Covid-19 Sürecinin Enerji Tüketim Alışkanlıklarına Etkileri: Kahramanmaraş Örneği / Sayfalar: 107-115

Covid-19 Sürecinin Enerji Tüketim Alışkanlıklarına Etkileri: Kahramanmaraş Örneği Effects of Covid-19 Process on Energy Consumption Habits: The Case of Kahramanmaraş

Covid-19 Sürecinin Enerji Tüketim AlışkanlıklarHıansaan BEEYtHkANi,lGeirzeim: EREN, Fatma AVLİ FIRIŞ

Kahramanmaraş Örneği

Effects of Covid-19 Process on Energy Consumption Habits:

Covid-19 SüreciTnihneECnaesrejioTf KükaehtrimamAalnışmkaarnalışklarına Etkileri: Kahramanmaraş Örneği

Hasan BEYHAN1 (ORCID: 0000-0003-1920-4516)

Effects of1 BCaoşvarisdo-f1t 9BiPlgrioTceeksnsoloonjileErinAer.Şg.y, ACnokanrsau, Tmüprktiiyoen Habits: [email protected]ş

HaGsaizneBmEEYRHEANN11(,OGRizCemIDE: R00E0N02-,0F0a0t1m-5a3A88V-L5İ6F3XIR)IŞ3 1 Başarsoft Bilgi Teknolojileri A.Ş., Ankara, Türkiye 1Başarsoft Bilgi TeknolojilergiizAe.mŞ..,erAennk@arbaa,sTarüsrokfity.ceo, [email protected] 3AKEDA2BŞaEşalerskotrfitkB2DAilagKFğiEıTatDıtemmkAanAŞoA.lEŞoVl.jL,eilkİKetFrariihIkARraDI.ŞmŞa2.a,ğ(nAıOtmınRmakCraAarIşaD.,Ş,:TT.0,üü0Kr0rkka0ihi-yyr0eea0,,m0fga3aitnz-m4em8maa7.a.r9eav-rşl1e,inf9Ti@3rüi2srb)@kaisyaaekresdoafts.dcoagmit.itmr .com.tr [email protected]

have an important place. In this study, electricity consumption

habits that changed with the Covid-19 outbreak were

Texoadmayin, eads aonresaultthoefmtahteicComvaidp-1b9aseipsi.dWemitihci,nwhthicehsccaoupseedofsutchhe

astucdriys,iseannedrgayffeccotnesdumthpetiwohnolcehwanogrelds, tihnrevearbiaosuisc isduebasscrwibeerer

Eski çağlardan beri yaşanan büyük dönüşümlerin

pgurot ufposrwianrdK.aThhreasmeaindmeasr;aşThperoevpiindceemwicerweillhahnadvleedeffwecitths nthoet

inceElesmkiesi çyağplıaldrıdğaındab, enriönyeamşlainnaendenbinüyinüskanldığöınnübşiürmblüetrüin

ohnelpy onf tthhee dhaetaalthobstaysinteemd, frboumt otnhealgledoigmraepnhsiocnisn, foarftmeratitohne

oinlaceralekmesyiaşyaadpıığlıdığıbnüdyaü,k enkröiznleemr li onleddueğnuin ginösraünlmlığekıntedbiirr.

esypsidteemm,ica,nndotheincghwanilgl ehsapinpecnonasubmepfotiroenadnadtanewwerneorsmhoawlsnwoilnl

Gbüütnüünmoülzadreakdeyabşöaydleığbı irbükyriüzke nkreidzelenr ooluldputğüumgdöürnüylmayeıkteetdkisri.

cmoanptisnwueithinnethigehnbeowrhloifoed. Idtififsraacntioun.deniable reality that many

aGlütınnüamaülzadneCdoevibdö-y1l9e sbairlgkınrıizneentiecdeesnindoeluüpçtütemmedlünfiykairyıoertakyisai

atlıtlımnaışatılra.nBuCfoivkidrl-e1r9; ssaallggıınnıınnyeatlinceızscinadseağülçıktseimsteelmfikaiçrısoırntdaayna

alonKge. yAwmorodnsg: tCheosveidc-1h9a,ngGeesotgorabpehifcaacledIn, feolremctartiicoanl Senysetregmy

daetığlmilıştütımr. boByuutlafirkdiraleert;kilesralbgırnaınkacyaağlın, ıszaclagınsasğonlırkasısiesstekmisi

n(GeeIdSs), EwlheiccthrihcalveEnbercgoymCe othnesubmaspitcionne,eTdhseomf apteiocpMlea,palso have

gaiçbısiıhnidçabnir dşeyğiinl otülmmaybaocyauğtılavredyaeneitkhialeyrattbaıryaeknaicnaoğrım, aslalelgrılne

an important place. In this study, electricity consumption habits

dsoenvaramsı edskiliesci egğiibdiirh. içBbuir şfeikyiirnleroilnmabyaercaabğeırivnedeyengiethiraeycaetğtai

that changed with the Covid-19 outbreak were examined on a

syoerngi unloarmmaalallrerile bdiervçaomk şeedyiilnecdeeğğiidşiirm. eBuğfrikaiyralecraiğnıbyeardasbınearimndaez

thematic map basis. Within the scope of the study, energy

bgiertigrecrçeeğkilsikotrigr.uUlağmralnaarcailke bbuirdçeoğkişiemyilnerdaerğaisşıinmdea,uiğnrsaaynalcaarığnı tyeamdesılnaihmtiayzaçlbairrı hgaelirnçeekglieklteirn. elUekğtrraiknaecnaekrjibiuhtiydaeçğliaşrimı ldear

consumption changes i1n. vaGriioruisş subscriber groups in

Kahramanmaraş province were handled with the help of the

öanraesmınlidbai,r iynesratnultamrıanktatedmıre.lBiuhtçiaylaıçşmlaarıdah,aClionveidg-1e9lensaleglıenkıtrilike deneğerişjienihteiyleakçtlrairkı dtüaköentiemmlai lbıişrkaynerlıktulatmrıaktetamdaırti.kBuhaçrailtıaşmbaadzalı, oCloavriadk-19incseallegnınmıişitlier. deÇğailşıeşnmaelekkatrpiskamtüınkedtaim, caolğışrkaafni lıkblialgriı steismteamtiikndenhaarliıtnaan vbearzileır yaorldaırmakıyla iKnacehlreanmmainştmira. raşÇilainlıdşmekai çkeaşpistlaimaınbdoan,e gcrouğprlaafriındbailkgii enseirsjtiemtüinkdeetinm daelığniaşnimlevreirieleler ayalırndmımışı,ylatüketiKmahvrearmilaenrimnainraşdeğişiilminldeerki,i maçheaşlilteli kıraınbıomnleı oglraurpalkarhınadriatakilaernüezrejri intüdkeegtiömstedreiğlmişişmtilre.ri ele alınmış, tüketim verilerinin değişimleri, mahalle kırınımlı olarak haritalar üzerAinndaehtgaörstKeerillimieşlteir:. Covid-19, Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS),

Elektrik Enerjisi Tüketimi, Tematik Harita

Anahtar Kelimeler: Covid-19, Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS), Elektrik Enerjisi Tüketimi, Tematik Harita

dcnDchhoaeaüiarstgnaotnahyngolabaıebkvosSt,irarahÇiüiğnonsileonıtkdd’ecdsÖofderpniorifsgtofmurüreamttdtaüchipytletitamaoigorniçaeşn.ıftokiıgrntd.ırdka‘aat’tpanaCnho5iwcvyOiaeidnkrc-efal1oak9şrsı’m2hk’0aoo23twli0aonarntayakrsoisynhiossitninemmrdmaelae,pdynasüednnnidrwyiitalbihetyihnerı

etkisi altına almıştır [1]. Hastalık, yine Dünya Sağlık Örgütü tarafKınedyawnor3d0s:OcCaokv2id0-2109,taGriheoingdreap‘h’UiclaulslaInraforarsmı abtoioynuttSayHstaelmk (SGağISlı)ğ,ıEAleccitlrDicuarluEmnue’r’goylaCroanks, u1m2pMtioarnt,2T0h2e0mtaatriichiMitaibpariyle ise

‘’Pandemi’’ olarak ilan edilmiştir [2]. Küresel salgın, sosyal,

fiziksel ve ruhsal yönden insanlığı tehdit etmeye başlamıştır ve

devam etmektedir.

1. Giriş

Dolümnuyşa SveağnlıekreÖdregyüsteü taürmafıünldkaenle5r Obcuakdu2r0u2m0dtanriheitnkdieleynemniişbtiirr.

cEotkroilnearvsiraüdsectespeiktoendoimlmikiştairç.ıd‘’aCnodveidğ-i1l 9to’’polulamrabkaizsliımdleanodlimrilueşn,

hbaustalık, Çin’de ortaya çıktıktan yaklaşık 3 ay sonra dünyayı

edtakisiişaleltımnaelearlimnıştıvre[1]t.ükHeatsictaileıkri,nyindeavDraünıyşalarSıanğdlaık Öönrgemütlüi

Abstract

tdaerğaifşınikdlaiknle3r0e Oycoalk a2ç0m20ıştıarrih[i3n]d. e S‘’aUlglıuns,lardaürnaysıabogyeuntetlainHdaelkki

StoapğlluığmılAarcdial Duinrusamnu’’ yoalşaaramkı,n1ın2 Mgairdt i2ş0at2ı0 tahraikhki ıintidbaariytlemiseel

When examining the great transformations that have taken

‘v’aPrasnaydıemmlia’r’ı oslaarrsamkaiklatandıerd. iSlmaligştıinrın[2s]a. ğKlıükr,eskeişlisealgkıno,ntsrooslyavle,

place since ancient times, it is seen that the most important

fpilzainklsaeml va,e sroushysaall iylöişnkdileenr ivnesaanilıeğ,ıetğeihtdimit,eitşmveeyekabraişylearm, ıgşötıçr ve

reason is the great crises experienced by humanity as a whole.

dheavreakmetelitlmikekgteibdir.alanlara etkilerinin olduğu görülmektedir.

Today, as a result of the Covid-19 epidemic, which caused

Covid-19 salgınının bireyler ve toplumlar üzerinde sosyal,

such a crisis and affected the whole world, three basic ideas

ekonomik, kültürel ve psikolojik sonuçları olduğu

were put forward. These ideas; The epidemic will have effects

gözlemlenmektedir. Pandeminin yarattığı ani şok ile fiziksel

not only on the health system, but on all dimensions, after the 1 uzaklaşma önlemlerinin yarattığı hareket kısıtlamaları insanlar

epidemic, nothing will happen as before and new normals will

arasındaki ilişkileri sarsmıştır [4]. Bu minvalde yaşadığımız

continue in the new life. It is an undeniable reality that many

dünyanın şeklinin bu salgın nedeniyle çarpıcı bir şekilde

değişeceği öngörülmektedir. Şu anda pandemiye dönüşen

along. Among these changes to be faced, electrical energy

Covid-19 salgınına karşı ülkelerin aldığı önlemler, bu küresel

needs, which have become the basic needs of people, also

Control And Data Acquisition/SCADA) ve Çağrı Merkezi (ÇM),

oClomvuidş-1v9e snaelgreıdneınyısne dtünmyaülçkaeplıenrdabucidudriuemkdoannomeitkilseonnmuiçşltairı. oEltmkiuleşr vsaedenceereedkeoynsoemtiükmaçüıdlkaneledreğbilutodpulruummbdaznlıedtakiolelmnmuşiş, tbiru. dEatkileişrlesatmdeeclereinkonvoemiktüakçıedtiacnildereiğnil todpalvurmanbışalzalrınddaaolmöunşe,mblui daeğişiişklleitkmleerleeriynol vaeçmtıüşktıertic[3il]e.rinSalgdıanv,radnüışnlyaraındgaeneölinedmekli dtoepğliuşmiklaikrdleare iynosal naçmyaıştaımr ın[3ın]. Sgaildgiışna,tı dühnaykakıngdeanelitnedmekeli tvoaprlsuamyılmarldaraı sainrssmanaktaydaışra. mSıanlıgnınıngisdaiğşalıtkı, khişaikskeılnkdoantrtoelmveel vpalarnsalaymımal,asroı ssyaarlsmiliaşktialedrırv. eSaillgeı,nıenğitsiamğ,lıkiş, vkeişkisaerliykeor,ntgröoçl ve phlaarneklaemtlial,iksosgyibali ilailşaknilearaveetakiliele,reinğiintimo,ldişuğvue kgaöriryüelmr,egköteçdvire. hCaorveikde-t1li9liksalggiıbniınaınlanblairreaylertkivlerintoinpluomldlaurğuüzgeörirnüdlme eskotseydairl., Cekoovniodm-1i9k, salgkıünlıtnüırnel birevyeler pvseikotolopjliukmlasronüuzçelrainrıde osoldsuyğalu, geköozlneommleikn,mekktüeldtiürr.elPandveeminpinsikyoalroajtitkığı asnoinuşoçlkariıle foizldikusğeul ugözazklelamşlmenamöenkletemdlier.rinPianndyeamraitntıiğnı yharaektteığtıkıasnıtilaşmokalailreı ifniszaiknslaerl aurzaaskınladşamkai öilnişlkemilelreirinsainrsmyaırşatıtrtığ[ı4]h.arBekuetmkinısvıtalladmealyaarşıaidnısğaınmlaızr darüansyınadnaınki şielikşlkinilienri bsuarssmalıgştıınr [n4e]d. eBniuylemiçnavraplıdceı ybaişradşıeğkıimldıez düeğniyşaencıenği şeöknlginöirnülmbuektseadlgirı.n Şnuedeanidyale pçaanrdpeımcıiybeir dşöenküişldene Cdeoğviişde-c1e9ğisaölgnıgnöınrüalmkaerkştıeüdlikr.eleŞruin alnddıağı pönanledmemleiry, ebudköünrüeşseenl sCaoğvlıikd-19krsizailgınsıünraeckinardşeı ülekkeolenroinmiakldığsııköınlteılmarlıer, dbau koürteasyeal çsaıkğalırktmakrtiazdiır [s5ü]r.ecinde ekonomik sıkıntıları da ortaya

Cgiobni trboillAgindsiDstaetma lAerciqnueisidtiaoyna/lSı CuAyDguAla)mvealÇaralğarı eMnetergkreezi (hÇalMde), gçaiblıişabilgeiceksisvtembluersinisetemdaleyralleı uuyyugmulluamçalıaşralabilmenetseigrieçinhöalzdeel çgaelıişatibrilemcieşk vvee CbuoğsriasftiemBlielrglie Suyisutemmlui ç(CalBışSab) iltmabeasniliıçianltyöazpelı dgaelğiışttıimrilbmiligşi vsiesteCmoiğdriarfi[8B].ilgi Sistemi (CBS) tabanlı altyapı dağıtım bilgi sistemidir [8]. EDABİS, abone dağılım raporu, elektrik tüketim raporu ve tEeDmAatBikİStü, kaebtoimnehadraiğtaılsıımgibraiproarpuo,rlealmekatrvike gtüelkieşmtimiş sroaprgourulamvae yteemteanteikğitnüekesatihmiphbairrituaysıgugliabmi raapoolurplamabaonve bgiellgiişlmeriişnisoArBguSl’admena aylemteanketğai,nAe BsaSh’idpekbirvueyrgiluelramisea ocalunplı aobloanraekbsilügrielekrliinbi iAr BşeSk’idldene galömrüankttüal,enAmBeSk’tdeedkiri. vŞeerbileekreiüsezecrianndleı koildaerağkişiskülriekklelirdbeirveşeakbioldne güözerürinntdüelekni mkeoknteudmir. Şdeebğeişkieklüikzelerirninddeeki daebğoinşeiklibkilegridleenvdeirailbeorneke aübzoernienydeekaiit şkeobneukme bidlgeğilieşriikgliüknlecreilnldenemaebkotendeir.bAilBgiSleanddrierislleerreink taübmonüenyüeCaBitSş’edbeenkaelmbialgkitlaerviegCünocğerallfeinAmderketseVdierr.iATBabSanadı rdeesnleilrein ytüampıüonlüuşCmBaSk’tdaednıra. lmakta ve Coğrafi Adres Veri Tabanı denilen yapı oluşmaktadır.

çıkartmaktadır [5]. Türkiye’nin 2020 yılı günlük elektrik tüketimine bakıldığında

Tpaünrkdieyme’iniönn2c0es2i0ndyeıklıi gtüünkleütkimelerklterikpatünkdetmimi inseonbraaksıldıağlındana pönanledmemleirinöncneestiincdeseiknidetküikettiümkleetrilme leprdanedembüiyüskonrafasrıklaıllııknlaanr ögnölreümlmleerkintedirn.et2ic0e2s0inydıelkıniın tübkaşeltaimrınledrad,eCobvüidyü-1k9 vfakrkalıalrıkınlaınr güölkreümlmizedketehdeirn.ü2z0g2ö0rüylımlıendıniğibaşyllaarrınodla,n COocvaikd-a1y9ınvdaakealeakrıtnriıkn üenlkeermjisiizdetühkentiümzingdöerülm%e3d’ilğüikayblair oalarntışOcgaökrüalyüırnkdean eleŞkutbriakt eanyıenrjdiasi %tü7k’eltiikminbdire a%rt3ış’lükgörbüilrmüaşrttüırş. gAönrüclaükrkeCnovŞidu-b1a9t avyaıknadların%ın7ü’likkembizidr e daretıgşörüglömrüelymeübşatüşrla. dığAınMcaakrt aCyoınvdida-1v9e vpakndaleamrıinyıen üdlakiermöinzdleemdlerignörüarltmıreılydeığbıaşNlaisdaığnı aMyaınrtdayeınledkatrvike penanerdjeismi iytüekedtaimir inödnelemnelerreidneyasretırıdldahığaı öNnicsaen haiçyıngdöarüelmleekytreink ednüeşrüjşisleir tyüakşeatnimmiınştdıer. Dneürşeüdşeleyrsien ydaaşhaanmöanscıendha,içülkgeöryüölmneetyimeni dtaürşaüfışnledranyaaşlıannamnıbştiırrç.oDküişlüeştlmereininyakşaapnamtıalmsıansdıak, aürlakreı vyeöbniertçimoki tsaorsayfaınldpanlatafloınrmandabnirçdoak idşlueytmureunlain k‘aepvadteılmkaaslı’ kçaarağrılvaerıbiertçkoilki soolmsyuaşltuprl[a6tf]o. rmdan da duyurulan ‘evde kal’ çağrıları etkili olmuştur [6].

Kahramanmaraş iline ait mahalle bazlı tüketim verilerinin elde eKdaihlmraemsianndme,arAaKş EiliDneAŞaitEmleakhtrailkleDbaağzıltıımtükAet.iŞm. evleerkitlreirkineinneerjlidsei teüdkilemtimesivnedrei,leAriKilEeDEADŞABElİeSkytraikzılDımağı ıatrımaç Aol.aŞr.akelkekutlrlaiknıelmneırşjtiısri. Etülkdeetiemdilveenricleorğirialfei EveDriAleBrİüSzeyraiznıdlıemnıyaarpaıçlaoclaakratkemkautlilkanaınlmalıişztlıerr. Esolndueceudnildean choağzrıarlfainvaenrilteermüazteirkindheanrityaalaprılaicçaink teBmaşaatirksoafntalBizilgeri sToenkuncoulnodjialerhi azAır.lŞan. antartaefmınadtiakn hgareiltiaşltairilmiçişn BolaaşnarsoEfDt ABBilİgSi TyaezkınlıomloıjkiluelrlianıAlm.Şı.ştırt.arÇaafılnışdmana kagpeslaişmtiırnildmaişyeroallaann uEyDguAlaBmİSa aydaızmılılmarınkıunlliaşnaıklmışışŞtıerk. iÇl a2l’ıdşme gaökraüplmsaemktıendiar.yer alan uygulama

adımlarının iş akışı Şekil 2’de görülmektedir. Veriler ortalama olarak ay bazında alınmış ve çalışmada

kVuelrlialneırlmoırşttaırla. mToaploalmardaak2 ay oblarzaıkndaanalailzınymapışılmvıeştırç.a2lı0ş1m9advae k2u02ll0anyılımllaışrtııri.çTeroispilnadmedkai 2NaisyanolavreakMaanyaılsizayyalpaırlımnaışatıirt. 2m0a1h9alvle b20az2l0ı yıtlülakreıtimçerisivnedreilkeiriNisialne vekuMllaynısmaylarlıannalaarıint amahgaölrle sbıanzılfılandtüırkılemtiımş tüvkeertiilmeri veirlieleri ku(mllaenskımen, aslaannalyari,ınatarımgösrael sıunlaıfmlaan,dtıircıalmreıtşhantüek)eçtaimlışmvaedrailekruilla(nmılemskışetnır,. sanayi, tarımsal

sulama, ticarethane) çalışmada kullanılmıştır. Çalışmada Başarsoft Bilgi Teknolojileri A.Ş. tarafından üretilen

Şekil 1. 2019-2020 Yılları Nisan ve Mayıs Ayı Elektrik Enerjisi Tüketimi

ŞekŞielki1l ’1d. e201T9E-2İ0A20ŞYıYllaTrıBNSisagnüvnelMükayıissAtayıtiEslteikktlreikriEnnderejnisi dTüekreletinmei rek 2Ş0e1k9il-210’d2e0 yTıEllaİArıŞNiYsaTnBvSe Mgüanylıüskayislatartıiisçtiknlgerüinldüeknhdaezırrlleannemreıkş e2l0e1k9tr-i2k02e0neyrıjlilsairıtüNkiestainmvdeeMğiaşyimısiagyölarrüılimçienkgteüdnilrü. kGhrazfiıkrltaennmdıeş yelienketrCikoveinde-1rj9isisatlügkınetıinm20d2e0ğişyiımlıni dgaökriüelmleekktrtiekdiern. eGrjriasifiktütkenetidme yvienreileCrionveidd-o1ğ9rusdaalgnıneıtnkis2i0a2ç0ıkyçıalıngdöarüklimeelekktetrdiikr e[7n]e.rjisi tüketim verilerine doğrudan etkisi açıkça görülmektedir [7].

ÇmaalhışamlleadabaBzalışaridsoafrti BsiılngıirTevkenriolelorijilekruilAla.nŞıl.mtaırşatıfrın. dİadnaürirestiılneınr mvearhilaelrliendbenazlKı aihdraarmi asnınmıraravşerilienrei kaiutllagnüınlmceılştımr.ahİdalalrei bsaınzılrı vcoeğrirlaefrindeanlanKlahrıramialnemarAaşKEilDinAe Şait gtaürnacfıenldamnahalslaeğlbanazalnı cKoağhrraafmi anmalarnalşariılineilaeit abAoKneEDtüAkeŞtim tvaerraiflıenrdi,amn ahaslaleğlbanazalnı Kcoağhrraafmi aalnamnlaraşişilienneeraeikt,aabyodnıenltaütmkeat,immevsekreilne,ris,anmaayhi,altlaerıbmaszallı csuolğarmafai avlaenltaircaarieşltehnaenreekk, ıaryıldımınllaartımndaa, mmesakheanll,esabnazyliı, ttaermımastiakl saunlaalmizlaervyeaptıilcmaırşetvheagnöerskeılrleılşıtmirlialmrınişdtair. m20a1h9a-ll2e02b0ayzıllılatreımniastaink ialneamlizalyeırsyayplıalmrııeşlveektgröikrseenlleerşjtiisriiltmükişettiirm. 2v0e1r9il-e2r0i 2k0aryşıılllaaşrtıırnmisaalnı oilleacmakayşıeskailydlearsıuenlueklmtruikşteunr.erjisi tüketim verileri karşılaştırmalı olacak şekilde sunulmuştur. AKEDAŞ tarafından sağlanan Kahramanmaraş iline ait

2. Materyal ve Metod 2. Materyal ve Metod

Elektrik Dağıtım Bilgi Sistemi (EDABİS); Abone Bilgi Sistemi

E(AleBkStr)i,kMDearğkıetızmi KBoinlgtrioSlivsteemVier(iETDoAplBaİmSa);SAisbtoemnei B(SilugpieSrvisitseomryi (ABS), Merkezi Kontrol ve Veri Toplama Sistemi (Supervisory

mAKahEaDlleAbŞazltıaarbafoınedaenlektsraikğltaünkaentimKi vaherialmerainiçmerairsaişndeilbinuelunaint emkashi adleleğebralzelrıoarbtaolnaemealeykatçriekktiülmkeişti,m20i 1v9er-i2le0r2i0içyeırliısNinidseanb-uMluanyaıns aeyklsairdıeğaebrloenreortatülakmetaimya çevkeirlimleirşi, 2a0r1a9s-ın2d0a2k0i yıdlıeNğişsiamn-Mfayrkısı hayeslaarpılanamboışnteır. Btüakşeatrismoft tvaerariflıenrdianaüraresıtnildeankmi ahdaelğleişbimazlı fidarakriı hesaplanmıştır. Başarsoft tarafından üretilen mahalle bazlı idari

Covid-19 Sürecinin Enerji Tüketim Alışkanlıklarına Etkileri: Kahramanmaraş Örneği Effects of Covid-19 Process on Energy Consumption Habits: The Case of Kahramanmaraş

sınır verileri ile AKEDAŞ tarafından paylaşılan Kahramanmaraş iline ait abone tüketim verileri eşleştirilmiştir. Toplamda 702 mahalle içerisinde 685 adet mahalleye ait tüketim verileri kullanılmıştır. İdari sınır verilerinden Kahramanmaraş iline ait güncel mahalle bazlı coğrafi alanlar ile eşleşen AKEDAŞ abone bazlı elektrik tüketim verileri için EDABİS yazılımı üzerinde 2019 ve 2020 yılları Nisan ve mayıs ayları abone bazlı elektrik Tüketim değişimi abone grupları da göz önünde bulundurularak (Mesken, Ticarethane, Sanayi, Tarımsal Sulama, Aydınlatma ve Genel Aydınlatma) verilerinin tematik analizi yapılmış ve yorumlanması için veriler ayrı ayrı haritalandırılmıştır. Tablo 1’de elektrik tüketim verilerinin ve idari sınırların kapsamları yer almaktadır.

Tablo 1 Veri Tablosu

Ana Kırılım

Veriler

Kaynakları Abone Grubu (2019 ve 2020/Nisan ve Mayıs)

Mahalle Bazlı Mesken Tüketim Verileri

Tarımsal Sulama Ticarethane

Coğrafi Mahalle Sınırları Mahalle Alan

Verileri

AKEDAŞ AKEDAŞ AKEDAŞ AKEDAŞ AKEDAŞ AKEDAŞ

Başarsoft

Aydınlatma Genel aydınlatma Mesken Sanayi Tarımsal sulama Ticarethane

4.646

4.816

4.300

4.295

* Rakamlar AKEDAŞ Sayaç Okuma Sistemi verileri üzerinden küsuratlar atılarak hesaplanmıştır.

2019 yılı Nisan ve Mayıs ayları ile 2020 yılı Nisan ve Mayıs ayları için Kahramanmaraş iline ait mahalleler üzerinden abone grubu bazında hesaplanmış elektrik enerjisi tüketim değişimi verileri kullanılarak tematik haritalar üretilip alt başlıklar halinde sunulmuştur. Haritalar, her bir abone grubu için ayrı ayrı üretilip yorumlanmıştır.

3.1. Mesken Aboneleri

3. Bulgular

Bu araştırma için seçilen çalışma alanı, Kahramanmaraş ilinin AKEDAŞ Elektrik Dağıtım bölgesidir. 01 Ocak 2011’de hizmete başlayan AKEDAŞ, Adıyaman ve Kahramanmaraş illerinde hizmet vermeye başlamış Elektrik Dağıtım Şirketidir. AKEDAŞ Elektrik Dağıtım A.Ş. Adıyaman’da yaklaşık olarak 240.000, Kahramanmaraş’ta ise yaklaşık olarak 450.000, müşteriye hizmet vermektedir. Her iki şehirde de müşterilerin %10’ unu ticarethaneler oluşturmaktadır. Üretim faaliyetleri için Adıyaman’da 500, Kahramanmaraş’ta 700 sanayi tesisine elektrik enerjisinin hatlar üzerinden ulaşımı sağlanmaktadır. Bu bölgenin seçilmesindeki amaç Covid-19 döneminde ortaya çıkan enerji tüketimi farklarının, AKEDAŞ tarafından sağlanan Kahramanmaraş iline ait abonelerin 2019-2020 Yılları NisanMayıs aylarına ait gerçek tüketim verilerinin abone tür ve tarifleri ile birlikte yorumlanması ve analiz edilmesidir.

Şekil 3.2019 ve 2020 Yılları Nisan Ayı Tüketim Değişimi Haritası

Tablo 2’de 2019-2020 yılları Nisan ve Mayıs Aylarına ait abone grupları bazında aylık toplam elektrik tüketim verileri yer almaktadır. Covid-19 sürecinin etkileri elektrik tüketiminin toplamının yer aldığı tabloda açıkça görülmektedir.

Tablo 2.2019 ve 2020 Yılları Nisan ve Mayıs Ayları Yıllık Tüketim Verileri*

Abone Grubu

2019 Yılı Mayıs

Nisan (MWh) (MWh)

Mesken

40.182

40.772

Ticarethane

40.268

41.227

121.632

117.982

Tarımsal

1.377

2.002

2020 Yılı

Nisan

Mayıs

42.694

42.038

26.605

26.172

53.326

65.282

1.459

3.117

Şekil 4. 2019 ve 2020 Yılları Mayıs Ayı Tüketim Değişimi Haritası

Şekil 3 ve Şekil 4’de yer alan mesken abone gurubu elektrik tüketim değişim verisi mahalle bazlı haritalar üzerinden incelendiğinde mesken aboneleri için elektrik tüketimindeki artış göze çarpmaktadır. Özellikle merkez mahallelerdeki yaşam alanının ve nüfusun fazla olduğu bölgelerdeki artış haritadan görülebilmektedir. Nisan ayında 184 mahallede, Mayıs ayında 137 mahallede 5.000 KWh’in üzerinde elektrik tüketimi artışı olmuştur. Mayıs ayında artırılan Covid-19 önlemleri neticesinde Mayıs ayındaki artışın rakamlarının Nisan ayına göre daha fazla olduğu da görülmüştür. Tablo 3 ve

Tablo 4’de ise geçmiş yıla göre en fazla elektrik tüketim artışı gösteren 5 mahalle ve tüketim değerleri paylaşılmıştır.

Tablo 3. 2019 ve 2020 Yılları Nisan Ayı Tüketimi En Fazla Artan Mahalleler

Mahalle Adı Şehit Abdullah Çavuş Mh. Haydar Bey Mh. Akif İnan Mh. Mimar Sinan Mh. Hürriyet Mh.

İlçe Adı Onikişubat Onikişubat Onikişubat Onikişubat Onikişubat

Değişim (KWh) 435502

252362,03 227264,57 214496,84 184591,9

Tablo 4. 2019 ve 2020 Yılları Mayıs Ayı Tüketimi En Fazla Artan Mahalleler

Mahalle Adı Yeşilyurt Mh. Kılavuzlu Mh. Gaziosmanpaşa Mh. Cumhuriyet Mh. Şehit Abdullah Çavuş Mh.

İlçe Adı Elbistan Onikişubat Afşin Onikişubat Onikişubat

Değişim (KWh) 86995,35 86727,369 84108,069 78008,586 75699,841

3.2. Ticarethane

Şekil 4. 2019 ve 2020 Yılları Nisan Ayı Tüketim Değişimi Haritası

Şekil 5. 2019 ve 2020 Yılları Mayıs Ayı Tüketim Değişimi Haritas

Şekil 5 ve Şekil 6’de yer alan ticarethane abone gurubu elektrik tüketim değişim verisi mahalle bazlı haritalar üzerinden incelendiğinde ticarethane aboneleri için elektrik tüketimindeki azalış gözle görülmektedir. Özellikle merkez mahallelerdeki ticarethanelerin yoğunluğu fazla olan bölgelerdeki elektrik tüketimindeki azalış haritadan tespit edilebilmektedir. Nisan ayında 463 ve Mayıs ayında 490 mahallede elektrik tüketimi azalışı meydana gelmiştir. Mayıs ayında artırılan Covid-19 önlemleri neticesinde ticarethanelerdeki elektrik tüketimi Nisan ayına göre daha da azalış göstermiştir. Tablo 5 ve Tablo 6’da ise geçmiş yıla göre elektrik tüketim azalışı gösteren 5 mahalle ve tüketim değerleri paylaşılmıştır.

Tablo 5.2019 ve 2020 Yılları Nisan Ayı Tüketimi En Fazla Azalan Mahalleler

Mahalle Adı Şazi Bey Mh. Köprübaşı Mh. İsmet Paşa Mh. Karacasu Kırım Mh. Yunus Emre Mh.

İlçe Adı Onikişubat Elbistan Dulkadiroğlu Dulkadiroğlu Elbistan

Değişim (KWh) -1289815 -1106197 -1089915 -732119 -555766

Tablo 6.2019 ve 2020 Yılları Mayıs Ayı Tüketimi En Fazla Azalan Mahalleler

Mahalle Adı Şazi Bey Mh. Karacasu Kırım Mh. Köprübaşı Mh. Yavuz Selim Mh. Yunus Emre Mh.

İlçe Adı Onikişubat Dulkadiroğlu Elbistan Dulkadiroğlu Elbistan

Değişim (KWh) -1416136 -1005537 -851744,5 -718490,6 -672293,1

4 110

Covid-19 Sürecinin Enerji Tüketim Alışkanlıklarına Etkileri: Kahramanmaraş Örneği Effects of Covid-19 Process on Energy Consumption Habits: The Case of Kahramanmaraş

3.3. Sanayi

Şekil 6 2019 ve 2020 Yılları Nisan Ayı Tüketim Değişimi Haritası

Tablo 7.2019 ve 2020 Yılları Nisan Ayı Tüketimi En Fazla Azalan Mahalleler

Mahalle Adı Kılılı Mh. Karacasu Ferhuş Mh. Aksu Mh. Eyüp Sultan Mh. Karacasu Karaziyaret Mh.

Değişim (KWh) -13873919 -12674576 -11391292 -8473053 -7296587

Tablo 8.2019 ve 2020 Yılları Mayıs Ayı Tüketimi En Fazla Azalan Mahalleler

Mahalle Adı Kılılı Mh. Karacasu Ferhuş Mh. Aksu Mh. Eyüp Sultan Mh. Erkenez Mh.

Değişim (KWh) -12045859 -10808946 -8175916,9 -7667004,2 -5648290,4

3.4. Tarımsal Sulama

Şekil 7.2019 ve 2020 Yılları Mayıs Ayı Tüketim Değişimi Haritası

Şekil 7 ve Şekil 8’de yer alan sanayi abone gurubu elektrik tüketim değişim verisi mahalle bazlı haritalar üzerinden incelendiğinde sanayi aboneleri için elektrik tüketimindeki azalış gözle görülmektedir. Özellikle sanayi bölgelerinde yer alan üretim kuruluşları ve fabrikaların yüksek elektrik tükettiği bölgelerdeki azalış haritadan tespit edile bilinir. Bu neticede sanayi abone grubunda olan abonelerin Nisan ayında 633 ve Mayıs ayında 619 mahallede elektrik tüketimi azalışı meydana gelmiştir. Mayıs ayında artırılan Covid-19 önlemleri neticesinde sanayideki elektrik tüketimi Nisan ayına göre daha da azalış göstermiştir. Sanayi abone grubunun Covid-19 sürecinden en fazla etkilenen aboneler olduğu rakamlarla ortaya konmaktadır. Tablo 7 ve Tablo 8’de ise geçmiş yıla göre elektrik tüketim azalışı gösteren 5 mahalle ve tüketim değerleri paylaşılmıştır.

Şekil 8 2019 ve 2020 Yılları Nisan Ayı Tüketim Değişimi Haritası

Şekil 9. 2019 ve 2020 Yılları Mayıs Ayı Tüketim Değişimi Haritası

Şekil 9 ve Şekil 10’de yer alan tarımsal abone gurubu elektrik tüketim değişim verisi mahalle bazlı haritalar üzerinden incelendiğinde tarımsal sulama aboneleri için elektrik tüketimindeki azalış görülmektedir ancak genellikle bir önceki yıla göre değişim sanayi ve ticarethane aboneleri ile kıyaslandığında çok da değildir. 2019 yılı verisi göz önüne alındığında tarımda çok da farklılık yaşanmadığı söylene bilinir. Tablo 9 ve Tablo 10’de ise geçmiş yıla göre elektrik tüketim azalışı gösteren 5 mahalle ve tüketim değerleri paylaşılmıştır.

Tablo 9 2019 ve 2020 Yılları Nisan Ayı Tüketimi En Fazla Azalan Mahalleler

Mahalle Adı Kılavuzlu Mh. Çakallıhasanağa Mh. Kandil Mh. İncecik Mh. Özbek Mh.

İlçe Adı Onikişubat Türkoğlu Ekinözü Elbistan Türkoğlu

Değişim (KWh) -63101,93 -41826,77 -37836,72 -27768,19 -15650,61

Tablo 10 2019 ve 2020 Yılları Mayıs Ayı Tüketimi En Fazla Azalan Mahalleler

Mahalle Adı Eyüp Sultan Mh. Evcihüyük Mh. Çamlıtepe Mh. Aşağımülk Mh. Beyoğlu Mh.

İlçe Adı Dulkadiroğlu Elbistan Pazarcık Pazarcık Türkoğlu

Değişim (KWh) -44546,96 -41192,81 -35220,58 -31742,82 -25544,55

3.5. Genel Aydınlatma

Şekil 11. 2019 ve 2020 Yılları Mayıs Ayı Tüketim Değişimi Haritası

Şekil 11 ve Şekil 12’de yer alan genel aydınlatma elektrik tüketim değişim verisi mahalle bazlı haritalar üzerinden incelendiğinde genel aydınlatma için değişimin fazla olmadığı ancak genel bir artış yaşandığı söylene bilinir. Tablo 11 ve Tablo 12’de ise geçmiş yıla göre elektrik tüketim artışı gösteren 5 mahalle ve tüketim değerleri paylaşılmıştır.

Tablo 11 2019 ve 2020 Yılları Nisan Ayı Tüketimi En Fazla Artan Mahalleler

Mahalle Adı Karaçay Mh. Tekir Mh. Mehmet Akif Mh. Şeyh Şamil Mh. Kanuni Mh.

İlçe Adı Pazarcık Onikişubat Dulkadiroğlu Dulkadiroğlu Dulkadiroğlu

Değişim (KWh) 9887,108 9083,046 8862,32 8710,969 7887,64

Tablo 12 2019 ve 2020 Yılları Mayıs Ayı Tüketimi En Fazla Artan Mahalleler

Mahalle Adı Narlı Mh. Şeyh Şamil Mh. Tavşan Tepe Mh. Gayberli Mh. Fatih Mh.

İlçe Adı Pazarcık Dulkadiroğlu Onikişubat Onikişubat Çağlayancerit

Değişim (KWh) 17384,159 7868,359 7106,524 6445,747 6431,769

Şekil 10. 2019 ve 2020 Yılları Nisan Ayı Tüketim Değişimi Haritası

6 112

Covid-19 Sürecinin Enerji Tüketim Alışkanlıklarına Etkileri: Kahramanmaraş Örneği Effects of Covid-19 Process on Energy Consumption Habits: The Case of Kahramanmaraş

3.6. Aydınlatma

Şekil 12 2019 ve 2020 Yılları Nisan Ayı Tüketim Değişimi Haritası

Tablo 14. 2019 ve 2020 Yılları Nisan Ayı Tüketimi En Fazla Artan Mahalleler

Mahalle Adı Kurucaova Mh. Çöçelli Mh. Yeniköy Mh. Sakarkaya Mh. Yukarıhöcüklü Mh.

İlçe Adı Onikişubat Pazarcık Andırın Pazarcık Pazarcık

Değişim (KWh) 6272,41 1448,4 221,124 83,725 69,109

4. Sonuçlar

Covid-19 salgını sürecindeki en göze çarpan husus, alınan önlemler neticesinde çoğunlukla evlerde kalınması suretiyle oluşan mesken elektrik tüketimindeki artmalardır. Bunun yanı sıra yine pandemi önlemleri kapsamında çok sayıda iş yerlerinin kapanması dolayısıyla ticarethane ve sanayi grubu abonelerde ciddi rakamlarda azalmalar görülmüştür. Bu rakam, geçen yıllara kıyasla 2 kata kadar çıkmıştır. Aydınlatma abonelerinde ise bariz farklar olmamakla birlikte genel bir artışın olduğu görülmektedir.

Şekil 13 2019 ve 2020 Yılları Mayıs Ayı Tüketim Değişimi Haritası

Şekil 13 ve Şekil 14’de yer alan aydınlatma elektrik tüketim değişim verisi mahalle bazlı haritalar üzerinden incelendiğinde aydınlatma için değişimin fazla olmadığı ancak genel bir artış yaşandığı söylene bilinir. Tablo 13 ve Tablo 14’de ise geçmiş yıla göre elektrik tüketim artışı gösteren 5 mahalle ve tüketim değerleri paylaşılmıştır.

Tablo 13 2019 ve 2020 Yılları Nisan Ayı Tüketimi En Fazla Artan Mahalleler

Mahalle Adı Kurucaova Mh. Egemenlik Mh. Çobanlı Mh. Yürükselim Mh. Mehmet Emin Arıkoğlu Mh.

İlçe Adı Onikişubat Dulkadiroğlu Dulkadiroğlu Onikişubat Pazarcık

Değişim (KWh) 16857,031 557,704 407,763 310,186 175,252

Şekil 14.2019 ve 2020 Yılları Nisan Ayı Abone Grubu Elektrik Kullanım Verileri

Tüm abone gruplarındaki değişimlerin özeti şeklinde sunulan Şekil 15’ten de görüleceği üzere, Covid-19 salgınının elektrik enerjisi tüketimlerine olan etkilerinin; ülke ekonomisinde, enerji arz-talep dengesinde ve enerji iç piyasasında da yaşanacak değişiminin kaçınılmaz olduğunu söylemek mümkündür.

Teşekkür

Bu çalışmayı destekleyen AKEDAŞ Elektrik Dağıtım A.Ş. ve Başarsoft Bilgi Teknolojileri A.Ş.‘ye teşekkür ederiz.

Kaynaklar

[1] F. Budak And Ş. Korkmaz, “Covid- 19 Pandemı̇ Sürecı̇ ne Yönelı̇ k Genel Bı̇ r Değerlendı̇ rme : Türkı̇ ye Örneğı̇ '', Sosyal Araştırmalar Ve Yönetim Dergisi, No. 1, Pp. 62–79, 2020, Doi: 10.35375/Sayod.738657.

[2] H. Şirin And S. Özkan, “Covıd-19 Epidemiology: In The World And Turkey,” Kulak Burun Boğaz Ve Baş Boyun Cerrahisi Derg., Vol. 28, No. 2, Pp. 6–13, 2020, Doi: 10.24179/Kbbbbc.202076607.

[3] N. Donthu And A. Gustafsson, “Effects Of Covıd-19 On Business And Research,” Journal Of Business Research, Vol. 117. Elsevier Inc., Pp. 284–289, Sep. 01, 2020, Doi: 10.1016/J.Jbusres.2020.06.008.

[4] R. A. Settersten Et Al., “Understanding The Effects Of Covid-19 Through A Life Course Lens,” Adv. Life Course Res., P. 100360, Jul. 2020, Doi: 10.1016/J.Alcr.2020.100360.

[5] E. Karakaya, İ. Değişikliği, And E. Uzmanı,

“Covıd-19 Krizinin Ekonomi, Enerji Ve

Emisyonlara Etkileri: Mevcut Durum Ve Olası

Post-Corona Senaryoları.” Accessed: Jul. 17,

Https://Www.İklimhaber.Org/Covid-19-

Krizinin-Ekonomi-Enerji-Ve-Emisyonlara-

Etkileri-Mevcut-Durum-.

[6] “Covıd-19’un Ekonomiye Etkisinin Elektrik

Tüketimi İle Takibi,” 2020. Accessed: Aug. 26,

Https://Www.Tepav.Org.Tr/Tr/Haberler/S/1009

6.

[7] “Ytbs.” https://Ytbs.Teias.Gov.Tr/Ytbs/Frm_Login.Jsf (Accessed Oct. 13, 2020).

[8] ‘’Edabis.’’ https://Ytbs.Teias.Gov.Tr/Ytbs/Frm_Login.Jsf (Accessed Oct. 20, 2020).

Hasan BEYHAN, 1991 Ankara doğumludur. İlk, orta ve lise öğrenimini Ankara’da tamamladı. 2014 yılında Kırıkkale Üniversitesi Endüstri Mühendisliği bölümünden mezun oldu, 2017’de Konya Üniversitesi Harita Mühendisliği Bölümünde Coğrafi Bilgi Sistemi ve Uzaktan Algılama üzerinde yüksek lisans yaptı. 2020’de Hacettepe Üniversitesi İşletme Bölümünde İşletme Yüksek Lisansı (MBA) yaptı. Uzmanlık alanları CBS, Rotalama ve Optimizasyon, Web, Masaüstü ve Mobil Yazılımlar ve Uzaktan Algılama konularıdır. Şu anda Başarsoft Bilgi Teknolojilerinde Yazılım Analisti olarak görev yapmaktadır.

Gizem EREN, 1984 Ankara doğumludur. İlk, orta ve lise öğrenimini Ankara’da tamamladı. 2008 yılında Ankara Üniversitesi Ziraat Mühendisliği bölümünden mezun oldu, 2010’de Ankara Üniversitesi Ziraat Mühendisliği Tarım Ekonomisi Bölümünde yüksek lisans yaptı. Uzmanlık alanları CBS, 3D ve Mekansal Analizler, Web, Masaüstü ve Mobil Yazılımlar ve Uzaktan Algılama konularıdır. Şu anda Başarsoft Bilgi Teknolojilerinde Yazılım Analisti olarak görev yapmaktadır.

Fatma AVLİ FIRIŞ, 1991 Adana doğumludur. İlk, orta ve lise öğrenimini Adana’da tamamlamıştır. 2013 yılında Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği bölümünde lisans eğitimini, 2018 yılında yüksek lisans eğitimini tamamlayıp 2019 yılında doktora eğitimine başlamıştır. Şu anda AKEDAŞ Elektrik Dağıtım Şirketinde AR-GE Mühendisi olarak görev yapmaktadır.

8 114

Covid-19 Sürecinin Enerji Tüketim Alışkanlıklarına Etkileri: Kahramanmaraş Örneği Effects of Covid-19 Process on Energy Consumption Habits: The Case of Kahramanmaraş

Hasan BEYHAN Hasan BEYHAN, 1991 Ankara doğumludur. İlk, orta ve lise öğrenimini Ankara’da tamamladı. 2014 yılında Kırıkkale Üniversitesi Endüstri Mühendisliği bölümünden mezun oldu, 2017’de Konya Üniversitesi Harita Mühendisliği Bölümünde Coğrafi Bilgi Sistemi ve Uzaktan Algılama üzerinde yüksek lisans yaptı. 2020’de Hacettepe Üniversitesi İşletme Bölümünde İşletme Yüksek Lisansı (MBA) yaptı. Uzmanlık alanları CBS, Rotalama ve Optimizasyon, Web, Masaüstü ve Mobil Yazılımlar ve Uzaktan Algılama konularıdır. Şu anda Başarsoft Bilgi Teknolojilerinde Yazılım Analisti olarak görev yapmaktadır.

Gizem EREN Gizem EREN, 1984 Ankara doğumludur. İlk, orta ve lise öğrenimini Ankara’da tamamladı. 2008 yılında Ankara Üniversitesi Ziraat Mühendisliği bölümünden mezun oldu, 2010’de Ankara Üniversitesi Ziraat Mühendisliği Tarım Ekonomisi Bölümünde yüksek lisans yaptı. Uzmanlık alanları CBS, 3D ve Mekansal Analizler, Web, Masaüstü ve Mobil Yazılımlar ve Uzaktan Algılama konularıdır. Şu anda Başarsoft Bilgi Teknolojilerinde Yazılım Analisti olarak görev yapmaktadır.

Fatma AVLİ FIRIŞ Fatma AVLİ FIRIŞ, 1991 Adana doğumludur. İlk, orta ve lise öğrenimini Adana’da tamamlamıştır. 2013 yılında Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği bölümünde lisans eğitimini, 2018 yılında yüksek lisans eğitimini tamamlayıp 2019 yılında doktora eğitimine başlamıştır. Şu anda AKEDAŞ Elektrik Dağıtım Şirketinde AR-GE Mühendisi olarak görev yapmaktadır.