LE MATERİEL TELEPHONİQUE VE MİLLETLERARASI OTOMATİK TELEFON BAĞLANTILARI

UOK : 621.395.34

'LE MATERIEL TELEPHONIOUE' ve Milletlerarası Otomatik 'Telefon Bağlantıları

'Le Mat&iel Tfl6phonique' firmasının merkezi ve fabrikalarının bir kısmı Paris civarında Seine nehri kenarında, Saint Cloud parkı karşısında bulunmakta olup, bu firma Fransız Telekomünikasyon müesseselerinin en^eskilerinden biridir.

1889 senesinde M. Aboilard tarafından kurulan bu şirket, kurşun kılıflı telefon kabloları ımâl etmekle işe başlamış ve sonra merkezî bâtaryalı telefon santralları yapmıştır. Kurucusunun 1911 de vefatı üzerine Aboilard Şirketi 'LeMateriel Telephonique' (L.M.T.) unvanı ile amh nim şirket haline girmiştir.

O tarihtenberi Fransız P. T. T. İdaresi ve Fransız 'Devlet Telekomünikasyon Etüdleri Merkezi (Centre National d'Etudes deş Telecommuni cations),ile daimî işbirliği halinde çalışan'şirket, Fransız telefon şebekesinin vücude getirilmesinde ve asrîleştirilmesinde mühim bir mevki ihraz etmiştir. Bu cümleden mühim CINAT ve CADET şehirlerarası otomatik merkezlerinin meydana getirilmesi işi Fransız PTT İdaresi tarafından LMTye tevdi edilmiştir. Bu teçhizatın kısaca anlatılması ile okuyucularımızın ilgileneceğini tahmin etmekteyiz.

CINAT aşağıdaki kelimelerin baş harflerinden meydana gelmiştir.

'Centre International et National d'Arrivee et de Transit'

'Yurt için ve milletlerarası gelen ve Transit geçen telefon konuşmaları Merkezi'.

CADET aşağıdaki kelimelerin baş harflerinden teşekkül eder :

'Centre Automatique de D£part vers l'Etranger'.

'Dış Memleketlere doğru çıkan trafik otomatik Merkezi' manasına gelir.

Fransaya dışardan gelen telefon konuşmaları bu santral vasıtasile memlekete girecek ve bu sayede Fransa dahilinde bu çağırmaların abonelere ulaşması tamamen, otomatik olacaktır. Baş-

La Vie Française'in 25 Ocak 1963 tarihli 922 No.lU sayısından özetlenmiştir.

langıçta bu milletlerarası çağırmalar çıkış operatrisi tarafından kontrol edilecektir. Yani operatris çıkış tiketi tanzim edecektir. Fakat otomatik taksasyon imkânları sağlandıktan sonra bir milletlerarası çağırmanın teessüsü -diğer bazı memleketlerde ve bilhassa Birleşik Devletlerde olduğu gibi- aboneden aboneye kadran çevirmek suretile olacaktır. (Bununla beraber milletlerarası trafiğin takip edeceği yol, çağıran abonenin arzusuna bırakılacak, yani abone isterse çağırmayı otomatik olarak, isterse operatris yardımı ile yapacaktır) .

Fransa dahilindeki çağırmaların ulaştırılması sırasında müşkülâta rastlandığı hallerde, menşe memleketteki operatrisler CINAT'ın kendi dillerini bilen yardımcı operatrisleri ile otomatik irtibat sağlayabileceklerdir.

CINAT sayesinde Fransadaki telefon aboneileri ile otomatik telefon konuşması yapacak olan memleketler arasında Avrupanın başlıca" memleketlerinden başka, Amerika Birleşik Devletleri de bulunmaktadır. Birleşik Devletler Fransaya telefon bakımından transatlantik denizaltı kablosu ile' bağlı bulunmaktadır.

Gelişmesinin son adımında CINAT'a bağlanacak olan memleket için ve milletlerarası devrelerin adedi 1.500 olacaktır. Bu suretle Fransadaki telefon aboneleri ile otomatik telefon bağlantısı sağlayabilecek yabancı telefon abonelerinin miktarı 100 milyonu bulacaktır.

CINAT, LMT Firması tarafından Crossbar Pentaconta sistemi ile realize edilmiştir. Emin ve. sür'atli olan bu sistem sayesinde telefon irtibatları, numara kayıt müddeti hariç olmak üzere, l saniye içerisinde sağlanır. Numaralar yerine göre çeşitli sinyalizasyon sistemlerine göre gönderilir; bu husus CINAT'ın teknik problemini oldukça karışık bir hale getirmiştir. Buna rağmen problem çözülmüştür: bir tek grup teşkil eden mukayyitler her sinyalizasyon nev'ine adapte edilmiş yardımcı devreler ihtiva ederler; mukayyitler giriş devrelerinde kullanılan çeşitli kodlarla gönderilen şifreleri alırlar, aynı şifreleri çıkış devrelerinde kullanılan sistemlere göre yeniden neşrederler.

Fransa abonelerine doğru gelen milletlerarası çağırmaların bağlantısını sağlamak işinden baş-

ka GINAT Transadan diğer yabancı memleketlere transit geçecek çağrmaları da CADET Merkezi yolu ile otomatik olarak sevkeder.

CINATın vazifelerinden bir tanesi de aralarında kâfi adette direkt bağlantı bulunmayan vilâyet merkezlerinin bağlantısını sağlamaktır: meselâ Savoie vilâyetindeki bir aboneyi, Bretagne vilâyetindeki bir aboneye bağlayacak bir LyonRennes çağırması CINATdan transit geçebilecektir.

CINAT'da uzun bağlantılar ister memleket içi, ister milletlerarası olsun dört telli olarak yapılmaktadır, yeni iki cihetteki konuşma yolları birbirinden ayrılmıştır; bu suretle uzun mesafelerde istenen yüksek konuşma kalitesi elde edilir.

Hülâsa CINAT yabancı memleketlerden gelen telefon çağırmalarının Paris veya vilâyetler abonelerine yöneltilmesini temin eder; diğer taraftan gerek memleket içi, gerekse milletlerarası mühim telefon devreleri için muhtelif istikametlerde yol verme merkezi vazifesini görür.

CADET ye gelince, bu merkez de CINAT'da olduğu gibi Crossbar Pentaconta sisteminde yapılmıştır. Paris abonelerinin yabancı memleketlere doğru çıkan milletlerarası konuşmaları doğrudan doğruya bu santraldan çıkar. Vilâyetlerden ve yabancı memleketlerden gelip gene dış memleketlere çıkacak çağırmalarda CINAT yolu bu santrala gelir ve dışarıya sevk edilir. Paris aboneleri iki numara yardımı ile CADET'yi bulurlar: 19 ve 10.

19 rakamı tam otomatik olarak, yani operatrisin yardımına ihtiyaç göstermeden dış memleketlere doğru çıkacak konuşmalara tahsis edilmiş bir prefikstir. Bu çağırmaların taksasyonu mükâlemelerin abone kontörüne doğrudan doğruya kaydı ile yapılır. Aranan aboneyi bulmak için çevrilecek numaralar şunlardır: a) 19 prefiksi; b) Konuşulacak memleketin endikatif numarası, c) Dış memlekette aranan abonenin kendi yurt içi numarası.

Tam otomatik olarak konuşulacak memleketler arasında Almanya, Belçika, İsviçre, v.s. sayılabilir '

10 rakamı, bir çıkış operatrisi yardımı ile manüel veya semi otomatik olarak yapılacak çağırmalar için tahsis edilen şehirlerarası prefiksıdir. Bu servis için çevrilecek numaralar şunlardır: a) 10 prefiksi, b) Çağırmanın gideceği memleketi gösteren bir numara veya ikinci bir 10 rakamı. Bu iki numaranın çevirmesi ile çağıran abonenin karşısına çağrılacak abonenin memleketine geçirilecek konuşmalarla meşgul olan operatris çıkacaktır. Bu operatris umumiyetle fatura tiketini tanzim etmekle vazifelidir. Semi otomatik servis ile konuşulan memleketler arasında şunlar vardır; Avusturya, İspanya, İtalya, İskandinav memleketleri ve Amerika Birleşik Devletleri.

„ CINAT ve CADET merkezlerinin teşkil edeceği bütün, milletlerarası mükâlemelerine gelip gitmesini sağlayacak büyük önemde bir tesis olacaktır. Yapılışının hususiyeti itibarile modern olan bu tesis Fransız endüstrisine bir şeref payı getirecektir.

Otomatik telefon santralları (Komütasiyon) LMT firmasının faaliyetleri arasında bulunan tek mevzuu değildir. Firmanın diğer faaliyetlerini aşağıdaki şekilde sıralamak mümkündür :

— Radyo Link tesisleri

— Askerî arabalarda kullanılan çeşitli telsiz verici ve alıcı cihazları

— Polis, itfaiye, Ambulans, Emniyet gibi hiz metlere ve idarelere mahsus mobil telsis alıcı ve vericileri

— TACAN hava seyrüseferi sistemi için yer ve uçak tesisleri. Bu yukarıda sayılanlar LMT'nin 'Radio Professionnelle' sahasındaki faaliyetleri arasında mühim bir mevki alırlar.

LMT'nin imâl ettiği televizyon cihazları halk tarafından tanıldığı gibi, elektronik parça imalâtı sahasındaki başarılı faaliyetleri de montaj firmalar tarafından tanışmaktadır. LMT son yıllarda imalât sahasını genişletmiş ve Marcel Dassaut 'Mirage ÜT ve 'Etendard IV tipi uçakları için tamamen tranzistorize uçuş simülatörleri yapmaya başlamıştır.

Geçenlerde Pompes Salmson şirketi ile birleşme yapması LMT'nin esasen geniş olan istihsal sahasına yeni bir faaliyet eklemiş bulunuyor.

Bununla beraber otomatik telefon santralları yani komütasyon LMT'nin başlıca meşgulüyetı ni teşkil ediyor. Üç çeyrek asırdanberi LMT teknik imkânlarının vüs'atı sayesinde bu sahada münakaşa götürmez bir tecrübe kazanmıştır. Nüfus başına düşen telefon postası adedi bakımından Fransanın gelişmiş memleketlerden ziyade gelişmemiş memleketlere yakın olduğu çok defalar tekrarlanmıştır. Son istatistikler göstermiştir ki, Fransa bu bakımdan dünyada 16 ncı ve Müşterek Pazar memleketleri içinde sonlarda gelmektedir. Hakikatte geri kalış bu rakamların ifade ettiğinden daha da fazladır; çünkü mevcut malzemeden büyük bir kısmın yenileri ile kısa bir zamanda tebdili gerekecektir: gerçekten bazı telefon santralları otuz beş yüdanberi hizmette bulunuyor.

Bu duruma çare bulmak için önemli yatırımlar yapmak zarureti vardır ve Fransız hükümeti bu problemin çözülmesi için lüzumlu malî gayreti terviç etmiştir.

LMT firması PTT İdaresi ile ve Millî Televkomünikasyon Etüdlen Merkezi (Centre National d'Etudes deş T616communications) ile sıkı işbirliği halinde çalışarak, halen tahakkuk safhasında bulunan geniş modernleştirme programında kendisine düşen en müessir iş payını sağlamaya hazır bulunmaktadır.

I. ELEKTRiK MÜHENDİSLİĞİ İLE İLGİLİ FAALiYETLER

1 — Beş yülık plânın, 1963 yılı tatbikatının Odamız ihtisas sahasına giren kısımları ile ilgili, Oda görüşünün hazırlanması; Hükümete bu mev zularda yardmcı olmak.

2 — Türkiye Elektrik Kurumu ile ilgili çalış maları yakinen takip etmek, toplantılar ve neşri yatla üyelerimizin bu mevzuda bilgi sahibi olmala rını temin etmek; Kanunun Odamız mensupları nın menfaatlerine uygun olarak çıkması mevzuun da faaliyet göstermek, Ayni şekilde İktisadî Dev let Teşekkülleri Reorganizasyonu gibi çalışmaları takip etmek, Odamız görüsünü açıklamak.

3 — Biri Kuvvetli Akım diğeri Zayıf Akım konularında olmak üzere iki seri konferans ter tip etmek.

Aktüel konularda açık oturum, konferans tertip etmek.

4 — Telsiz Kanununun Amatör Radyoculuğa imkân verecek şekilde tadili işini yürütmek.

5 — İhalelerde işin tek bir ihale olarak değil, fakat ihtisas sahibi kimselere ayrı ayn ihale edil mesini temin için çalışmak. Bu mevzuda görüş birliğinde olduğumuz Odalarla sıkı işbirliği yap mak. /

6 — Elektrikle alâkalı tesisat ve aydınlatma projelerinin Odamızca tasdikini temin için faali yet göstermek, Odaya gelir kaynağı teminine ça lışmak.

7 — Odamız ihtisas sahasına giren teşekkül lerle işbirliği yapmak.

8 — Bir Teknik Kongre Tüzüğü hazırlamak.

II.— ÜYELERİMİZLE İLGİLİ FAALİYETLER:

9,— Özel Yardım Statüsünü tatbik mevkiine koyarak, üyelerimiz arasında yardımlaşma ve dayanışma temin etmek.

10 — Bir borç Sandığı tasarısı hazırlıyarak, önümüzdeki Umumî Heyete götürmek.

. 11 — Üyelerimiz arasında sosyal faaliyetlerin arttırılması ile yakınlık sağlamak, tanışma temin etmek.

12 — Talebe üye kaydedilmesi mevzuunda faaliyet göstermek, bununla ilgili işleri yürüt mek.

13 — Üyelerimize burs temini hususunda fa aliyet göstermek.

14 — Teknik Personel ücretleri ile ilgili ça lışmaları yakinen takip etmek, bu çalışmalara iş tirak etmek.

III — ODA VE BİRLİKLE İLGİLİ FAALİYETLER :

15 — Odaya daimi bir yer temin etmek.

13 — İstanbul Şubemizle olan münasebetlerimizi daha sıkı bir işbirliğine iştirak ettirmek.

17 — Odaların hükmü şahsiyete sahip olma ları ile ilgili kanun çalışmalarını yakinen takip etmek, Umumî Heyetin tasvibinden geçen tasarı nın ruhuna uygun bir kanun çıkması hususunda faaliyet göstermek, bu hususta görüş birliğinde olduğumuz Odalarla işbirliği yapmak.

18 — Birlik Komisyonlarına iştirak etmek.

IV — YAYIN FAALİYETLERİ :

19 — Mecmuanın muntazam çıkarılmasına, seviyesinin yükseltilmesine,. geliştirilmesine ça lışmak.

20 — Mecmua masraflarını karşüıyabUmek için reklam ve ilân temini hususunda faaliyet göstermek.

21 — Bir Yönetmelik, Talimatname ve diğer faydalı broşürler neşriyatına girişmek.

22 — Bir Kitaplık tesisine çalışmak.

MALİ HUSUSLARLA İLGİLİ FAALİYETLER :

23 — Odanın mali bünyesini kuvvetlendir mek için aidat toplama hususunda faaliyet göster mek.

24 — Odaya, Bakanlıklar, İdareler Bütçele rinden tahsisat konmasını temine çalışmak.