AB'nin enerji politikası yok

a -

ı

miştir. Bu strateji çerçevesinde AB’nin gelecek 20 yıl için-

Erhan AKDEMİR

de tesis ve altyapı yatırımları için 820 milyar Avro’ya ihn s ı -

AB Uzmanı Ankara Üniversitesi - ATAUM [email protected]

1Ocak 2007 tarihinde 27 üyeli uluslarüstü bir birlik haline gelen ve yaklaşık 500 milyon nüfusa sahip Avrupa Birliği (AB), bugünkü uluslararası arenada ekonomik ve politik bir güç olarak, getiyaç duyulmaktadır. AB açısından enerji güvenliğine biraz daha yakından bakacak olursak, birliğin ciddi bir kaynak çeşitliliğine ihtiyacı olduğu aşikardır. Tedarikçi sayısını artırma konusunda yaşamsal bir ihtiyaç içinde olan AB'nin birinci sıradaki kaynağı Rusya'dır. Rusya’ya olan bağımlılığın azaltılması için yeni kaynaklar ve yollar aranmaktadır. Bu çerçevede de özellikle Orta Asya petrol ve

rek bölgesel gerekse de küresel anlamda etkisi- doğalgazının Avrupa’ya ulaşması için çeşitli projeler

ni ve gücünü arttırma çabası içerisindedir. Ancak bu nok- üzerinde çalışılmaktadır. Bu noktada Türkiye ise önemli

tada AB içerisinde, AB’yi kendi açılarından farklı değer- transit ülkeler arasında yer almaktadır. Ayrıca AB, biokütle

k

lendiren 27 üye, yani 27 farklı görüş, 27 farklı ulusal çı- (doğal atıklar), güneş, rüzgâr, su ve elektrik enerji kaym

kar ve 27 farklı sistem bulunmaktadır. Bu farklı yakla- naklarını içeren ve genel olarak hepsine birden yenilene-

şımların çokça yansıdığı alanlardan biri de ortak enerji po- bilir enerji kaynakları denilen farklı bir enerji kaynağı tüe

litikasıdır.

rüne yönelmiş ve bu yenilenebilir enerjiye ciddi oranlar-

Bugün AB’nin enerji tüketimi başta petrol, (yüzde 36,9) da yatırım yapmaya başlamıştır. Hatta birlik 2020 yılına

doğalgaz (yüzde 24) olmak üzere kömür (yüzde 17,8), nük- kadar enerji ihtiyacının yüzde 20’sini bu kaynaklardan sağ-

leer enerji (yüzde 14) ve yenilenebilir enerjiye (yüzde 7,1) lamayı hedeflemiştir. Avrupa Yenilenebilir Enerjiler Fe-

dayanmaktadır. Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre, derasyonu da birliğin bu konudaki en önemli danışma or-

enerji tüketimi konusunda ABD ve Çin'in ardından üçün- ganı durumundadır.

cü olan AB, petrol ve doğalgaz tüketiminde ABD’den son-

ra ikinci durumdadır. Buna karşın yeterli enerji kaynaklarına Sürdürülebilir kaynaklar

i

sahip değildir.

AB aslında dışa olan bağımlılığını bir an önce azaltan

n

Güvenlik ve paylaşım

bilmek ve yenilenebilir enerjilerin kullanımının yaygınlaşmasını sağlamak için bu konudaki samimiyetini de çe-

Resmi tahminler, AB’nin 2030 yılına kadar yüzde 70 şitli örneklerle ortaya koymaktadır. Bu örneklerin en so-

oranında ithal enerjiye bağımlı olacağını gösteriyor. Bu çer- nuncusu ise “Ekolojik Elektrik Şebekesi Projesi”dir. Al-

çevede AB, enerji ürünleri ve enerji üreticilerinde çeşitli- manya, İngiltere, Fransa, Belçika, Danimarka, Hollanda, İr-

lik prensibini benimsemektedir. Özellikle Çin ve Hindis- landa, Lüksemburg ve Norveç Kuzey Denizi’nin dibinde,

u

tan'ın küresel anlamda etkilerini artırmaları sınırlı kaynakların rüzgâr ve su gibi enerji kaynaklarından enterkonekte elek-

paylaşımı konusunun ilerde önemli bir sorun olacağını gös- trik şebekesi kurmayı hedeflemektedir. Açık denizlerde 30

termektedir.

milyar Avro’ya mal olması beklenen 100 gigavat gücün-

Bu çerçevede AB, Lizbon Antlaşması çerçevesinde or- deki dev rüzgâr türbinleri sistemiyle Avrupa’nın elektrik ihtak bir enerji politikası oluşturmaya çalışmaktadır. Ortak tiyacının yüzde 10’unu karşılamak mümkün gözükmektedir.

politikanın temel direğini ise enerji güvenliği oluştur-

Sonuç olarak uluslararası arenada AB üyelerinin ulus-

maktadır. Toplam enerji tüketiminde kömürün payını ko- lararası enerji konularında ortak bir dil kullanmaları ge-

rumak, doğalgazın payını artırmak, nükleer enerji santralleri rekmektedir. Bunun da temel nedeni, enerji arz güvenliğil

için azami güvenlik şartları tesis etmek ve yenilenebilir ener- nin sağlıklı bir şekilde sağlanması ve birlik içinde var olan

e

ji kaynaklarının payını artırmak da AB enerji politikasının yenilenebilir enerji kaynaklarının daha dengeli ve daha uzun

diğer hedefleri arasında yer almaktadır. Bununla birlikte, süreli kullanılabilir olmasıdır. Kaldı ki, enerji arz güvenli-

AB içerisinde henüz ortak bir enerji politikası oluşturula- ği açısından birlik jeopolitik bir avantaja da sahiptir. Pet-

mamıştır. Bu bakımdan da, enerji politikası ve enerji gü- rol ve doğalgaz rezervlerinin üçte ikilik kısmının bulunduğu

venliği konuları daha çok birlik üyesi ülkelerin çıkarları bağ- Orta Asya, Kafkaslar ve Ortadoğu gibi bölgelere boru hatş

lamında şekillenmektedir. Bütünleşmiş bir dış enerji po- ları ve deniz taşımacılığı ile erişebilecek konumdadır. Bu

litikası, ilk olarak 2006 yılında AB Komisyonu tarafından bölgeler ile Avrupa arasında köprü görevi gören Türkiye

yayınlanan “Sürdürülebilir, Rekabetçi ve Güvenli Enerji de AB’nin enerji arz güvenliği politikasında önemli bir po-

İçin Bir Avrupa Stratejisi” adlı Yeşil Kitap’ta dile getiril- tansiyele sahiptir. Ⅵ