Elektrik Mühendisliği · Sayı 428 · Temmuz 2006

CELAL ALATAŞ'IN ARDINDAN

Dr. Fikret Yücel

Bilim, teknoloji ve meslek tarihi Biyografi ve anma

Yıl
2006
Sayfa
1
Okuma süresi
2 dk
Görüntülenme
0

Konu

Bilim, teknoloji ve meslek tarihi

İlgili: Haberleşme, telekomünikasyon ve yayıncılık

Anahtar kelimeler

  • Celal Alataş
  • PTT
  • Teletaş
  • PCM
  • telekomünikasyon tarihi

Özet

Türk telekomünikasyon sanayii, işletmeciliği ve eğitiminin önemli isimlerinden Celal Alataş'ın hayatı, PTT ve Teletaş'taki çalışmaları ve Türkiye'nin haberleşme altyapısına katkıları anlatılan bir anma yazısı.

Tam metin

Metin PDF'ten otomatik çıkarılmıştır; tablo, şekil ve formüller eksik ya da hatalı olabilir. Özgün dizgi için PDF'e bakın.

CELAL ALATAS’ın ardından

Dr. Fikret YÜCEL - Elektrik Mühendisi

21Mayıs 2006 gecesi Türk Telekomünikasyon sanayi, işletmesi ve eğitimi duayenlerinden Celal Alatas’ı kaybettik. Celal tam anlamı ile nevi şahsına münhasır (kendine özgü) bir insandı. Olağanüstü bir zeka ve çalışkanlığa sahipti. Kendisi bu çalışkanlığını, işi bir an evvel bitirip serbest kalma arzusuna, yani gerçekte, tembelliğine bağlardı. Hayatı boyunca kendisine önerilen bütün mevki, unvan ve her türlü ayrıcalığı reddetmiş, bağımsız ve hür olma yolunu seçmiştir. Bütün ters görünüş ve davranışlarına karşın iyi kalbi, tatlı sohbeti ve nükteleri ile hiç yalnız kalmamış daima arayan ve aranan bir insan olmuştur. Bütün arkadaş ve ahbapları onun iltifatlarından nasiplerini almışlardır. Celal, İstanbul Teknik Üniversitesi’ne (İTÜ) girdiğinde, bu kuruluş Yüksek Mühendis Okulu ismini taşıyordu ve eğitim süresi altı yıl idi. Babası Endonezyalı olduğu için “Javalı Celal” ismi ile anılırdı. Ortaokul ve liseyi Galatasaray’da okuduktan sonra Yüksek Mühendis Okulu giriş sınavını kazanmış, bir imtihana daha girerek birinci sınıfı atlamış ve altı yıllık eğitim süresini beş yıla indirmiştir. Uzun yıllar PTT’de mühendis olarak çalışmış, daha sonra PTT Araştırma Laboratuvarı’nın ve Teletaş’ın kurulmasına büyük emek verdi. İş hayatının büyük bölümü PTT ve Teletaş’ta geçti. Teletaş'tan 1979 yılında emekli oldu. Türk Haberleşme Ağını oluşturan cihazların önemli bir kısmı, onun başında bulunduğu araştırıcı grupları tarafından geliştirildi, üretildi ve hizmete verildi. Bunlar arasında çıplak havai devreler üzerinde çalışan 2, 3, 12 kanallı telefon, AM ve FM telgraf kuranportör cihazları, R/L cihazları üzerinde çalışan analog mültipleks sistemleri, darbe kod modülasyonlu (PCM) sistemler vb. sayılabilir. Bu sayede uzak mesafe (şehirler arası) otomatikleşme ve transmisyon yollarının sayısallaştırılması mümkün olmuştur. O tarihlerde telekomünikasyon ağına yapılan yatırımların yüzde 20’den fazlası, fikri mülkiyeti Türkiye’ye ait olan cihazlarla sağlanıyordu. Bugün bu oranın çok düşük bir seviyede olduğunu belirtmeliyim. Buna ilaveten çok sayıda mühendis ve teknisyen, Celal’in yanında yetişmiş, ondan çok şey öğrenmişlerdir. Bunlar arasında Celal adeta efsaneleşmiştir. Eminim ki, yurdun bazı köşelerinde onun tarafından yapılan montajlardan kalma kablo dikişleri, onun fikir ve çalışmaları ile geliştirilmiş cihazlar hala hizmet vermektedir.

< Celal bu kimliği ve özelikleri ile daima hatırlanacaktır.

64 elektrik mühendisliği