İTALYA'DA ELEKTRİK FİYATLARININ BİRİM TARİFEYE İRCAI

Kısa laman rejimi için 10 dakika sonraki ısı derecesini diyagramda okumak için :

10/30 = 0,33 = te/T değeri absis üzerinde okunur. Bulunan (a) noktasından A — B hat tına bir dik çizilir, (b) ile (O) arası birleştik ten sonra uzatılır. O b hattının c B hattını kes tiği nokta = % 352 olacağından kısa zaman reji mi için yükletebileceğimiz mapcimal akım değeri:

IK = id J/3,52 = 86,3 A. olur.

Periodik rejime tatbiki :

«=/T = 0,133 değerinden /T = 0,333 değe rine kadar ısınma ve soğuma değerleri çizgileri şekilde gösterildiği gibi sonsuz noktasına doğru tespit edilir. Üst noktalar birleştirilerek uzatılır. P P' hattının C B hattını kestiği noktanın % olarak okunması kâfidir. Bu nokta % 46 olduğun dan, % 100 olan 75 derecenin % 46 si = % 34,5 derece olmuş olur. Görüldüğü gibi diyagram bi zi bir çok hesabattan kurtarmış oluyor ve her hangi bir rejim için akım ve ısıyı derhal oku mak imkânlarına malik oluyoruz.

U D K : 658.8.03: 621.316

İtalya'da Elektrik Hatlarının Birim Tarifeye İrcaı

Yazan: Kemal TAN Y. Müh. San. Bak.

italya Hükümetinin 30/8/1961 tarih ve 214 sayılı Resmî Gazetesinde intişar' etmiş bulunan Bakanlar Kurulu Başkanlığı Bakanlıklararası Fi at Komitesinin 941 sayılı kararnamesi ile, bütün italya millî hudutları dahilinde elektrik tarife lerinin «birim tarife» adı ile tek tip tarifeye irca edildiği görülmektedir.

Kararnamenin başında, elektrik fıatlarının tek tipe irca edilmesi gayesiyle 20/1/1953 tarih ve 348 sayılı karar ile başlanılmış bulunulan tetki kata 28/12/1956 tarih ve 620 sayılı ek bir ka rarla devam edilmesi zarurî görüldüğünden bah sedilmekte ve en nihayet 1 Eylül 1961 tarihinde yürürlüğe konulan «Birim Tarife» hakkındaki kabul edilen esaslar belirtilmektedir.

Konunun önemi, Ticaret ve Sanayi Ba kanlığının istihlâkin stablizasyonu hakkındaki

18/7/1947 tarih ve 117 sayılı kararnamesinde alı nan ve bilâhare birçok kararlarla ihmal edilen hükümlerle belirtilmiş ve bu kararnamelerdeki elektrik enerjisine ait hükümlerin son kararna me ile değiştirilmeyen hükümleri devam ettiril miştir.

Bu suretle İtalya'da elektrik tarifeleri konu sunun Bakanlıklararası önemde bir mes'ele ola rak ele alınması ve bu konu üzerinde yapılan 8 seneyi mütecaviz çalışma sonunda tesbit olu , nan birim tarifelere ait karar ve esaslardaki der li topluluk ve mükemmeliyeti takdir etmemek imkânsızdır.

Elektrik fıat ve tarifeleri ile ilgili bulunan larla bu konuda karar yetkisini haiz olanlara hem îtalya'daki tarifelerin seviye ve mahiyetlerini hem de problemin ne tarzda ele alınarak sonuç

landırıldığını anlatmak suretiyle bir hizmette bu lunmak gayesiyle yapılmış bulunan bu tetkikatın ilgi ile karşılanacağı ümit edilebilir.

İtalya'da, elektrik enerjisi üretimi ve satışı ile uğraşan elektrik şirket ve idarelerinden te sislerini eskiden ikmal etmiş bulunduklarından amortismanları ilerlemiş veya enerji pazarları gelişmiş bulunması itibariyle ekonomik stabilitesi teessüs etmiş bulunanlarla, tesisleri nisbeten yeni ve enerji pazarları henüz gelişme safha sında bulunanların bu kararname ile, aynı bi rim tarifeleri tatbik etmek mecburiyetinde bıra kılmalarından doğacak mali dengesizliği düzen lemek ve merkezi Roma'da bulunmak üzere bir «elektrik Hatlarının Jjirim tarife haline getiril mesi için karşılık fonu» ihdas edilmiştir.

Bu fonun isminden de anlaşılacağı üzere ga yesi, birim tarifelerin yürürlüğe girmesiyle elek trik şirketleri tarafından bu tarifelerin muay yen kademelerle tatbik mevkiine konulması mü kellefiyetinden ve sözü geçen kararnamedeki diğer hükümlerin tatbikinden doğacak ve Bakan lıklararası Fiat Komitesince kabul edilecek za rarları kapatmak üzere tanınacak tazminatları karşılamaktan İbarettir.

Fonun geliri, yürürlüğe konulmuş olan birim tarifelere ithal edilmiş bulunan 30kW'a kadar gücü bulunan her nevi müstehlikin beher k,Wh istihlâkinden dolayı 0,35 liret veya doların 9,00 TL. değerine tekabül etmek üzere (100 L = 1 4 5 krş) hesabiyle 0,51 krş ile, 30 kW dan. yüksek güçteki abonelerin beher kWh istih lâkinden (0,25 L = 0,36 krş) olmak üzere bütün elektrik şirketlerinin yatıracağı paradan teşek kül etmektedir. İtalya'da senevî elektrik istihlâ ki 50 milyar kWh bulunduğuna göre bunun 30 milyarı 30 kWdan aşağı aboneler ve 20 milyarı da yukarı aboneler tarafından sarfedildiği kabul ve farzolunarak fonun senelik varidatı 220 mil yon TL. sı olacağı hesaplanmıştır.

Kabul edilmiş bulunan birim tarifelere, kar şılık fonuna ödenecek dengeleme hissesinden başka, mezkûr yerlerde elektrik dağıtım şebe kelerine irtibat hattı ve gayri meskûn yerlerde de transformatör merkezlerinden 300 metreden uzak olmayan 1000 Watta kadar güçteki elektrik talepleri için lüzumlu bağlama' ücretleriyle bir çok tarife gruplarında sayaç kirası, tahsilat mas rafları gibi abonelerden evvelce tarife dışında alınmakta olan ek ücretler de ithal edilmiş bu lunduğundan bunların da birim tarifelerin tatbi kinden itibaren alınamıyacağı işaret edilmiş bulunulmaktadır.

Bundan başka yine bazı tarife gruplarının tat bikinde Roma, Cenova, Milano, Napoli ve Tori no şehirlerinde bu tarifelerin bir derece daha ucuz olan ikinci kademelerinden başlanacağı gi

bi istisnalar nazarı itibare alınmazsa, birim ta rifelerin tatbikiyle elde edilecek neticeler, her türlü zamları da dahil edilmek suretiyle cari tarife neticelerinden düşük çıktığı hallerde, bi rim tarifeler 31/8/1961 tarihinde saat 24,00 den itibaren tatbik edilmesi mecburi tutulmuştur.

Birim tarifelerin tatbikiyle elde edilen neti celer, her türlü zamlariyle birlikte carî tarife lerden yüksek çıkması takdirinde de elektrik şirketleri her tarife grupu için kararnamede tes bıt edilmiş bulunan belirli kademelere belirli usullerle uyarak, her senenin Ocak ayında tarife sini bir üst kademeye çıkarmak suretiyle carî tarifeleri birim tarife seviyesine yükseltme im kânına sahip kılınmışlardır.

Muhtelif müşteri gruplarının birim tarifelere kademeli veya doğrudan doğruya intibakı konu sunun, evvelâ elektrik şirketleri sonra da müş teriler yönünden, zamana ihtiyaç göstereceği ka bul edildiğinden elektrik şirketlerine 1/9/1962 tarihine kadar mühlet verilmiş ve bu mühlet içe risinde şirketler kendilerinin bu tatbikat dola yısiyle duçar oldukları ve tazmini gereken za rarlarını, Bakanlıklararası Fiat Komitesine tas dik ettirerek fondan kendilerine tahsisin yapıl masını isteyebileceklerdir. Karşılık Fonunun elektrik fiatlannın birim tarifeye ircaı dolayı siyle yapılacak işleri 26/1/1948 tarih ve 98 sa yılı kararnameye müsteniden teşkil olunan bir îdare Komitesi tarafından yürütülecektir.

Bu genel esaslar dahilinde tarife gruplarının;

I — Umumî aydınlatmada kullanılan elektrik,

II — Hususî aydınlatmada kullanılan elektrik,

İÜ — Evlerde kullanılan elektrik,

IV — Meskenlerde hususî aydınlatma ve ev elektriğinin karışımı olarak kullanılan elektrik,

V — Sanayi, ticarî ve ziraî ihtiyaçlar için muharrik kuvvet olarak kullanılan elektrik,

VI — Satın aldığı elektriği satan perakende ciler, için ayrı ayrı olmak üzere ele alan kararna mede, bilhassa muharrik kuvvet tarifeleri 12 talî grupa ayrılmış olarak tetkik edilmekte ve her grup birim tarifelerinin esasları, elektriğin tahsisi şartları ve tatbik usulleri her türlü yan lış tefsiri önliyecek açıklıkta izah olunmaktadır

Bu esaslarla hazırlanmış bulunan İtalya Elek trik Birim Tarifeleri, bir doların 9,00 TL. değe rine tekabül eden 100 liret = 145 krş. hesabiy le, aşağıdaki tarifelerde Türk parası cinsinden . ifade olunmuştur. 'Bu izahatta birçok «gruplar için müşterek olan:

— Yük faktörü Cos <£ nm 0,8 değerinden aşağı olan her santimi için tarifelere % 1 ilâvesi,

— Umumî olarak hazırlanan tarife tabloları nın alçak gerilimden tahsislere ait olması itiba riyle yüksek gerilimden tahsis yapıldığı takdirde % 8 tenzilât yapılması veya arazi İslahı ve ba

E.M.M. er

taklıkların kurutulmasında olduğu gibi istisnaî

tenziller hariç tutulursa sanayide tahsis gerili

mi 50,000 Volta kadar olursa bu tenzilâtın % 8,

50.000 ile 100.000 Volt arasında olursa % 10 ve

100.000 Volttan vüksek gerilimlerde % 12 tenzi

lâta tâbi tutulması,

gibi hususlarla güç ve enerjinin ölçülmesi, te cavüz hallerinde yapılacak muameleler, tahsis edilen gücün tebdili, imtiyazlı idarelerin duru mu, aboneler kendilerine en uygun tarifeyi intihap etmekte gecikirse hangi tarifelerin ve ne müddetle tatbik olunacağı ve benzeri sair tatbi kat ve intibak hükümlerini bir teferruat saya rak 1/9/1961 tarihinden itibaren tatbik mevki ine konulmuş bulunan veya kademeli olarak in tibakı kabul edilen tarifeler aşağıda her tarife , grubu için ayrı ayrı izah olunmuştur.

I — UMUMİ AY DINLATMA TARİFESİ :

Bu tarife Hükümet, Vilâyet veya Belediyeler üe hususî nizamnamelerle bunlara bağlanmış idarelerin umumi aydınlatma maksadiyle kullana cakları elektriğe tatbik olunur. Umumî Aydınlat maya, Meydan ve Demiryolları (Devletin veya De miryolu için imtiyaz almış şirketlerin) aydın latması ile Liman Hava Meydanları, Sahil Fener leri, Askerî Depo Hudutlarının aydınlatmasını da içine alan açık hava aydınlatması da dâhil edilir.

mini da garanti etmekle mükellef olup bu hiz metlerinin karşılığı olarak, direkte birden fazla lâmba bulunsa dahi lâmbalı direk başına senevî 507 Krş'u geçmemek üzere bir ücret talebinde bulunurlar. Bu ücrette aydınlatma cihazlarının bakımı, yedek lâmba değiştirilmesi veya şirket; lerin tenvirat tesisatını meydana getirmek için yapmış oldukları istimlâk, irtifak ve arsa kira ları gibi masraflar dahil olmadığından bu gibi masrafların karşılanması için taraflar ayrıca an laşmalar yaparlar.

Olağanüstü Aydınlatma :

Bayram ve donanma aydınlatması gibi, muvak kat ve olağanüstü elektrik aydınlatmasında elek trik şirketleri beher Wat güç başına günde 0,725 Krş'dan fazla olmamak üzere bir tarife tat bik ederler. Bu gibi aydınlatma için yapılacak tesisatta kullanılacak malzeme ve teçhizatın be delleri, donanmaya tekaddüm eden günlerdeki rayiç piyasa fiatları üzerinden ve kârsız olarak hesap olunur.

II — HUSUSİ AY DINLATMA a) Serbest istihlâk tarifesi: 1/8 kW'ı geçmeyen küçük mesken aboneleri, ziraat bölgelerindeki küçük aboneler veya merdi

Mukavele ile taahhüt edilen çekilecek güç

5 kW'a kadar

5 kW'tan 10 kW'a kadar

10 kW'tan 20 >

20 kW'tan 100 »

100 kW'tan 500 »

500 kW'tan fazlası

Beher kW için alınacak aylık sabit hizmet. ücreti Krş.

> > »

ilaveten sarf ve istihlâk edilen enerjinin beher kWh'ı. için alınacak ücret Krş.

20,7 17(8 15,2 14,2 13,8 12,6

Umumî aydınlatmaya kaide olarak bir noktadan besleme esasına göre tarife tatbik olunur. Şeh rin durumu icabı teknik zaruret mevcut ise elektrik şirketi kendi transformatör merkezinin civarında bulunmak üzere 10kW'tan daha az ol mayan umumî aydınlatma devrelerine ayrı ayrı besleme noktaları tesis etmiş olsa bile bunların çekecekleri güç ve enerjileri toplanıp ve toplamı na tek nokta tarifesi tatbik edilmek suretiyle ücret tahakkuk ettirilir. Bunun dışında ve ay rı transformatör merkezleri ile beslenilen mes kûn veya gayrî meskûn yerler için her besleme noktası ayrı ayrı tarifelendirilerek ücret tahak kuku cihetine gidilir.

Elektrik şirketlerinin kendi malları olarak tesis etmiş bulundukları umumî aydınlatma hat larındaki lâmbaların istihlâkine yukarıdaki tarife tatbik edilir. Ancak Şirketler bu hatların bakı

ven, dehliz, avlu, bodrum aydınlatması gibi âmme hizmeti için aydınlatma ile. yakılıp söndürülmesi elektrik şirketleri tarafından idare edildiğinden yakma saati esasına göre istihlâk ettiği enerji miktarı götürü olarak hesaplanan ve keza vergisi de teknik büro uzmanları tarafından tesbit edilen elektrik sarfiyatları bu tarifeye tabidirler.

— Hangi güçte olursa olsun abone başına aylık sabit hizmet ücreti olarak 145 krş ve ilâ veten sarf ve istihlâk edilen enerjinin beher , kilovatsaati için 46,4 krş ücret tahakkuk ettirilir

— Roma, Cenova, Milano, Napoli, ve Torino Belediye hudutları dahilinde sabit hizmet ücre ti güç bakımı olmaksızın 145 kuruş ve ilâvetei» sarf ve' istihlâk edilen enerjinin beher kilovat saati için 37,7 kuruş ücret tahakkuk ettirilir.

b) 10 kW veya daha yüksek güçteki hususî aydınlatma elekt rik t a r i f e s i :

Mukavele ile taahhüt ' edilen çekilecek güç

Ayhk olarak be her kW başına krş olarak güç ücreti

Sarfedilen enerji nin beher kWh için krş olarak' enerji ücreti

10 kW tan 30 kW'ta kadar

36,7

30 kWtan yukarı

30,4

Roma, Cenova, Milano, Napoli ve Torino Be lediye hudutları dahilindeki sarfiyatlardan 10 kW tan 30 kW ta kadar olan istihlâk kademelerinde de 30 kWtan yukarısına ait tarifeler tatbik olunur.

Olağanüstü Hususî A y d ı n l a t m a :

Fuar, gösteri ve seyyar hastane gibi olağan üstü hususî aydınlatma taleplerinde elektrik şir ketleri beher W. güç için günde 0,87 kuruştan daha yüksek olmayan bir tarife üzerinden ücret tahakkuk ettirirler. Bu gibi hallerde yapılacak irtibat tesisatının ücretinin hesabında umumî aydınlatmada yapılan muamele aynen tatbik olunur.

III — EVLERDE KULLANILAN . (ELEKTRODOMESTİK) ELEKTRİK

Evlerin müşterek hizmetleri meyanında bu lunan hususî aydınlatma hariç olmak üzere aile ve kollektif karekterli (otel, okul, hastane ve ceza evleri hariç) ikametgâhlarda ve hangi güçte olur , sa olsun kullanılan elektriğe tatbik olunan ta rifelerdir.

Aboneler bu tarifelerle tek fazlı ve 10kW'tı geçmemek üzere temin ettiği elektriğini etüt, büro, lâboratuvar, muayenehane ve hattâ ziraî işlerinde de kullanabilir.

Bu gibi hallerde tatbi kolunacak tarifeler aşağıda hülâsa olarak gösterilmiştir.

a) ÇİFT TERİMLİ TARİ FE:

— Sarfedilen enerjinin beher k\Vh'ı için 19 kuruş enerji ücreti alınır.

— Buna ilâveten sabit riizmet ücreti olarak.

1,0 kW'a kadar olan güç taleplerinde ayda 290 krş,

1,5 » » » »

» / J> 435 krş,

2,5 » » » »

» 725 krş,

4,0 » » » » » • > 1160 krş,

alındığı gibi 4 kW'tan daha fazla güç taleplerin

de fazla olan güç talebinin beher kW için 4 kW'ın

sabit hizmetine 290 krş ilâve edilmek suretiyle

güç ücreti hesap edilir

b) SERBEST İSTİHLÂK TARİFESİ :

l,5kW'ta kadar olan güç taleplerinde aylık sabit hizmet karşılığı olarak 145 krş ve ilâveten sarfedilen enerjinin beher kWh'tı için 36,3 krş ücret tahsil edilir.

Aylık güç bedelleri senenin bütün ayları için mukavelede talep edilen güç üzerinden hesap edilir. Bu güçten fazla güç çekilememesi için elektrik şirketleri hususî hükümler koymakta ve tahdit edici tedbirleri almakta serbesttirler.

IV — MESKENLERDE HUSUSİ AY DINLATMA DA DAHİL OLMAK ÜZERE BİRLEŞTİRİLMİŞ

ELEKTRİK

Meskenlerde hususî aydınlatma ve ev ihtiyaç larını içine alan birleştirilmiş elektrik sarfiyatın da aşağıdaki esaslara göre hareket edilerek üc ret iahsil olunur.

a) Bu şekilde karışık elektrik kullanan mes kenlerde hususî aydınlatma için sarfedilmiş adde dilerek buna göre istihsal vergisine tâbi tutu lacak elektrik enerjisi miktarı, elektrik şirket leriyle ilgili teknik istihsal vergisi büroları ara sında Vergi Usul Kanununa göre müştereken ka rarlaştırılan ve götürü olarak tesbıt olunan elek trik enerjisidir. Sarfiyatın bakiyesi ev ihtiyaçla rında kullanılmış olarak kabul edilir."

b) Abonenin meskeni için 4kW'tan yüksek olmayan güç taleplerinde hususî aydınlatma istih lâki için eklenecek güç 500 W, 4kW'tan yüksek taleplerde ise 1000 W. kabul edilir.

c) Bu tarzda tefrik edilecek hususî aydınlat maya II nci paragraftaki hususî aydınlatma tarife lerinden serbest istihlâk tarifesi ev ihtiyaçlarına da m üncü paragraftaki tarifeler tatbik olunarak ücret tahakkuk edilir.

V — SINAİ, TİCARİ, ve ZİRAİ İHTİY AÇLAR İÇİN MUHARRİK KUVVET OLARAK KULLANILAN ELEKTRİKTE TATBİK

Aydınlatmadan başka sınaî, ticarî ve ziraî ihti yaçlarda muharrik kuvvet olarak kullanılacak elektriğe tatbik edilecek tarifeler evvelâ talep edilen güce göre 500kW'ta kadar 500 3000 ara sı ve 3000kW'tan yukarı olmak üzere 3 kısma ayrıldıktan sonra kullanıldığı maksada göre özel haller, ziraatte ve arazi İslahında olmak üzere tekrar 3 kısımda değişik olarak tatbik olunan tarifeler, tahsis şekline göre de bir seneden kısa süreli, 3 aydan 1 seneye kadar müddetli, sene nin iki ayrı döneminde ve 150 günden az veya 180 günden az olmayan arızî elektrik tahsisleri

gibi 4 farklı tarifeden terekküp etmektedir. Bunlar sırasiyle aşağıda gösterilmiştir.

Bu kısımda da yine çok mufassal olacağı düsüncesile elektriğin tahsis şartları ve tatbikatta alman tedbirler ile mevcut tarifelerden birim tarifelere geçiş için konulan geçici hükümlerden mümkün mertebe bahsedilmemiştir.

1 — 500 kW ta kadar güç taleplerinde :

a) Normal istihlâk tarifesi: Beher kW güç için ayda 1140 Lir. = 1653 Krş. güç ücreti alın

dıktan mâada talep edilen gücün üst sınırlarının kademelerine göre tatbik olunacak enerji

tarifesi :

5 kW'a kadar beher kWh için 20,7 Kuruş

10 > »

> > > 17,8 »

10 »

20 » >

» » » 15,2 »

20 » 100 » >

» » » 14,2 J>

100 > 500 » >

» » » 13,8 »

b) 20kW'ta kadar tahditti istihlâk tarifesi: Talep ve tahdidi kabul edilen gücün beher kW'ı için ayda 270 Lir = 827 Kuruş güç ücreti alındıktan mâda bu gücün muhtelif üst sınır kade melerine göre tatbik olunacak enerji tarifesi.

5 den 10 dan

5 kW'a kadar beher kWh için 27,8 Kuruş

> > » 24,9 >

20 », T»

> » > 22,5 »

c) 5 kW'a kadar serbest istihlâk tarifesi: Ayda beher kW için 290 kuruş güç ücreti alın dıktan sonra sarfedilen enerjinin beher kW'ı için 36,2 kuruş enerji ücreti alınır.

d) Noksanını tamamlamak maksadiyle istihlâk edilen elektrik tarifesi: Bu tarife elektrik üretimi için müstakil tesisleri bulunan veya elektriğini üçüncü şahıslardan temin etmesi müm kün olan bu sınıf abonelerin noksan kalan güç ve enerji miktarı için olan taleplerinde tatbik olunur. Kararnamede bu tahsisin şartlan her türlü ihtilâfları önliyecek şekilde sıralanmıştır.

Bu .gibi hallerde tahsisi talep olunan gücün beher kW'ı için ayda 2480 kuruş güç ücreti alın dıktan sonra ilâveten tahsis edilen gücün üst sınır kademelerine göre tatbik olunacak enerji tarifesi:

5 den 10 > 20 » 100 »

5 kW'a kadar beher kWh için 17,3 Kuruş

» » » 14,5 >

20 » »

» » » 12,2 *

100 » »

> » » 11,5 »

500 » »

» » » 11,3 »

2 — 500 den 3000 kW'a KADAR GÜÇ TALEPLERİNDE:

a) Normal istihlâk tarifesi: Beher kW güç için ayda 1653 kuruş güç ücreti alındıktan sonra bu gücün üst sınırlar kademelerine göre enerji tarifesi olarak:

tatbik olunur.

500 den 1000 kW'a kadar beher kWh için 12,6 Kuruş

1000 > 3000 » >

» » ' » 11,9 »

b) Tecavüz hallerinde tatbik olunacak tarife: Aboneler mukavele güçlerini belirli sınırlar da hilinde tecavüz etme yetkisine sahiptirler. Bu sınır dahilinde tecavüz vaki olduğu aylarda çek tikleri fiili güçleri ve tâbi oldukları güç tarifeleri üzerinden güç bedelleri hesap olunur. An cak bu belirli sınırın tecavüz edilmesi halinde tecavüz edilen gücün bu kısmına tatbik oluna cak güç tarifesi normal tarifeden biraz yüksek olarak ayda beher kW tecavüz başına 2480 kuruş güç bedeli olup enerji miktanndaki tecavüzlerde ise normal tarifeden nisbeten düşük olan ve mukavele gücünün üst sınır kademelerine göre tatbik olunacak enerji tarifesi:

1000 > 3000 » »

» » » 9,6 »

olarak kabul edilmiştir.

E.M,M,97

c) Noksanını tamamlamak maksadiyle istihlâk edilen elektrik tarifesi: (1) nci maddedeki şartlarla tahsis olunan noksanını tamamlamak üzere yapılacak elektrik taleplerinde gücün be her ,kW'ı için ayda 2480 krş güç bedeli alındıktan sonra tahsis edilen gücün üst sınır kademe lerine göre tatbik' edilecek enerji tarifesi :

» » . » 9,6 »

d) Münhasıran gece elektrik istihlâkinde tatbik olunacak tarife: Pazartesi gününden cu ma gününe kadar günün saat 22.00 den ertesi günün saat 6.00 sına kadar, Cumartesi günü saat 13.00 den 24.00 e ve Pazar günü bütün saatleriyle müteakip Pazartesi günü saat 6.00 ya kadar olan zaman zarfında ve tahsis şartları özel olarak belirtilen gece elektriğinin beher kW'ı için ayda 406 krş üzerinden güç bedeli tahsil edildikten sonra gücün üst sınır kademelerine göre enerji bedeli için:

500 den 1000 kW'a kadar beher kWh için 10,3 Krş

* » " » 9,6 »

tarifesi esaslariyle tahakkuk ettirilir.

3 — 3000 kVtf'tan Y ÜKSEK GÜÇ TALEPLERİNDE :

a) Normal istihlâk tarifesi: Beher kW güç bedeli alındıktan mâda talep edilen gücün üst sınırları itibariyle muhtelif kademelerde;

3Û00 den 10000 kW'a kadar beher kWh için 10,3 Krş.

10000, j» fazlasında

> x » » 9,6 >

b) Tecavüz hallerinde tatbik olunacak tarife: Belirli sınır dahilindeki tecavüzlerde bu teca

vüz edilen kısmın beher kW tecavüz gücü için ayda 2480 krş güç ücreti alınır. Enerjinin mu

kaveledeki miktarı tecavüz etmesi takdirinde ise tecavüz eden enerji kısmı için gücün üst sınır

kademeleri itibariyle:

3000 den 10000 kW'a kadar beher kWh için 8,60 krş.

10000 > fazlasında

> » » 8,30 »

tarifelerine göre tahakkuk yapılır.

kW olarak sene içerisinde çekilen maksimum gücün beher kW başına senevi çekilecek enerji nin 6000kWh'inin veya mukavelesinde çekilmesi taahhüt edilen enerji miktarının üstünde çe kilen enerjinin beher kWh'ı için de' ayrıca :

3000 den 10000 kW*a kadar beher kWh için 7,70 krş.

» > » 7,40 »

ücret tahakkuk ettirilir.

c) Noksanını, tamamlamak maksadiyle istihlâk edilen elektrik tarifesi: (b) fıkrasındaki tarifeler, sene içinde çekilen maksimum gücün beher kW başına 6000 kWh'ten veya mukavele sinde taahhüt edilen enerjinin üstündeki kısmına da aynen tatbik olunur.

d)Münhasıran gece elektrik istihlâkinde tatbik olunacak tarifeler: Bundan evvelki madde de zikrolunduğu üzere münhasıran gece olarak kabul edilen zaman zarfında kullanılacak elektri ğin beher kW için ayda 406 krş hesabiyle güç bedeli alındıktan başka ilâveten gücün üst sınır lan itibariyle: '

3000 den 10000 kW'a kadar beher kWh için 8,60 krş

» » » 8,30 »

enerji ücreti alınır.

4 — MUHARRİK KUVVET TARİFELERİNİN BİR SENEDEN KISA SÜRELİ TALEPLERE TATBİKİ :

1, 2, 3 üncü maddelerdeki birim tarifeler bütün bir seneyi içine alan mukavelelere tatbik olunurlar. Noksanını tamamlamak üzere elektrik talepleri hariç, bir seneden aşağı müddetli hal lerde senelik tam güç bedelinden yapılacak tenzilât nisbetleri:

Mukavele Müddeti (Ay) : 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 Tenzilât Nisbeti (%) : 75, 55, 40, 30, 25, 20, 15, 10 olup enerji tarifeleri aynen tatbik olunur.

•ı

5 — MUHARRİK KUVVET TARİFELERİNİN BİR SENEDEN KISA FAKAT ÜÇ AY DAN AŞA ĞI OLMAY AN SÜRELİ TALEPLERİ :

(4) üncü maddedeki esaslarla bir senelik tam güç bedelinden yapılacak tenzilât nisbetleri : Mukavele Müd. (Ay) : 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 Tenzilât Nisbeti (%) : 65, 55, 45, 40, 30, 20, 10 olup enerji tarifeleri aynen tatbik olunur.

6 — MUHARRİK KUVVET TARİFELERİNİN SENENİN İKİ AY RI DÖNEMİNDE FARKLI GÜÇLERDE KULLLANILMASI HALİNE GÖRE TATBİKİ :

Senenin en az üç aylık bir kısmında düşük güç diğer kısımda yüksek güç ile enerji talep eden muharrik kuvvet abonelerine bütün sene devam eden düşük güç için normal güç senelik tarifesi ve d,üşük güç ile yüksek güç farkma da 5 inci maddeye göre hesaplanacak güç tarifesi tatbik ve bu iki güç ücreti toplamı senelik güç ücreti olarak nazarı itibare alınır. Enerji tarife • leri aynen tatbik olunur.

7 — ÖZEL HALLER:

Abonenin güç ve enerji miktarını ölçen sayaçların kontrolü sonucunda bunların doğruluğu üzerinde şüphe hasıl olursa sayaçların Maksimum yüklerinde kentrol sayaçlarına göre gösterdikle* ri farkları düzeltilmek suretiyle bulunacak güç esas alınarak normal istihlâk tarifesi tatbiki su retiyle ücret tahakkuk ettirilir.

Bundan başka abonenin mutad olarak çalışması gereken makine ve cihazları normal çalış ma durumuna getirilmek ve itimat edilemiyen sayaçların yanısıra doğru sayaçlar bağlanmak ve bu suretle itimat edilemiyen sayaçların tashihi yapılmak suretiyle de abonenin sabit te rimine esas alınacak gücün kontrol edilmesi icapeder.

8 — ZİRAATTE KULLANILAN ELEKTRİK TARİFELERİ :

a) Sulama ve normal istihlâk tarifesi: Beher kW güç için ayda 1160 krş üzerinden hesap

lanacak güç ücretine ilâveten talep edilen günün ust sınırları kademelerine göre istihlâk edilen

enerjiye:

5 kW'a kadar beher kWh için 15,1 krş

10 >

100 fazlasında

» » » 12,8 >

Î. » » 11,3 s>

» » > 10,9 »

* » » 10,6 »

tarifelerinden biri tatbik olunarak enerji ücretıhesap olunur.

b) Mahdut zamanlı sulamada tatbik olunacak elektrik tarifesi: Beher kW güç için ayda 580 krs üzerinden hesaplanacak güç bedeline ilâveten istihlâk edilen enerjiye gücün üst sı nırları kademelerine göre:

5 den 10 > tarifesi tatbik olunur.

5 kW'a kadar beher kWh için 23,3 Krş

» > » 21,— »

20 > »

» > » 19,6 >

Bu tarifeler senenin 1 Mart ilâ 31 Ekim tarihleri arasında en azından 3 aylık bir devre için yapılacak sulamalarda kullanılan elektriğe tatbik olunur.

c) Ziraî işletmelerin elektrik tarifesi: Talep ve istihlâki kabul edilecek güç 1 Ekimden 31 Mart tarihine kadar olan dönemde 1 kW'dan, 1 Nisandan 30 Eylüle kadar olan dönemde de 5 kW'tan az olmamak ve bu iki dönemdeki güç talebi farkı genel olarak 4kW'tan aşağı bulun mamak üzere ziraî işletmelerin sulama ev ihtiyaçları dahil her türlü hizmetlerinde kullanıla bilecek elektriğe tatbik olunur.

Beher kw için ayda alınacak ücret 1 Ekim ilâ 31 Mart yani kış döneminde 1653 krş ve 1 Nisan ilâ 30 Eylül yani yaz döneminde 1160 olup ilâveten sarfedilen enerjinin beher kWh'ı için gücün üst sınırları kademelerine göre :

5 kW'a kadar kış döneminde 20,7 krş. yaz dönemindel5,l krş.

5 den 10 »

>»

17,8 » »

12,8 »

10 » 20 »

15,2 » »

» 11,3 »

20 » 100 »

14,2 » »

10,8 »

tarifesi üzerinden ücret tahsil olunur.

B.M.M.67

d) Mahdut dönemde ve 15 kW'a kadar taleplerde tatbik olunacak tarife: Bu tarife ile elektrik talep edenlerin mukavele müddetleri minimum 1 ay ve maksimum birbirini takip eden 9 ayı içine alan dönemden ibarettir.

Enerji için talep edilen gücün üst sınırları 5 kW'a kadar ise beher kWh'e 20,7 krş, 5 den 15 kW arasında ise 17,8 krş alınmakla beraber gücün beher kW'ı için alınacak aylık güç bede li kullanılacak ayların adedine göre:

üzerinden hesap olunur.

aylık ise beher kW için ayda 2465 Krş.

» » » > » > 2233 »

» » > » » > 1987 »

» » > » » > 1740 »

5 ilâ 9 » > » » » » 1653 »

9 — ARAZİ İSLAHI VE BATAKLIK KURUTMA İŞLERİNDE TATBİK OLUNACAK TARİFE LER:

a) Münhasıran gece elektriği ve bütün senelik taleplerde: Çekilen gücün beher kW'ı için ayda 333,5 krş ve ilâveten sarfedilen enerjinin beher kWh'ı için 8,7 krş üzerinden ücret tahsil olunur.

Elektrik tahsisi 50 000 Volttan yüksek gerilimde ise % 2 ve 100 000 Volttan yüksek geri limde ise % 4 tenzilât ile bu tarife tatbik olunur.

b) Münhasıran gece elektriği ve mevsimlik taleplerde: Çekilen gücün beher kW'ı için ay da 362,5 krş ve ilâveten sarfedilen enerjinin beher kWh'ı için 8,7 krş üzerinden Ve (a) fık rasındaki gibi gerilim tenzilâtı 'ile ücret tahsil olunur. Bu tarife 1 Marttan 31 Ekime kadar devam eden dönemde en az 3 aylık bir mevsim tahsisi için tatbik olunur.

c) Kayıtsız ve bütün sene elektrik taleplerinde: Çekilen beher kW için ayda 870 krş güç bedeli ve ilâveten sarf ve istihlâk olunan enerjinin beher. k\Vh'ı için de 9,9 krş üzerinden ve tahsis gerilimine göre (a) fıkrasındaki tenzilâtlarla tarife tatbik olunarak tahakkuk yapılır.

10 — ARIZİ KARAKTERLİ OLARAK SAĞLANAN ELEKTRİK ENERJİSİ TARİFELERİ :

1000kW'tan yüksek güçte ve elektrik şirketinin verme imkânına bağlı ve şirketin istediği anlarda çekilmek kaydiyle araî karakterli olarak sağlanan elektriğin istihlâkinde gücün tah sis olunduğu günlerin miktarı senenin 150 gününden az ise müstehlikin tahsis olunan gücünde kullanma saatine bağlı olarak sarf edilen enerji miktarı üzerinden bir ücret tahakkukuna gidilir.

Şirket tarafından tahsis olunan gücün müşteri tarafından, tahsis olunduğu günde:

— 20 saat — 16» — 13 > üzerinden ücret tahsil olunur.

kullanılması takdirinde

beher » >

kVVh > »

için 5,51 Krş. » 6,24 >

» 7,10 »

11 — ARIZİ KARAKTERLİ ENERJİNİN SE NELİK 180 GÜNÜNDEN AZ OLMA MAK ÜZERE TAHSİSİ :

Hidrolik imkânsızlık halinde tahdit yetkisi elektrik şirketinde mahfuz kalmak üzere sene nin, en az 180 günü tahsisi garanti edilen ener ji için 10 uncu maddedeki tarifeler % 12 arttırı larak tatbik olunur.

12 — OLAĞANÜSTÜ ELEKTRİK TEMİ Nİ

TARİFELERİ:

Fuar, gösteri, seyyar hastane vesaire " gibi

yerlere olağanüstü muharrik kuvvet temini ha

linde 12 saatlik bir kullanmada elektrik şirket

ler gücün beher kW için 348 kuruştan fazla ol

mamak ve tecavüz edilen gücün beher kW'ı için

de keza 522 kuruşu geçmemek üzere birücret

alırlar.

'

vı —' ' SA TıN ALDıĞı ELEKTRIĞI SATAN PERAKENDECİ ŞİRKETLER

a) Perakendeci ihtiyacının tamamının karşı lanması : \

1 — Küçük perakendeciler:

Bir sene zarfında şebekesine 150 000 kW'tan yüksek olmayan enerji talebinde bulunan küçük perakendecilere tatbik olunacak tarife:

— Tahsis edilen güce bağlı olmamak üze re sabit hizmet ücreti olarak maktuen ayda lOOOLiret = 1450 Krş,

— İlâveten sarf v.e istihlâk edilen enerjinin beher kWh'ı için 11,3 Liret = 16,4 krş. alınmasından ibarettir.

Tahsis yüksek gerilimden yapılırsa bu tarife de % 8 tenzilât tatbik olunur.

E.M.ta.67

2 — Diğer perakendeciler :

Şebekelerine senelik 150 000 kWh'ten fazla

enerji ithal eden ve bu enerjiyi perakende olarak

satan müşterilere tatbik olunacak tarifeler, pe

rakendeci şirketin elektrik tahsis etmekte oldu

ğu abonelerinin,

— Umumî aydınlatmada

— Hususî aydınlatmada

_,

— Evlerde

— Ziraî tahsislerde dahil olmak üzere muhar

rik kuvvette senevi nekadar elektrik istihlâk et

tikleri tesbıt olunarak bunların her grupunun

tahsis olunan güç kademeleri:

30kW'a kadar

30 dan 500 » »

500 > 3000 » »

3000kWtan yukarı

olmak üzere sınıflandırılması yapılarak tatbik

olunacak toptan satış tarifeleri bunlara istinat et

tirilmektedir. Bu suretle şebekesine senevi top

lam olarak ithal ettiği enerjinin miktarına göre

toptancı şirket tarafından perakendeciye tatbik

olunacak tarifeler sırasiyle aşağıda izah olun

muştur.

a) Şebekesine senede 150 000 ilâ 10 000 000

kWh arasında enerji ithal eden perakendecile

re : Elektrik şirketi beher kWh için her müş

teri grupuna birim tarife esasına uygun olarak

yapılan satışların fiat ortalaması üzerinden aşa ^

ğıdaki nisbetlerde hesaplanan bir hasılat kısmı

nı veya karşılarında belirtilen fiatları esas ala

rak bir toptan satış faturasını tanzim eder. •

beher kVVh'ı için 14,94 krş,

— Ev ihtiyaçlarında kullanılan elektriğin

beher fcWh'i için 10,88 krş,

— Umumî aydınlatmanınkinden % 60 ını

— Ziraat dahil muharrik kuvvettekinden:

30 kW'a kadar olanlarından % 48 ini

30 dan 500 kW'ta kadar olanlardan % 65şıni

500 den 3000 kW'ta kadar olanlardan % 80 ini

3000 kWh'tan yukarısında olanlardan % 90

ını ihtiva eden bir meblağ üzerinden fatura tan

zim olunur.

b) Şebekesine senede 10,000,000 dan

30,000,000 kW 'ta kadar enerji ithal eden pera

kendecilere:

beher kWh'i için 16,2 krş,

— Ev ihtiyaçlarında kullanılan elektriğin be

her kWh'ı için 11,7 krş,

— Umumî aydınlatmanınkinden % 65 ini '

— Ziraat dahil muharrik kuvvettekinden

30 kW'ta kadar olanlarından % 52 sini

30 dan 500 kW'ta kadar olanlardan % 70 sini

500 » 3000 »

*>

» % 86 sini

3000 kVV'tan yukarısındakinden

% 90 ını

ihtiva eden bir meblağ toptan ücret olarak tah

sil.

c) Şebekesine senede ithal ettiği enerji

30,00,000 kW h ten fazla olan perakendecilere:

(b) fıkrasına göre elde edilen fıatlar üze

rinden şebekesine ithal ettiği enerjinin, muhtelif

kademelerine göre perakendeci lehine yapılacak

tenzilât:

— 30 milyondan 60 milyon kWh'te kadar

%1

— 60 milyondan 80 milyon kWh'te kadar

'%• 2

— 80 milyon kWh'ten fazla enerji ithal eden

lere % 3,

olarak kabul edilir

B) PERAKENDECİ İHTİY ACININ KISMEN KARŞILANMASI :

Tahsis edilen gücün elektıf maksimum değeri fiilî gücün efektif maksimum değerinden % 5 ten fazla fark gösteriyorsa fiilî gücün maksimum değeri üzerinden A paragrafındaki tarifeler ay nen tatbik olunur.

Şayet fiilî güç tahsis olunan gücü % 5 ten faz la bir oranda geçiyorsa bu iki güç arasındaki fark için V nci Fasıldaki noksanını tamamla mak maksadıyle tahsis olunan elektrik tarifesiy le bulunacak değerler, normal tahsis değerleri üzerinden hesaplanacak meblağa ilâve edilmek suretiyle hesap edilir.

UDK: 33

ÎLLER BANKASI GENEL KURUL TOPLANTISI

İller Bankası genel kurul toplantısı 19 Nisan 1962 perşembe günü Ankara'da banka genel mer kezinde yapılmıştır. İmar ve İskân Bakanı Sayın Muhittin Güven'ın açış konuşması ile Genel Mü dür Sayın Selâhattin Babüroğlu'nun konuşması nın tam metnini aşağıda veriyoruz.

İmar ve İskân Bakanı Sayın Muhittin Güven'ln açış konuşması

Köy, il, ve belediyelerin sayın temsilcileri, genel kurulun sayln üyeleri.

Toplantımızın konusunu teşkil eden köy, Özel İdare ve Belediyelerin ortaklığı ile kurulan