ODA'DAN HABERLER

EMO 28. GENEL K URUL U Y APILDI

Elektrik Mühendisleri Odası 28. Genel Kurulu 28 Şubat 1982 Pazar günü An kara'da TSE Konferans Salonunda top landı.

Genel Kurulun açılışında bir konuşma yapan Oda Başkanı Teoman Alptürk özetle şunları söyledi :

"1981 yılındaki gelişmelere bakıldığın da önceki yıllara göre enerji sektörün de çok önemli değişiklikler olmadığı anlaşılmaktadır. Buna karşın sorunun ciddiyetinin belli ölçülerde kabul edil diği görülmektedir. Ancak köklü çö züm önerilerinin de geliştirilemediğini ifade etmek doğru olacaktır.

Bazı önemli çalışmalar gündemdedir. Örneğin Türkiye Elektrik Kurumu Ya sasında çeşitli fakat biribiriyle çelişen değişiklik önerileri zaman zaman basın da yer almaktadır. Bilindiği gibi elek trik enerjisi üretim iletim dağıtımı bir bütündür. Veya biribirini izleyen, ta mamlayan öğelerdir. Üretimden tüketi me kadar merkezi bir planlama, iyi bir koordinasyon gereklidir. Bu bakımdan da II. Dünya Savaşından sonra pek çok ülkede elektrik enerjisi üretimi, iletimi ve dağıtımı tek bir elde toplanmıştır. Örnek ülkeler İtalya, Fransa, İngiltere, Yunanistan ve İsveç 'tir.

Ülkemizde de elektrik enerjisinin tek elden yönetim gereği 1950 lerde anla şılmış, ancak bazı noksanlıklarla TEK Yasası çıkarılabilmiştir. Elektrik enerjisi sektörüyle ilgilenenlerin bildiği gibi ül kemizde Türkiye Elektrik Kurumu 'nun gerek üretimde gerekse dağıtım alanla rında başka kuruluşlarda vardır. TEK Yasasındaki maddelerle varlığını sürdü

ren özel şirketler —ki daha önce Türki ye'nin tümünde elektrik enerjisi üreti minin dağıtımının özel şirketler eliyle yapılması denenmiş ve başarısızlığa uğramıştı— bu gün de üretim iletim ve dağıtım haklarına sahiptirler. Şimdi bu şirketlerin gelişmesini, çoğalmasını sa vunanlar TEK Yasasında bu yönde de ğişiklik istemektedirler. Ancak biz böy le bir değişikliğin yanlış olacağı kanısı taşımaktayız.

Çünkü, 1 Elektrik enerjisi bir temel alt yapı unsurudur. 2 Özel şirketler kar amacıyla kurulur. 3 Özel şirketler enerji sektörüne dağı nık bir yapı kazandırmakta, ulusal şe bekenin işletmesinde önemli zorluklar çıkarmaktadır. 4 Enerji sektöründeki dağınık yapı ve işleyiş malzeme kullanımındaki stan dartlaşmayı önlemektedir. 5 Amacı kâr olan özel kesimin, varolan kaynakların en elverişli ve kârlı alanla rını istemesi de çok doğaldır.

Ülkemizdeki uygulamalar bu görüşleri mizde ne kadar haklı olduğumuzun ka nıtlarıdır. Özel şirketlerden biri çok yakın geçmişte fuel oil santralları kur mak için büyük çabalar göstermişken bugün elindeki fuel oil santralını üre tim maliyetinin yükselmesi sebebiyle çalıştırmak istememektedir. Bunda da amacı kâr olan bir kuruluşun mantığı içinde haklıdır. Bu mantık içinde kim se tersini söyleyemez. Ama, kâr ama cıyla üretim kısılırken ülkede elektrik enerjisi kısıtlamaları da sürüyorsa enerji yetersizliği sebebiyle sanayide üretim

kısıtlanıyorsa bu tip bir işletmeye kar yolda gerekli girişimlerde bulunup bu nuna önem verilmeli ve Enerji Bakanlı

şı çıkmak bizim hakkımızdır.

türbin ve generatörleri ülkemizde imal ğı bunu proje safhasında denetlemeli

Bugün artık üretim tesislerinin maliyeti 1 KW için 140,000 150.000 TL.'ye ulaşmışken, özel sektör meyvesini çok uzun bir süre sonra yiyebileceği bu ala

etmelidir. Hatta daha önce kurulması na başlanmış bulunulan Dizel genera tör fabrikası yerine bu atılım yapıl mış olmasaydı daha doğru olurdu.

dir."

Kongrenin sonunda yapılan seçimler den sonra Oda Yönetim Kurulları aşa ğıdaki şekilde belirlendi.

na yatırım yapar mı ? Bilinmez.

TEK Yasasındaki bir diğer değiştiril mek istenen husus da belediye şebeke lerinin TEK e devridir. Yani dağıtım şebekelerinin tek elden işletilmesidir. Aynı yasanın bütünlüğü içinde hem merkezi bir işletme, hem de özel şirket lere devir hazırlığı değil ise bazı haklı lıklar taşımaktadır, örneğin,

Ülkemizde dağıtım şebekelerinde kayıp oranı oldukça büyüktür. %8 10 olması gereken kayıp % 20'ler civarın dadır, hatta bazı yerlerde % 30'lara varmaktadır.

Küçük su santralları yanında Nükleer Santrallar konusun da sık sık gündeme getirilmektedir. Elektrik Mühendisleri Odası olarak bu konudaki görüşümüzü geçmiş dönemlerde de açık ve net ola rak kamu oyuna açıklamıştık. Bir kez daha kısaca ifade etmekte yararlı ola caktır. Ülkemizdeki birincil enerji kay nakları tükenince elbette yeni enerji kaynaklarına başvurulacaktır. Bu nük leer santrallar da olabilir. Ancak bugün ülkemizde su potansiyeli % 10 12'si linyitin biraz daha fazlası kullanılırken Nükleer Santral yapmanın ülke çıkarla rına aykırı olduğuna inanıyoruz. Ülke mizdeki elektrik enerjisi tüketimi tah

YÖNETİM KURULU :

: Teoman ALPTÜRK

Başkan Yrd. : Emel İNAL

Yazman üye : Ufuk ATAÇ

Sayman üye : Abdülkadir

KAHRAMAN

: Turan ŞENCİL

: Özcan OKUMUŞ

: Halis KAYA

DENETLEME KURULU :

Bekir ÖZGİRGİN Muammer ERMİŞ Tahir ÇALIŞICI

İşletme koordinasyonu ve malzeme standartlaşması güçleşmektedir.

Özellikle küçük yörelerde teknik e leman istihdam edilememekte veya so rumluluğu taşıyabilecek nitelikte ol

minlerinin üzerine büyüteç koymadan gerçekçi bir gözle bakmalıyız. Ve ül kemizde elektrik enerjisi üretiminde yararlanılacak birincil kaynakların en vanterini çıkarıp enerji üretim tüketim

TMMOB ASGARİ ÜCRET VL ÇİZİM STANDARTLARI KOMİSYONU VİZE HARCINI '; 4 OLARAK SAPTADI

mamaktadır.

Dikine şehirleşme (küçük binaların yerine yüksek binaların yapılması) şe hir şebekeleri için önemli yatırımlar gerekmektedir. Bu da belediyeleri zor durumda bırakmaktadır.

Ancak, Türkiye Elektrik Kurumu bu görevi tam olarak yerine getiremez ise bugün KiT'lerin özel sektöre devrini is teyenler o zamanda belediye elektrik işletmelerinin özel sektöre devrini iste yeceklerdir.

Yakın zamanlarda enerji alanında gün deme gelen bir diğer konu da küçük su santrallarıdır. Ankara'da düzenlenen

için bir plan yapılmalı ve daha sonra nükleer santralları zamanlamalıdır. Da ha birkaç yıl öncesine kadar elektrik enerji tüketim talebi on yılda 3 3,5 kat büyürken artık bu oran 3'ün altına düş müştür.

Yine inanıyoruz sadece bir, iki santral la nükleer teknolojiyi ülkemize getir mek mümkün değildir. Diğer alanlarda pekçok örneği vardır.

Son zamanlardaki enerji yetersizliği enerji tasarrufunu da gündeme getir miş bulunmaktadır. Ancak hemen ifa de etmek gerekir ki enerji tasarrufu da ha az enerji kullanmak değil, birim üre timde kullanılan enerjisini azaltmaktır.

4 Mart 1982 tarih ve 17622 sayılı Res mi Gazete'de yayınlanan TMMOB teb ligi şöyle :

"24 Haziran 1981 gün ve 17410 sayılı Resmi Gazete de yayınlanan Asgari Üc ret ve Çizim Standartları Tesbit Ko misyonu ve Kontrol Bürolarının Kurul masına İlişkin Yönetmeliğin 10. mad desi uyarınca Odaların vize işlemi kar şılığı alacakları vize harcı Asgari Ücret ve Çizim Standartları Tesbit Komisyo nunca aşağıdaki gibi tesbit edilmiştir.

1) Odalar, üyelerinin alacakları ücreti nin % 4'ü oranı tutarında vize harcını üyelerden tahsil ederler.

bir açık oturumda bu alandaki yıllık Enerjinin daha akılcı ve verimli kulla 2) Üyelerin hizmetleri karşılığı alacak

potansiyelin 14 Milyar KW dolayında nılmasıdır.

ları ücret, halen yürürlükte olan asgari

Dİabileceği ifade edilerek bir an önce küçük su santrallarının kurulması isten miştir. Küçük su santrallarının kırsal

Buna en iyi örnek ülkemizdeki elektrik enerjisi sisteminde aktif reaktif enerji

ücret, tariflerinde belirtilen miktardan aşağı olamaz."

kesimin elektriklendirilmesinde önemli dengesidir. Bu denge iyi kurulamadığı

olduğu Odamızca birçok kez kamu oyuna anlatılmıştır. Ancak küçük su santrallarının yapımı büyük hidrolik santrallarının yapımını sekteye uğrat mamalıdır. TEK, Hirfanlı santralı için

taktirde elektrik enerjisi üretim sistem lerinin kapasite kullanımının azaldığı, kayıpların büyüdüğü görülür. Örneğin, bir dergide yayınlanan araş tırmaya göre bu aktif reaktif dengesi

EMO YÖNETİM KURULU NÜKLEER SANTRALLAR VE RENKLİ TV KONUSUNDA BİR AÇIKLAMA YAPTI

yapmakta olduğu yeni üniteyle bu alan nin iyi kurulması veya güç faktörünün

da deney kazanmaya başlamış bulun düzeltilmesi ülkemizdeki kurulu güç Odamız 28. Genel Kurulunda nükleer

maktadır. Bu başlangıç küçük su santral kullanımını % 20 kadar iyileştirecektir. santrallar ve renkli TV konusunda yapı

lan için gerekli türbin ve generatör ya Bu ise ülkemiz için büyük bir santral lan açıklamaların bir kısım basında

pımına örnek olmalıdır. TEMSAN bu demektir. Reaktii güç kompanzasyo Elektrik Mühendisleri Odasının bu iki

alandaki teknolojik gelişmeye karşı Bu örnek bile teknolojik yeniliklerin

bir kurum imajı yaratacak biçimde yer ülke gerçekleri açısından, tüm toplum

aldığı görülmüştür.

sal maliyetlerinin de hesaba katılarak

Kesiciler Sigortalar Sayaçlar

Aslında Odamız gerek nükleer santrallar irdelenmesinin ne kadar önemli oldu gerekse renkli TV konusundaki görüş ğunu ortaya koymaktadır kanısında leri "evet" ya da "hayır" biçiminde vız.

Ölçü Transformatörleri Koruma, Röleler, Röle Koordinas yonu

o/etlenemeyecek ölçüde kapsamlı w

Seri Kapasitörler

gelişkindir. Elektrik mühendisleri tek

Yalıtkanlık Testleri

nolojik yeniliklere karşı olmak bir yana loplum çıkarlarına uygun her teknolo lik gelişmenin yanındadır, destekleyici sidir. Sorun yeniliklerin ülke ve top lumsal yarar ilkeleri unutulmadan uy

ADANA VE DİYARBAKIR BÖLGE TEMSİLCİLİKLERİ KONGRESİ YAPILDI

Elektrik Mühendisliği alanında önemli bir boşluğu dolduracağına inandığımız el kitabı Odamızın Merkez ve Şube lerinden temin edilebilir.

gulamaya sokulmalarıdır. Planlama fi nansman, dışpara ve hammadde gibi faktörlere karar aşamalarında gereği kadar önem verilmeli, ilgili kurum ve kişilerin görüşleri alınarak konular bü tün boyutları ile değerlendirilmelidir.

Odamız gerek nükleer santrallar gerek se renkli TV konularında olası olumsuz luklara dikkati çekmekte bunu yapar ken de ülke ve kamu çıkarlarını gözet mektedir.

Ülkemiz su ve linyit potansiyelinin ö nemli bir bölümü henüz kullanılmazken yeni bir birincil enerji kaynağından e lektrik enerjisi üretimi zamanlamasının çok dikkatli bir çalışma sonunda yapıl ması gerektiği inancındayız. Bunun için de ülkemiz birincil kaynak envan teri gözönüne alınarak, gerçekçi bir tü ketim tahmini yapılmalıdır. Genel Ku ruldaki ifademizle "tüketim değerleri nin üzerine büyüteç konmadan bakıl malıdır".

Adanada 30.1.1982 günü yapılan 2. Olağan Genel Kurulda göreve getirilen yeni Yönetim Kurulu aşağıdaki şekil de görev bölümü yapmıştır.

: Yaşar OKŞAŞOĞLU

Yazman Üye : Cemil ERYüREK

Sayman Üye : Sabit DAĞSUYU

: Mehmet BOLKAR

: Ömer ÇELİK

Diyarbakır Bölge Temsilciliği Yönetim Kurulu ise yapılan Genel Kuruldan son ra şöyle oluşmuştur.

: İbrahim ERDEM

Yazman üye : M. Ali ULAK

Sayman Üye : Celal GÖRAL

: Özer ERDEMLİ

: Alaattin GÖKHAN

ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ EL KİTABI ÇIKTI

ANKARA ŞUBESİ ÇALIŞMALARI

Odamız Ankara Şubesi Yönetim Kuru lu geçtiğimiz ay içinde, mesleğini ser best çalışarak yürütmekte olan üyeleri mizle çalışmalarda ortaya çıkan sorun ları saptamak ve çözüm yolları araştır mak amacıyla bir toplantı düzenlemiş tir. Toplantıya katılan çok sayıdaki dene yimli serbest çalışan üyemiz, mesleki hizmetlerin yürütülmesinde karşılaştık ları güçlükleri sergilemişler ve yasal ör gütümüz Elektrik Mühendisleri Odası ile işbirliği içinde uzun ve kısa vadeli çalışma programı konuları gözden ge çirilmiştir.

Görüşmeler sonucu, serbest çalışma bürolarının Oda'yla ilişkilerini geliştir mek, proje onay işlemlerindeki güçlük lerin çözüm yollarını araştırmak, ortak

Renkli TV konusundaki görüşlerimiz de benzer endişeleri taşımaktadır. Renkli TV yayının ülkemizde de başlamasının kaçınılmaz olduğu herkesçe paylaşılan bir gerçektir. Sorun bu alanda geçmiş te atılan yanlış adımlar ve bugün buna bağlı olarak yapılması gerekenlerdir.

Renkli TV yayının başlaması için ge rekçe olarak yurda şu veya bu yolla sokulan yarım milyona yakın renkli TV alıcısının varlığını göstermek biz ce konuya yeteri kadar ciddi eğilme mek anlamına gelmektedir. Çünkü

Daha önce basıldığını haber verdiğimiz

çalışma zorunluluğu olan diğer meslek mensupları ile ilişkiler ve Elektrik Mü

Elektrik Mühendisliği El Kitabının çık hendisliği hizmetlerinde asgari ücretle

tığını üyelerimize duyuruyoruz. Tama rin günün koşullarına uygun ve daha

mı 3 cilt olarak planlanan bir serinin ilk uzun süreli hayatta kalabilecek biçim

cildi olarak basılan el kitabının içinde de bir içerikle yeniden düzenlenmesi

şu konular bulunmaktadır :

konularında çalışmalar yapmak üzere

Simetrili Bileşenler

komisyonlar oluşturulmuştur.

Kısa Devre Akımlarının Hesaplan Komisyonlarda daha çok serbest çalı

ması

şan deneyimli üyelere yer verilmiş ve

Baraların Kısa Devre Akımlarına çalışmaların Oda'yla ilişkisini sağla

Göre Boyutlandırılması

mak üzere her komisyonda ayrıca yö

Güç Transformatörleri

netim kurulu üyeleri görev almışlardır.

komşu ülkelerin yayınlarını izlemek

üzere yurda sokulduğu söylenen bu alı

cılar, 1984 yılında "PAL" sistemi ile ÜYE AİDATLARI 100 TL. OLDU yayına başlayacak olan TRT'nin renkli

yayınını almak şansına sahip değildir. Bu alıcı sahipleri TRT'nin yayınlarını izleyebilmek için bir renkli TV alıcısı daha satın almak zorunda kalacaklar dır.

EMO 28. Genel Kurulu son fiyat hareketlerini gözden geçirerek, Odamızın esas gelir kaynağı olan üye aidatlarının 100 TL. olmasına karar vermiştir.

Ayrıca üye kayıt ücreti 3 0 0 TL. Kimlik Yenileme ücreti de 100. TL. ola rak Kongrece karar altına alınmıştır.