik haldir.

Ancak şimdiye kadar yapılan hesaplarda

daha evvel (20) denklemi ile verilen ve masraf ların asgarî olması haline tekabül eden

k2 = l/K, oranını nazarı itibare almadık Bu oran, U gerilimi ile q kesitinden biri seçildiği

takdirde masrafın asgarî olması halinde diğerinin belli olmasını intaç eder.

Binaenaleyh U= 60 kV. seçildiği takdirde

^ = 0,73 ve buna bağlı olarak:

k2 = -------- = ---------- = 1,37 ve

0,73

q = k2 qw = 1,37 x 106,3 = 145,8 mm2 bulunur.

q = 150 (148,8) mm2 alınması halinde k2 =

148.4/106,3 = 1.4 bulunur. Buradan

1,4

Teta = 0,73 +

= 2,101

2 x 0,,732 x 1,4

= 0,567 + 0,0798 x 2,101 = 0,2247

U = 110 kV. için k, = 1,34 ve

k2 = -------- t= --------- = 0,746

1,34

q = 0,746 x 106,3 = 79,4 mm2 q = 95 (90) mm2 seçilmesi halinde

K = 0,2237 TL/KVA.Km. bulunmuş idi.

Görülüyor ki U = 110 KV., q = 95 (90) mm2, istenilen takatin nakli için en ekonomik değerlerdir.

Bu halde akım yoğunluğu :

j n = ---------- . j h w = ----------------------- . l

k, . k2

' 1,34 x 0,846 = 0,882 A/mm2 bulunur.

Ayrıca iktisadî olarak taşınabilecek azamî takatin bulunmasına ait bir misal verelim :

U = 60 KV., q = 150 (148,8) mm1 olduğuna göre (34) formülünden (73) yani

/

35 x 148,8

60 V (850 + 14,6x60 + 5,7x148,8) .

= 27 MVA. buluur.

Bu takat için spesifik masraf = (9) formülünden, (74) olarak = 0,1903 TL/KVA. Km. bulunur.

Bu tâkata tekabül eden akım yoğunluğu (35) formülünden : (75) yani 1,74 A/mm2 bu'lunur ki, değer ekonomik akım yoğunluğundan çok yüksektir.

Aynı takatin Uw = 110 KV., qw = 142,7 ile taşınması halinde

*,= 110

E. M. M. 27 - 28

t.i a

M-5.«!

u-SJz'

M.t./<f< * ___________________ .i 2-*

-i *l • U tf

• • t ^\

T «r,/*'"" *•

y.a-^LL. (^

2?ooo

, Z.MOÎ ı «,-/scs -n./** l.

Uw J »

/f.^0 A.İ U _y?..,

/ -«"t

' ,5-

K/

A J»

«»

148,8 k 2 = ----------- £= 1,041

142,7

ve buradan (76) ifadesi, yani 0,1505 TL/KVA. Km. bulunur.

Bu değer bir evvelki hale nazaran daha küçüktür.

Binaenaleyh evvelden verilen gerilim ve kesit değerleri ile hesaplanacak bir azamî nakil takatinin en ekonomik şekilde nakli mümkün olmıyabilir. Bu gibi durumlarda istenilen takati matluba muvafık bir şekilde taşıyabilecek Uw ve qw değerlerinin tâyini lâzım gelmektedir. Esasen bu husus -Paragraf 4. te daha etraflı olarak izah edilmiş ve <34) formülü ile bulunan takatin verilen U ve q değerleri ile en iktisadî şekilde nakledilemiyeceği bilhassa belirtilmişti.