Elektrik Mühendisliği · Sayı 37-38 · Ocak-Şubat 1960

II. JERVİZ BOĞAZI ATLAMASI

Hasan H. Işıkpınar

İletim ve dağıtım şebekeleri Teknik / bilimsel makale

Yıl
1960
Sayfa
3
Okuma süresi
4 dk
Görüntülenme
0

Konu

İletim ve dağıtım şebekeleri

İlgili: Yüksek gerilim, koruma ve ölçme

Anahtar kelimeler

  • Jervis Boğazı
  • hava hattı atlaması
  • 132 kV hattı
  • Kanada
  • izolatör dizileri
  • Cheekye-Powell Nehri

Özet

Kanada'da British Columbia Elektrik Şirketi'nin Cheekye-Powell Nehri üzerinden geçirdiği 132 kV'luk hava hattının Jervis Boğazı'nı 3380 metre açıklıkla aşan atlamasının teknik detayları, kule yapıları, izolatör donanımı ve montaj yöntemleri anlatılmaktadır.

Tam metin

Metin PDF'ten otomatik çıkarılmıştır; tablo, şekil ve formüller eksik ya da hatalı olabilir. Özgün dizgi için PDF'e bakın.

Ankraj kirişi ve İtalya ciheti terminal istasyonu

Cosiac - Palermo

Ankraj donanımı ve suspensiyon takınılan : SAE - Milano

Suspensiyon ve ankraj izalâtör teçhizatı : S. E. V. - Milano

Sicilyadaki izolatörler : S. C. i. - Laveno

İtalya cihetindeki izolatörler

: S. C. R. O. - Milano

Ankraj segmanlan ve : Caretti e Tanfani

katerpillar rayları

Milano

Motor trolley

: Agudio - Torino

II. Derviş Boğazı Atlaması

Hl - tenslon Netrs'den

JERVİS Boğaz atlaması, Dünyanın en uzun hava hattı atlamalarından bindir.

Açıklığı 10302 ayak yani, 3380 metredir. Bu atlama çok müşkül şartlar altında başarılmıştır.

Kanada'da Britısh Columbia Elektrik Şirketinin Cheeky - Po-well Nehri üzerinden geçirdiği 132000 Voltluk Hava Hattı, arızalı, sık ormanlarla kaplı ve tepelerle dolu araziden geçmektedir

Bu hattın, ilk arazi etüdleri yapıldığı zaman, bazı noktalanna ancak Deniz vasıtalariyle erişmek mümkün olabilmiş idi ve hattın güzergâhı da, çok sarp bir kaya cephesinin üzerinden 1000 Ayak = 330 metre yüksekliğe tespdjf ^diyordu

Çeviren: Hasan Halet IŞIKPINAB Y. Müh.

Powel Nehri üzerindeki büyük bir sellüloz ve kâğıt fabrikasına enerji nakletmek için 163 Km uzun'.uğrrd"11 i hava hpttını yanmak icabediyor ve en mühim projelerden birini de JERVİS Boğazı üzerinden yapılacak atlama teşkil ediyordu.

Boğazın üzerinden bir hava hattı ile aşmak veya suyun dibinden bir kablo geçirmek gibi iki hal çaresi de tatbikatta ciddi müşküller arzediyordu. Nihayet, Nehrin 120 metre derinlikte olması, dibinin çok kayalık ve saattî4 ilâ 5 mil süratinde akıntılı olması, hattın, havadan çekilmesine karar verilmesine sebeb oldu.

Atlama için lüzumlu teknik çalışmalara, 1955 senesinde başlandı ve 1956 senesinde atlama ikmal edildi.

Kanada da Jervls Boğazı atlaması (3380 metre)

E. M. M. 37-88

İnşaata başlamadan evvel, yapılacak işin heyeti umumiyesinin ölçülü modelleri yapıldı ve bu modeller üzerinde, lüzumlu germe kuvvetleri ve açıklıklar etüd edildi.

Bu uzunlukta bir açıklığın hesabında özel eğrisinin de nazarı itıbare alınması ıcabedıyordu Aksi takdirde, telin sehiminde GO santimlik bir hata meydana geleceği muhakkak idi.

Sahilde bulunan her ıkı kule arasında 504 metrelik bir rakım farkı vardı Bu atlamanın başlıca ölçüleri aşağıda gösterilmiştir:

Atlama, azamı yük şartlarına goıe hesap edilmiştir — 12,2 Santigrat ısı derecesinde tel üzerinde 12,5 milimetre Buz ile 3 Kilo 660 gram rüzgâr tazyiki esas alınmıştır. Bu şartlar altında, tellere tesir eden, beher santimetre kare çekme 8,5 tondur

Şimal kulesi mesnedinde rakım 113 metre

Cenup kulesi

560 »

Nakilin en aşağı seviyedeki rakımı (32,2 derece santigratta) . . 63

Suyun vasati en yüksek seviyesi

rakımı (32,2 derece santigratta)

i(8i

Kuleler üzerindeki tesbıt demirlerinin arasındaki ufki mesafe 3340

Socket Pimden Socket pım'e kadar 31,8 Tonluk yükte nakilin

uzunluğu

3380 »

Nakillerin arasındaki mesafe .

Her hattın her ucunda izolatör dizilerinin ve askı tertibatının uzunluğu

19,7 metre 7,25 »

Nakilin imalatı esnasında, sarma ameliyatında. Telin her tabakasında sıcak NoOX IDXX mahlülü sürülmüştür. Germeden evvel de, müteakip tahammuzu önlemek için, nakile, tekrar No - oX - İD mahlülü sürülmüştür.

Kulelerin germe tahkimatının heyeti umumıye konstrüksiyonu bir muvazeneleştırme veya salgı payını alma sehpası ile Ohıo Brass fpbrıkası mamulatı C O B tipinde beheri 0250 kilo cerre mütehammil 9 adet izolatörden yapılmış 12 dizi izolatörden terekküp

v ' >. .. '

< <?%$»*'?Jf' •«••

Cenup kuleleri

E. M. M. 37 - 38

etmektedir Hattın her ucuna boşa alma tellen ve Stokbridge damperleri tesis edilmiştir.

Nakilin her biri hususi bir kulenin üzerine tesbit edilmiştir. Kulenin her bin, nakilin kopma mukavemetine müsavi tulanı yüke mukavemet edebilecek surette inşa edilmiştir ve emniyet emsali de yuzde 40 olarak alınmıştır.

Şımâl cıhetindeki kuleler 29,6 metre yüksekliğinde ve cenup cihetındekıler de Batı istikametinde 14,5 - 17,1 - 18.8 metre yüksekliğinde inşa edilmiştir.

Atlama ameliyatı esnasında tehlikeyi en asgari hadde düşürmek için, tellerin her bin ayrı ayrı gerilmeye başlanmıştır Nakil güney Kuleden Kuzey kuleye doğru çekilmiştir. Nakiller mesnet olarak kullanılan, altı düz dört köşe dubalar üzerinde nehir üzerinden

104 mü uzunluğundaki Checkye - Powell Nehri 132 kVluk hava hattı taşıma direği (ağaç).

Cenup Kuleleri : önde altı düz duba. Her nakil için ayrı, ayrı bir kule inşa edilmiştir.

geçinlmiştir. Bu Dubalar, derin olan akıntılı deniz suyunda oldukça muvazene temin etmişler ve üzerinde çalışan işçilere, çalışacak bol yer temin etmişlerdir Her nakil, öbür sahile geçirildikten sonra 12 saat zarfında gerilmiştir.

Nakilin gerilmesi için kullanılan izolatör dizileri, cer altına gırinciye kadar hafif zaviyeli bir iskele üzerinde gergin hale getirilmiştir. Nakiller, tamamiyle gerildikten sonra izo-

latorler yerlerine konmuş ve tam cer tatbik edilmiştir.

Montajı müteakip, teller üzerine hava hattı makaralı arabalar konmuş ve bu suretle gevşeyen tel klemenslerini sıkıştırmak, ve salınım damperlerini ayarlamak gibi vazifeler kolaylıkla yapılmıştır.

Makaralı vagonet iki kişiyi ve 227 kiloluk ağırlığı taşıyacak şekilde inşa edilmiştir

Jervis Boğazı atlaması, 132 kilovoltluk Cheekye transformatör merkezinden Powell nehrine kadar olan 146 Kilometre uzunluğundaki hava hattını tamamlayan kısmı teşkil \ etmektedir. Esas itibariyle, bu hava hattı, tek ağaç direkli ol'arak yapılmıştır. Maamafıh, lüzum olan yerlerde H tipi ağaç direkler kullanılmıştır.

Nakil ACSR Tipi 266800 sirküler mil ebadındadır ve yedi tane Ohıo Brass Fabrikasının 6820 kilo cerre mütehammil 14,6 santim x25,4 Santim ebadında, izolatör tarafından taşımaktadır. Bu izolatör, asgari 945 kitovolîluk, saniyede iki Mu luk müsbet arkın geçmesine mütehammildir.

Jervis Boğazı atlaması, Powen nehri Şirketinin büyük genişleme programı için lüzumlu enerjiyi nakledecek ve o mıntakanın azami derecede gelişmesine büyük ölçüde hizmet edecektir.

EMM. 37-38