HABERLER

DÜNYADAN HABERLER

İTALYA:

La Spezla Arquata Scrivia — Bagglo, 380 kV. luk enerji nakil hattı Ağustos ayı sonunda işletmeye açılmıştır. 203 km. uzunluğundaki hat 50 mm. çapında, tek nakil ve 31,5 mm çapında çift nakil olarak, iki değişik karekterde ınga e dilmiştir. Hattın taşıma kapasitesi yaklaşık ola rak 600 MW dır.

CEZAYİR :

Kuveyt ile Cezayir arasında yapılan bir an laşmaya göre; Kuveyt Cezayir'e uzun vadeli olarak 25 milyon Sterlin kredi vermiştir. Bu kredi ile Cezayir'de pipelinc inşa edilecektir.

İNGİLTERE :

Kent eyaletindeki Kingsnorth kuvvet sant ralı ve Londra'dakl 2 dağıtım merkezi arasında ki 400 kV. luk bir Doğru Akım enerji nakil hat tının inşaası prensip olarak kabul edilmiştir. Tesis* 1968 senesinde ihale edilebilecektir.

RUSYA :

Rusya Devlet İstatistik Bürosu 1964 sene sinin ilk 6 aylık neticelerini yayınlamıştır. Bu na göre yeniden 2.000 mw. lık bir kapasite dev reye konmuştur.

Sibirya kuvvet santralları ile Ural bölgesin deki sanayi merkezine 12.000 mw taşıyacak olan 1600 km. lik enerji nakil hattı ve tesisleri 1970 senesinde tamamlanacaktır.

Volgrograd Dondas arasındaki 800 kV. luk enerji nakil hattının araştırmaları yapılmakta olup, transformatörleri bu senenin sonunda si pariş edilecektir.

Kirkhuz fabrikası tarafından, 750 W lık 20 kgr. ağırlığında bir minyatür hidro elektrik santralı yapılmıştır. Bu santral dağlardaki he men her küçük su kaynağında çalışabilmekte dir.

HİNDİSTAN :

Jadavpur Üniversitesi Jeoloji Fakültesi ta rafından Hindistanda mevcut 300 kadar sıcak su kaynağında yapılan etütler sonucu, bu geo termik imkanların bazılarının enerji İstihsali için kullanılabileceği anlaşılmıştır. Sıcaklık de receleri umumiyetle 44° 67° C olan bu kaynak ların yedi tanesi faydalanabilir derinlikte 500 sq.ft. lik bir çıkış sağlamaktadır.

URUGUAY:

Arjantin, Bolivya, Brezilya, Şili, Paraguay ve Uruguay, enerji temsilcileri geçenlerde Montevideo'da yaptıkları ilk toplantıda bölgesel elektrik enerjisi etüdü ve temini İçin bütün Gü ney Amerikayı İlgilendiren bir daimi enerji ko misyonu kurulmasına karar vermişlerdir.

JAPONYA:

Hitachi Ltd. (Japon) ile General Electric Co. (U.S.A), standard tip gaz türbini üniteleri ima linde bir anlaşmaya varmışlardır. Bu anlaşma ya göre, Hitachi firmasına, General Electric ro tor ve lüzumlu malûmatı verecektir. Japon fir ması 7 yıl sonra aynı patentle rotor imâl edebi lecektir.

BATI ALMANYA :

Meskun yerlerin havasının bozulmaması için açılan kampanyaya uyarak Bayer firması, ha len inşa halinde olan bir kuvvet santralı içiu 215 metrelik bir baca yaptırmaktadır. Alman Sağlık teşkilâtı yetkilileri 170 metre yükseklik te inşa edilecek bacanın kafi geldiğini belirt mişlerdir. Ancak bu alışılmış bir baca yüksek liği değildir. Yukarıdaki bacanın fıatı normal 105 metrelik bir baca fiatının beş mislidir.

SURİYE :

Suriye, topraklarında 675 kilometre boyun ca uzanan Fırat Nehri sularından istifade ile memleketin ekonomik kallanmasını temin mak sadıyla çalışmalar yapmaktadır.

Halep şehrinin 120 km. doğusunda Tabqa mevkiinde bir baraj inşaası İçin 1950 senesinden beri etütler yapılmaktadır. Bu maksatla Suriye ile Vattenbyggnadsbyran (isveç) ve Lahmeyer (Batı Almanya) firmaları arasında planlama ve inşaatın süpervizyonu için anlaşmaya varıl mıştır. Bu meyanda Prof. Dr. Ing. Press (Ber im) başkanlığında bir heyet gerekli etütleri yapmıştır. Türkiye, Suriye ve Irak'ı alâkadar eden fırat mevzuunda üç devlet arasında bir an laşmaya varmak için çalışmalar yapılmaktadır.

Halen bazı kısımları inşa halinde olan baraj, nehir tabanından itibaren 42 m. yükseklikde ve 2500 m. kret uzunluğuna haiz olacak ve sag sa hilde 1600 m. lik bir şedde halinde uzayacaktır. Efektif rezervuar kapasitesi 7 4 milyon m' ola rak 2000 km = lik bir sulama ile 300 M W. lık ta kat temin edilecektir. Baraj yüksekliği artırıla rak temin edilecek efektif hacim 5000 km2 ara ziyi sulamağa yeterlidir.

Baraj, dahili geçirimsiz çekirdeği havi kaya dolgu olarak inşa edilecektir. Dolu savak neh rin sol sahilinde 200 m. boyunda olacaktır. Kuv vet santralı barajın esas inşaatından ayrı ola rak, marnlı kalker formasyonundaki bir arazi üzerine sağ sahilde İnşa edilecektir. Nihat ka pasitesi 800 MW olan ve 8 türbo gurubu ihtiva eden santrala, 8 adet basınçlı tünelle su alına caktır. 340 m. boyundaki tünellerin çapı 9 m. dir. Projeye ait lüzumlu sondajlar Suriye Hü kümetinin talebiyle Johann Keller GmbH. (Frankfurt) firmasınca yapılmıştır.

Elektrik Mühendisliği 96

PLÂN UYGULAMASINDAN HABERLER

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLI ĞI KEBAN KOMİTESİ KURULDU :

Yurdumuzun tarım ve sanayi alanlarında ge lişmesini ve dolayısıle iktisadi kalkınmasını sağ lamada büyük önemi bulunan Keban Projesinin uygulanmasına geçilmek üzeredir. Bu projenin gerçekleşmesinde, kuruluşlar arası İşbirliğini sağlamak, gerekli tedbirleri vaktinde almak ve işleri sürat ve emniyetle yürütmek amacıyla, Bakanlıklararası Keban Koordinasyon Komite sinin kurulmasına paralel olarak, Enerji ve Ta bii Kaynaklar Bakanlığı Keban Komitesi kurul muştur. Komite, Bakanlık Müsteşarının baş kanlığında Enerji Dairesi Reisi, Plân Koordi nasyon Başkanı, DSÎ Genel Müdürü, EÎE ida resi Genel Direktörü ve Etibank Genel Müdü ründen müteşekkildir. Komitenin yazı işleri DSİ Genel Müdürlüğünce kurulan Sekretarya tarafından yürütülecektir.

sindeki üçüncü toplantı 5.10.1964 tarihinde An karada başlamış ve altı gün sürmüştür.

Batı Anadolu Şebeke Tesis Başmühendisi Inş. Müh. Gani Türksel, Marmara Bölgesi Şe beke Tesis Başmühendisi Elek. Y. Müh. Falih K. önder, Orta Anadolu Bölgesi Şebeke Tesis Başmühendisi Elek. Y. Müh. Nazım Doğan, Bursa Bölgesi Şebeke Tesis Başmühendisi Elek. Y. Müh. Cemal Külâhlı, Tokat Bölgesi Şebeke Tesis Başmühendisi Elek. Müh. Hasan Yiğit, Antalya Bölgesi Şebeke Tesis Başmühendisi Elek. Y. Müh. Emin Erdal tşçioğlu'nun katıldık ları toplantılardan biri Etibank Genel Müdürü Rasim Kurşuncu'nun başkanlığında yapılmış tır.

9.10.1964 günü Etibank Genel Müdürü tara fından, Etibank Yönetim Kurulu üyeleri ve Eti bank Şebeke Tesis Müdürlüğü teşkilâtı sorum lularına bir öğle yemeği verilmiştir.

KEBAN BARAJI ÇALIŞMALARI:

Keban Barajı ve hidroelektrik santralı ile ilgili çalışmalar ilginç bir safhaya girmiştir. Ey lül aymda Ankara'da yapılan toplantıda Ameri kalı temsilciler çalışmaları daha genişletmek ve hatta 5 yıllık planı yeniden gözden geçirmek istediklerini ihsas etmişlerdir. Bu görüş, DPT ilgililerince üzerinde müzakere dahi açılmadan reddolunmuştur. Netice de, Kebanla ilgili çalış maların, bilhassa enerji pazarı etüdleri ile kı sımlarının tetkiki yeni bir firmaya verilmiştir. Bu Amerika'da Colombus (Ohio) dan Battelle Memorial institute teşekkülüdür. Firma ilgili leri Türkiye'ye gelmişler ve çalışmalara başla mışlardır. Firmanın, bu tip çalışmalarda (bil hassa madencilik sahasında) ihtisas sahibi ve kar gayesi gütmeden (non profit) çalışan bir teşekkül olduğu öğrenilmiştir.

Amerikalı ilgililer, Keban tesisleri için acil bir dış yardım problemi bulunmadığını, site, yol ve derivasyon tünellerinin inşasına başlana bilineceğini ve yardımın bu safhadan sonra her an mümkün olduğunu belirtmişlerdir.

ETİBANK ŞEBEKE TESİS MÜDÜRLÜĞÜ 1964 YDLI BAŞMÜHENDİSLER ÜÇÜNCÜ TOPLANTISI :

Etibank Şebeke Tesis Müdürlüğünün Beş Yıllık Plan çerçevesinde 1964 yılında uhdesine düşen işlerin ilerleme durumu İle 1965 yılında ele alınacak işleri görüşmek ve işçi sendikası ile teşkilât arasında İmzalanan toplu iş sözleşmesi ne göre işçilerin sınıflandırma, derece ve kade me terfilerini bir esasa bağlayacak yönetmeliği hazırlamak maksadlle başmühendisler seviye

GÖKÇEKAYA BARAJI İNŞAATI EDİLECEK :

İHALE

Sakarya nehri üzerinde, mevcut Sanyar ba rajının mansap tarafında takriben 50 km. me safede tesis edilecek Gökçekaya bara] ve hidro elektrik santralının inşaatı DSİ tarafından iha leye çıkarılmıştır.

Temelden itibaren 154 m. yükseklikte bir be ton kemer barajı ile 300 MVA gücünde bir hid roelektrik santral, 9,5 m. iç çapında bir deri vasyon tüneli ile müteferrik işlerden ibaret tak riben 600.000 m' tutarında inşaat işi ihaleye ko nu teşkil etmektedir.

Projenin dış finansmanı icabetti ren kısmı Amerikan Hükümetince açılan AID kredisinden sağlanacaktır.

Gökçekaya barajı ve hidroelektrik santralı inşaat işleri Türk veya Amerikan inşaat müte ahhitleri arasmda ihaleye çıkarılmıştır. İştirak belgesi almak için 25.12.1964 gününe kadar (DSİ Genel Müdürlüğü Barajlar ve Hidroelekt rik Santrallar Dairesi Başkanlığı Rüzgârlı So kak Çatal Han, Ulus Ankara) adresine baş vurmak gerekmektedir.

İKİNCİ BEŞ YILLIK PLANIN HAZIRLAN MASINA BAŞLANIYOR :

Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilâtı Müs teşarlığı 1968 1972 yıllarım kapsamı içine ala cak olan ikinci Beş Yıllık Kalkınma Planını ha zırlama çabalarına başlamış bulunmaktadır. Bi rinci Beş Yıllık Kalkınma Planında olduğu gibi bu plân da yurdumuzdaki kamu ve özel kuruluş ların artak çalışmaları sonucu ortaya konacak tır.

İkinci Beş Yıllık Plân hazırlıklarında kulla nılmak üzere gerekli bilgileri ve görüşleri top lamak, çeşitli konularda uygulanması gerekecek politikaları tanımlamak amacıyla, kamu sektö rü ve özel sektörden seçilecek uzmanlardan •sö zel ihtisas Komisyonları» kurulacaktır. Devlet Plânlama Teşkilâtına yardımcı olarak çalışacak olan bu komisyonlar, Plânın hazırlanmasında büyük önem taşımaktadırlar. Bu komisyonların kuruluş şekilleri ve çalışma esasları Plânlama teşkilâtınca ayrıca açıklanacaktır.

İkinci Beş Yıllık Plân da, birinci beş yıllık plânda olduğu gibi, proje hazırlıklarına dayana caktır. Birinci Beş Yıllık Plânın hazırlanmasın da daha çok proje taslaklarının geliştirilmesine ve değerlendirilmesine çalışılmıştı. Bu defa ise, daha etraflı çalışmalar sonucu ortaya çıkmış çok sayıda projenin toplanması gerekmektedir. Proje hazırlama ve değerlendirme konularında Plânlama Teşkilâtı ilgili kuruluşlara yardımcı olacaktır. Bu sebeple, hazırlıklara öncelikle baş lanması ve 1966 yılının ortasında tamamlana cak şekilde proje çalışmalarının geniş ölçüde ele alınması teşkilât tarafından ilgili kuruluşla ra tamim edilmiştir.

GÖBEL MUSTAFAKEMALPAŞA ve GÖBEL BANDUtMA ENERJİ NAKİL HATLARININ DİREK DİKİMİ İŞLERİ İKMAL EDİLDİ:

Mayıs ve Temmuz 1964 sayılarımızda Be tontaş'a ihale edildiklerini bildirdiğimiz Göbel Mustafakemalpaşa 34,5 kV luk enerji nakil hattı 13.10.1964 tarihinde ve Göbel Bandırma 66 kV luk enerji nakil hattı ise 31.10.1964 tari hinde müteahhidi tarafından ikmal edilmişler dir.

KÖY ELEKTRİFİKASYONU PLANA ALINDI :

Köy Elektrifikasyonu mevzuu 5 yıllık kal kınma planına alınmış bulunmaktadır. Planda

1964 de 13,5, 1965 de 25, 1967 yılında ise 40 mil yon liranın sarf edilmesi derpiş edilmiştir.

1964 yılında 10 milyonu bütçeden 3,5 mil yonu ise köylü iştiraki olmak üzere ceman 13,5 milyon liralık yatırım yapılmaktadır. Bu miktar 162 köye ve 18 vilayete tahsis edilmiştir.

Köylerin seçilmesi ve ön projeleri Elektrik İşleri Etüd İdaresince tesis işleri ise Etibank Genel Müdürlüğünce yapılmaktadır.

ETİBANK KÖY ELEKTRİFİKASYONU TE SİS MÜDÜRLÜĞÜ KURULDU :

Programa alınmış köylerin inşasını Etibank, bünyesinde Şebeke Tesis Müdürlüğüne müma sil münhasıran Köy Elektrifikasyonu işleri yap mak üzere yeni kurmuş bulunduğu Tesis Mü dürlüğüne tevdi etmiştir.

Köy Elektrifikasyonu Tesis Müdürlüğü 1.8.1964 tarihinden itibaren Cihan Sokak No. 22 de faaliyete geçmiştir. Yapılacak tesislerin mal zemesi Etibank tarafından temin edilmekte olup montajı ise köylerin mahalli durumu, işin ma hiyeti ve diğer şartlara göre. Karayollarında ol duğu gibi ihaleten veya emaneten yapılacaktır. Halen Sakarya Kocaeli köyleri ile Çukurova köylerinin emaneten montajına başlanmıştır. Mart 1965 ayına kadar bitirilmesine çalışılmak tadır. Diğer köyler ise ihale edilmek üzeredir.

Tesis Müdürlüğü faaliyetlerini 1964 yılında 7 bölgeye ayırmıştır. Her Bölge bir Bölge Mes' ul Mühendisi ve işleri emaneten veya ihaleten yürütebilecek asgari teknik ve idari eleman dan müteşekkildir. Emaneten işler yürütüldüğü takdirde muvakkaten işçi alınmakta veya kü çük taşaronlara verilmektedir.

1965 yılı yatırım programına ait kararname henüz çıkmamış olmakla beraber önümüzdeki sene 185 köyün daha elektriklendirllmesinin programlaştınldığı bildirilmektedir.

Yeni Kurulan Tesis Müdürlüğüne muaffakl yetler dileriz.

YENİ YAYINLAR

Doğru Akımla Çerde Elektrik Donanımı Ya zan Prof. M. Münir Ülgür. l.T.Ü. Kütüphanesi sıra No. 589 İstanbul 1964, 14,50 TL.

Elektronik Hesap Makinalarında Fortran ile Programlama Yazan: Daniel Mc Cracken. Çe viren : Y. Müh. Mehmetçik Bayazit (l.T.Ü.) I.T.Ü. Kütüphanesi yayınlarından, 135 + VH sayfa, 10.00 TL.

Î.T.Ü. Dergisi Cüt: 22, Sayı 2, 1964 Fİ. 2,00 TL,., İçindeki meslekle ilgili makale: Elektrik Mühendisliğinde İşaret akış Diyagramları. Ya zan: Asist. Y. Müh. Baykal Yamkoğlu.

I.T.Ü. Dergisi Cilt: 22, Sayı 3, 1964 Fi. 2,00 TL., İçindeki meslekle ilgili makale: Şok Gene ratörlerinin Gelişmesi ve Planlanması Hakkın da: Yazan: Doç. Dr. Muzaffer özkaya.

Elektrik Mühendisliği 06

ÜYELERİMİZDEN HABERLER

İT Üyemiz Hacim Kanıoy TRT deki görevin den ayrılarak PTT de Teknik İşler Dairesi Re isliğine atanmıştır. Başarılar dileriz.

•fc Üyemiz Y. Müh. Fevzi öztürk Etibank E lektrık İşletmeleri Müessesesindekl görevinden ayrılmış ve Alsthom Neyrpic firmaları mümes sili Türk Makina Yurdu'nda çalışmağa bağla mıştır. Başarılar dileriz.

ir Üyemiz Y. Müh. Şevki Arpad Etibank Ge nel Müdürlüğü Santrallar Proje ve Tesis Şube sindeki görevinden ayrılmış ve serbest çalışma ğa başlamıştır. Başarılar dileriz.

İT Elekt. Müh. Kaprıel Paylan Etibank Şebe ke Tesis Müdürlüğü teşkilâtında görev almış tır. Meslekdaşımız iki ay kadar Bursa bölgesin de çalışacak, daha sonra Çağçağ Mardin Kı zıltepe ve Çağçağ Midyat projesinin gerçek leşmesinden sorumlu Diyarbakır bölgesinde gö rev alacaktır. Başarılar dileriz.

İT Müh. Cevdet Toprak Etibank Tokat Bölge si Şebeke Tesis Başmühendisliğinde görev al mıştır. Başarılar dileriz.

ir Üyemiz Y. Müh. Gültekin Türkoğlu Vatani vazifesini yapmak üzere Etibank Genel Müdür lüğü Şebekeler Proje ve Tesis Şubesindeki gö revinden ayrılmıştır.

İT Bayan Sibel Koloğlu ile üyemiz Y. Müh. Behçet Yücel 7.11.1964 günü nişanlanmışlardır. Mutluluklarının başlangıcı olmasını dileriz. if Bayan Emel Gülen İle üyemiz Y. Müh. Eyüp Sözen 7.11.1964 günü nişanlanmışlardır. Mutlu luklarının başlangıcı olmasını dileriz. İr Bayan Anlta Sandra Suraski ile Müh. Hay ri L. Blrol 8.11.1964 günü nişanlanmışlardır. Mutluluk dileriz.

ir Bayan Birsen Çetinkaya İle Y. Müh. Ra madan S. Ahmet Almanya'da nişanlanmışlar dır. Mutluluk dileriz.

İT Bn. Müjgan Uğur ile Üyemiz Erdoğan Boz dağ nişanlanmışlardır. Mutluluk dileriz. ir Üyemiz Bn. Yüksel Ergüney ile Üyemiz Dündar Yarangümeli nişanlanmışlardır. Mutlu luk dileriz.

•*• Üyemiz Y. Müh. Yüksel Sabaz İle üyemiz Y. Müh. Toğan Gücseli 10.10.1964 günü evlen mişlerdir. Mutluluklar dileriz. ir Bayan Nuray Göksel İle üyemiz Y. Müh. ön der Baykal 2.10.1964 günü evlenmişlerdir. Mut luluklar dileriz.

İT Bayan Oya Güven ile üyemiz Y. Müh. Tunç Erkanlı 27.10.1964 günü nikâhlanmışlardır. Mut luluklar dileriz.

ir Bayan Ülkü Başkan Ue üyemiz Y. Müh. Er gin Işıközlü 5.11.1964 günü evlenmişlerdir. Mut luluklar dileriz.

İT Bn. Hamdiye Erhan ile Üyemiz Erdoğan Güner evlenmişlerdir. Mutluluklar dileriz. İT Üyemiz Aslst. Prof. Halil Bengl'nln bir kîz çocuğu dünyaya gelmiştir. Anne ve Babayı teb rik eder küçük Leylâ'ya uzun ve Mutlu bir ömür dileriz.

İT Bn. Ülker Mısırlı İle Üyemiz Mehmet Mısır lı'nın oğulları dünyaya gelmiştir. Cumhur'a mutlu bir ömür diler Anne ve Babayı tebrik e deriz.

ir Bn. Güner Kalay ile Üyemiz Seyfettin Ka lay'ın kız çocuklan dünyaya gelmiştir. Emel'e mutlu bir ömür diler Anne ve Babayı tebrik e deriz.

İT Bn. Günal Üzel ile Üyemiz Baki Üzel'in Erkek çocukları dünyaya gelmiştir. İsmail'e mutlu bir ömür diler Anne ve Babayı tebrik ederiz. İT Üyemiz Y. Müh. Fethi Ülgen'ln babası vefat etmiştir. Başsağlığı dileriz. İr Üyemiz İsmet Ayırtman'ın Annesi ve Ba bası vefat etmiştir. Başsağlığı dileriz.

Serbest Müşavir ve Mühendislerin Dikkatine

I I

Çeşitli Devlet ve Özel teşekküller, yaptıracakları işler için zaman zaman Müşavir ve Müteahhit üyelerimizin bildirilmesini istemektedirler.

Odamız, bu istekleri «Serbest Müşavir ve Mühendislik> yönetmeliği» çerçevesi

içerisinde yerine getirmektedir.

I

Elektrik ve Elektronik Mühendisliği alanında iş yapan üye ve firmaların bu hu

susda dikkatlerini çekmeyi faydalı görüyoruz.