BİRLİK ÇALIŞMALARI

HÜKÜMETİN KURULUŞU HAKKINDA BİRLİK GÖRÜŞÜMÜZ

Sayı : D-3/1-532 Konu : Hükümetin kurulması hakkında görüş

Ankara, 7.12.1973

Cumhurbaşkanlığı Yüksek Katma;

4 Aralık 1937 tarihinde Türkiye Radyo ve Televizyonlarından yayınlanan demeçlerinizle yeni Hükümetin kurulması konusunda bütün basınla birlikte mesleki kamu kuruluşlannm ve arzu eden vatandaşlarımızın iyi niyetle açıklayacakları ve yazacakları düşünceleri öğrenmekle bahtiyarlık duyacağınızı belirtmeniz üzerine, 6 Aralık 1973 tarihinde toplanan Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Yönetim Kurulu kendisine düşen bu çok önemli kamu görevini lâyıkıyla yerine getirebilme amacıyla aşağıdaki ortak görüş ve ilkelerin zatı devletlerine iletilmesine oybirliğiyle karar vermiştir:

Kamu ve özel kesimde çalışan 50000 den fazla teknik elemanın tam yetkili ve tek temsilcisi durumunda bulunan Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği hükümetin kuruluşu konusundaki somut görüş ve önerilerini ortaya koymadan önce bu önerilerin soyut bir düzeyde kalmamaları ve gerçek bir temele oturtulmaları için, Türkiyenin belirli gerçeklerine ve son yıllarda içinde bulunduğumuz ekonomik ve sosyal bunalımın temel nedenlerine dikkati çekmeyi hem gerekli hem de zorunlu bulmaktadır. Böyle bir genel değerlendirme yapılmadığı takdirde görüş ve önerilerimizin anlam, kapsam ve hedefleri açıklık kazanamıyacaktır. Bu bakımdan Türkiyedeki bütün çalışanlar açısından son yıllan üç döneme ayırarak, «12 Mart 1971 döneminden önce», «12 Mart 1971 -14 Ekim 1973 tarihleri arasındaki dönem» ve «14 Ekim 1973 sonrası dönemi» şeklinde irdelemenin büyük yararlar sağlayacağı inancındayız.

'

12 Mart 1971 öncesi dönemi:

Ana hatlarıyla 12 Mart 1971 öncesi, 1961 Anayasasının öngördüğü sosyal, ekonomik ve kültürel reformların bir kenara itildiği, unutulduğu, küçümsendiği ve

dolayısıyla ülkemizdeki sosyal ve ekonomik bunalımın her geçen gün yeni boyutlara ulaştığı bir devredir. Bu kritik günlerde ülkemizin bütün aydın ve yurtsever

güçleri ve bu arada teknik eleman kuruluşlarıyla Mesflek Odaları da soyut bir

kalkınma sloganı altmda ekonomik, sosyal ve demokratik hakların kısıtlanamıyacağı, aksine, ülke kalkınmasında en büyük rolü oynayan bütün çalışanlar ve onların

bir kesimi olan Türk Teknik Elemanlarına da insanca yaşama olanakları sağlıyacak

teme] ekonomik ve sosyal reformlan gerçekleştirmenin zorunluğu üzerinde ısrarla

durmuşlar ve bilimsel ve objektif çalışma ve değerlendirmelerle o günün sorumlularını defalarca uyarmışlardır. Bununla beraber, bütün bu uyarmalara rağmen, 12 Mart öncesi döneminde belirli bir azınlığın çıkarlarını ön plana çıkartan ve savunan ekonomi politikasında hiçbir değişiklik yapılmamış, bilimsel

gerçeklere itibar edilmeyerek adeta kör bir inatla yurdumuzdaki sosyal ve ekonomik bunalım sürekli olarak körüklenmiş ve bunalımın etkinliğinin azalması

yolunda hiçbir tedbir alınmamıştır. Bunun doğal sonucu olarak artan hayat pahalılığı ve işsizlik karşısında halkımızın yaşama koşulları her gün giderek kötüleşirken yanlış ekonomik kararlarla enflasyon, pahalılık ve işsizlik adeta körüklenmiştir.

—

12 Mart 1971 -14 Ekim 1973 tarihleri arasındaki dönem:

12 Mart muhtırası ile, Anayasanın öngördüğü reformlan yapabilmek ve kardeş kavgasını önleyebilmek amacıyla «Partilerüstü Hükümetler» dönemine geçilmiş ve başlangıçta ülkemizin aydınlan ,kamu kuruluşlan ve bu arada teknik eleman örgütleriyle Meslek Odalan da «Partilerüstü Hükümetlersin, halkımızın özlemleri ve talepleri doğrultusunda ve demokrasi ve Anayasa kurallan içerisinde gerçekleştireceği reform ve kalkınma çabalarını destekleyeceklerini, kamuoyuna duyurmuşlardır. Bununla beraber kısa bir süre sonra ülkemizdeki bütün aydın ve yurtsever güçler büyük bir hayal kınklığı içerisinde kısıtlı demokratik hakların da ortadan kaldmldığına, «Tarafsız Başbakanların 1961 Anayasasını ulusumuz için lüks bulduklarma ve aym Anayasanın ülkemizin içinde bulunduğu sosyal ve ekonomik bunalımın tek nedeni"olarak gösterildiğine, aydınlar, yurtseverler ve kamu kuruluşları üzerindeki antidemokratik baskıların ve hepsinden acısî çağ dışı uygulamalann her geçen gün yeni boyutlara ulaştığına tanık olmuşlardır. Böylece ulusumuzun gözbebeği olan 1961 Anayasası iki defa değiştirilmiş, ekonomik ve sosyal haklar büyük ölçüde .sınırlanmış ve kamu kesiminde çalışanların ve bu arada teknik elemanların sendikalan yok edilmiş, hattâ Mühendis Mimar Odalanm kapatmak, hiç değilse etkisiz kılmak çabalanna girişilmiştir. Bununla beraber bütün baskı tedbirlerine, bütün antidemokratik ve çağ dışı uygulamalara, bütün maksatlı yanıltma çabalanna rağmen, ülkemizdeki işsizlik ve pahalılık sorununa hiçbir çözüm getirilememiş, sosyal ve ekonomik sorunların üstesinden «balyoz»larla gelinemiyeceği kısa sürede kesinlikle ortaya çıkmıştır. Böylece demokrasinin askıya alındığı, aydın kamuoyunun gücendirilerek susturulduğu, tüm yurtsever kuruluşla, nn ve bu arada teknik eleman örgütlerinin de baskı altmda tutulduğu «Partilerüstü Hükümetler» ve «Tarafsız Başbakanlar» dönemlerinde halktan ve demokrasiden

güç almayan tepeden inmeci yöntemlerin iflâsa mahkûm olduğu bir kere daha belgelenmiştir.

14 Ekim 1973 seçimlerine gidildiği sırada ulusumuzun gerçek demokrasi, sosyal adalet ve insanca yaşama özlem ve talepleri o güne kadar görülmemiş boyutlara ulaşmış bulunuyordu.

14 Ekim 1973 sonrası dönemi:

14 Ekim 1973 seçimleriyle demokrasiye bağlı olan halkımız kendi hür iradesi üzerinde ve dışında hiçbir otorite tanımadığını ortaya koymuş ve sosyal adalet, özgürlük içinde kalkınma, demokrasi barış ve huzur ortamını getirecek ve geçmişin yaralarını saracak geniş kapsamlı bir gen^l aftan yana bulunduğunu oylarıyla belge, lemistir. 14 Ekim seçimleri ayrıca ulusumuzun 1961 Anayasasına ve temel özgürlüklere bağlılığının kesin simgesi olarak belirginleşmiştir. Şimdi yurdumuz ve ulu. sumuz için yeni bir dönem başlamaktadır. Türkiye Teknik Elemanları ve kuruluşlarıyla Meslek Odaları da bu yeni dönemde bilim ve tekniğin ışığı altmda sosyal adalet kurallarına uygun gerçek bir kalkınmaya yaratıcı katkıda bulunmak, bağımsız ve güçlü bir sanayinin temellerini atmak, bilgi, yetenek ve tecrübelerini ulusumuza adamak sabırsızlığı içinde bulunuyorlar.

Bu gerçeklerin ışığı altmda oluşan somut görüş ve önerilerimiz aşağıda zatı devletlerinin bilgilerine arzedilmiştir.

1. Geçmişte denendiği gibi «Partilerüstü hükümetler», «Tarafsız Başbakanlar» ve «Milli Koalisyon» formülleriyle ülkemizin ve ulusumuzun sorunlarına hiçbir çözüm getirilemiyecek, ekonomik ve sosyal bunalım giderek büyüyecek, işsizlik ve pahalılık yeni boyutlara ulaşacaktır.

2. Yeni Hükümeti kurma çalışmalarmdagörevhiçbir önkoşul ileri sürülmeden ve zorlamalarda bulunulmadan seçimlerde en fazla oyu almış ve parlamentoya en fazla üye sokmuş partinin Genel Başkanına veya yetkili kıldığı kişiye verilmelidir. Başbakanlıkla görevlendirilmiş olan kişi Hükümeti kurma çabalarında bütün parla, menter rejimlerde ve demokratik ülkelerde olduğu gibi Anayasa ve kanunlar çerçevesinde tam bir insiyatif sahibi olmalıdır.

Bütün bu nedenlerle, kamu ve özel kesimde çalışan 50000 den fazla teknik elemanın tam yetkili ve tek temsilcisi durumunda bulunan Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği, ancak demokrasinin temel kurallarına ve Anayasa ilkelerine bağlı olarak ve yukarıda belirtilen şekilde oluşacak bir hükümeti bütün gücüyle destekliyeceğini, zatı devletlerine iletmeyi kamu görevleri arasında sayar.

Saygılarımızla

Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği

Yönetim Kurulu Adına Başkan

Teoman öztürk

İŞYERİ TEMSİLCİLİKLERİ

TMMOB îşyeri Temsilcilikleri teknik eleman kitlemizce büyük bir ilgiyle karşılanmaktadır, îstanbulda yapılan 20 îşyeri Temsilciliği seçim sonuçlan aşağıdadır.

Dn. Bn. TAO. Cemialtı Ters. Dn. Bn. TAO. înş. îşl. Md. îst. Nazım Plan Bürosu Orman Baş müdürlüğü

Dn. Bn. TAO. Haliç Ters.

28.11.73 28.11.73 28.11.73 28.11.73

29.11.73

Taşkın 10.— Çilli

Şevki 10.— Erker

Şevki 12.— Erker

Anahtarcı Yücel Gürsel

Şefik 10.— Karaer

Ali Osman Adak Şevki Bakırcı

Doğan Kutman Erol Önder

Zihni Bengüer Birsen Yazıcıoğlu

Ragıp Açıkbaş Necat Tüysüz

Ziya Akalın Ercüment Birsen

Nadir Aktaşlıoğlu Figen Tokmakoğlu

Nadire Göktuğ Seher Sezer

Lütfi Karadeniz Ali îhsan özer

Sinan Paçalıoğlu Solmaz Tan Erden Daşkapulu- Kamil Bayrak oğlu

Yeşilköy Böl. Zir. Araş. Ens. 29.11.73

Fuat Çilin- özden Sanlı

giroğlu

Özlen Eğilmez

Hikmet Dündar Mehmet Yıldız

Anadolu Çimentoları

Vakıflar Baş. Md.lüğü

Hüseyin 29.11.73 1130 özlütaş

Yücel 3.12.73 15.30 Gürsel

Engin Dinçol Vasfi Saran

Ertan Çakırlar Nezih Atasoy

Iclal Gürhan Tahir Atamer

Semih Rıfat Tarık Pekkan

Tekel Gn. Md.lüğü

Engin 5.12.73 16.30 Omacan

Güneş Pekin Ferruh Akın

Onur Çamlıbel Mustafa Türe

ist. Sular tda.

Gn. Md.lüğü 8.12.73 10.30 Gürsel

Akil Muhtar Şuvak Sevil Çalışkan

Jirayr Canol

Naci Çolak

Limanlar II.

Taşlan

Böl. Md.lüğü 10.12.73 10.— Çilli

D.S.I. XIV. Böl.

11.12.73

Şevki Erker

ist. Üni. İst. Tıp

Z. Abidin

Fak. Çapa Kli. 11.12.73 11.30 Erdem

Ayhan özerdem. M. Haluk Aktan

Arif Güven Kenan Güney

Kamuran Altay Veli Akçaoğlu

Celal Yolsal Erol Tuncer

Serap Taşdizen

Arçelik A.Ş.

12.12.73 •11.30 Erdal Talu

Rahmi özmen

Tevfik Erkut

N. Doğan Yıldırım Galip Sipahi

Tür. Emlak Kre.

Bn. AO. Gn. Md. 13.12.73 16.— Gürsel

Erdal Aktulga Nimet öney

Cengiz D. Karabel Mete Akalın

14.12.73 11.30 özlütaş

Exp. Otoyol

Nurettin Otamış Mazhar Çetin A. Sami Tepecikli- •Doğan Akgün oğlu

Northern Elk. Teleko. A.Ş. 14.12.73

Cem Ozil

Anahtarcı Yalçın Değim

Harutyun Arslanoğlu Çetin Salkök

İller Bn. I. Böl. 15.12.73 10.30 Alaattin

Ahmet Z. Alem

Anahtarcı Yıldız Özkan

inci Büyükçulha ibrahim Çiçek

17.12.73 10.— özlütaş

Süleyman Girit Perran Gülay

Adem Berkman Adnan Çalışkan

İstanbul Belediyesi

17.12.73

Engin Oma- Arif Güzelbeyoğlu can . Yücel Kemal Akçay Gürsel - Muzaffer özer Alaattin Anahtarcı

Hüseyin Doğan Nursel Üstün Metin özçaltepe