İÇİNDEKİLER

Cumhuriyet ENERJİ G 5 Nisan 2011 - 22

bu sayıda

Çark yurtdışına çalışıyor Necdet PAMİR

Enerjide bitmeyen tango Bahadır Selim DİLEK

Türkiye’de nükleer aldatmaca Cengiz GÖLTAŞ

Sorun Söyleyelim Orhan ÖRÜCÜ

Umuttan hayal kırıklığına Nejat TAMZOK

Elektrik arzını kamu sağlamalı Gültekin TÜRKOĞLU

Türkiye’nin nükleer‘açılımı’ Prof. Dr. Bilge ÖZGENER

Rusya’ya nükleer ödün Murat KIŞLALI

Genel Yayın Yönetmeni Sorumlu Müdür Editör Sayfa Tasarım Cumhuriyet Reklam

Yayımlayan İdare Merkezi Tel e-posta Baskı

İmtiyaz Sahibi: CUMHURİYET VAKFI ADINA Orhan ERİNÇ

: İbrahim Yıldız : Miyase İlknur : Sertaç Eş : Erdem Sevgi : (0212) 251 98 74

Ankara İletişim (0312) 442 30 50 : Yenigün Haber Ajansı Basım ve Yayıncılık A.Ş. : Prof. Nurettin Mazhar Öktel Sok. No:2 Şişli-İstanbul : 0212 343 72 74 Faks: 0212 343 72 64 : [email protected] : DPC Doğan Medya Tesisleri Hoşdere Yolu 34850 Esenyurt-İstanbul

YEREL SÜRELİ YAYIN Cumhuriyet Gazetesi’nin ücretsiz ekidir.

editör

Nükleer Santral

aponya’daki deprem sonrası Fukuşima Nükleer Santralı’nda mey-

J

dana gelen radyoaktif sızıntı, tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de tartışmaların dönüm noktası oldu. Bu olay gerçekleşinceye kadar nükleer tesislere karşı çıkanlar daha çok çevreci gruplarla sınırlı kalıyordu. Sızıntı’nın Japonya gibi bir ülkede olması, tüm dünyayı etkisi altına alması, sorunu tüm insanlığın sorunu haline geldi.

Avrupa ve ABD’de tepkiler yoğunlaşınca liderler yatıştırıcı açıklamalar yapmaya yöneldiler. Kimi ülke lideri yeni nükleer santral

projesi gündeme getirmeyeceklerini, mevcutların ekonomik ömrü

tamamlanınca tesislerin kapatılacağını duyurdu. Nükleer santrala

enerji açığı nedeniyle ihtiyaç duyan Batılı liderler ise tesislerdeki

denetimin sıklaştırılacağını ve önlemlerin artırılacağını söyleyerek

oluşan tedirginliği yatıştırmaya çalışıyorlar.

Türkiye’de ise Rusya ile Mersin Akkuyu’da nükleer santral yapımı için anlaşma imzalayan hükümet, bu konuyu hiç tartışmaya

açmayı düşünmüyor. Bu tavır Başbakan Recep Tayyip Erdoğan

ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız’ın Japonya’daki olayların ardından yaptıkları değerlendirmelerle netleşti.

Ancak uzmanlar nükleer tesis kurma kararının yalnızca bir kuşağı değil, gelecek kuşakları da ilgilendirdiğine dikkat çekiyorlar.

Karar alma noktasında bulunanların, gelecek kuşaklar adına nükleer santral yönünde seçimde bulunamayacaklarına dikkat çekiyorlar.

Akkuyu’da yapımı anlaşmaya bağlanan santral projesi de bazı

yönleriyle birtakım ilkleri bünyesinde barındırıyor. Anlaşma gereğince tesisin yüzde 100’ü yapımcı Rus firmasına ait olacak. Firmanın sahip olacağı oran hiçbir zaman yüzde 51’in altına inmeyecek. Rusya nükleer yakıt çubuklarını yeniden işlemek üzere ülkesine götürecek. Tesis çalışmaya başladıktan 15 yıl sonra Türkiye’ye yalnızca yüzde 20 kar payı ödenecek. Bir diğer eleştiri noktası ise alım garantisi verilen santraldan pahalı elektrik satın alınacak olması.

Japonya’daki deprem sonrası gelişmeler Türkiye’de de nükleer

tartışmalarını alevlendirmiş durumda...

Ülkemizin geçtiğimiz aylardaki enerji gündemini oluşturan konulardan birisi de Afşin-Elbistan’da meydana gelen göçüktü. Yaşanan facia, “umuttan hayal kırıklığına” dönüşen bir öyküyü de

bünyesinde barındırıyor. Keşfedildiği dönemde rezervleri nedeniyle

elektrik üretimi açısından heyecan yaratan Afşin-Elbistan kaynaklarının bölgesel kalkınma örneği olması düşünülüyordu. Ancak

plansız yatırımlarla umut hayal kırıklığına dönüşmek üzere.

Tunus, Mısır ve son olarak Libya’da yaşanan istikrarsızlık, petrol fiyatlarının yükselmesine neden oluyor. Fiyatların yükselmesine

yol açan faktörler çok çeşitli. Uluslararası Enerji Ajansı’nın geçmişte yaşanan bunalımlar sonucu aldığı önlemler ve bazı ülkelerin

kapasite fazlalarıyla fiyatlar dengelenebilir. Son olaylarda bu gerçekleşmedi.

Türkiye’de ise aşırı vergi yüzünden benzin tüketimi azalıyor. Artan miktar dörtte bir fiyata yurt dışına satılıyor. Yakıtlardaki vergi dengelemesiyle zarar önlenebilir, bu yola henüz başvurulmadı.

Enerji gündemine ilişkin dergimizde yer alan değerlendirmelerin başlıklarını sıraladık...

Yeni sayımızda görüşmek üzere...

Yönetim Kurulu Başkanı Cengiz Göltaş

Yayın Kurulu Cem Kükey Cemil Kocatepe Emir Birgün Hayati Küçük Kemal Ulusaler Mehmet Turgut Musa Çeçen Necati İpek Olgun Sakarya Orhan Örücü

Yönetim Kurulu Yazmanı Erdal Apaçık Koordinatör Banu Salman

Danışma Kurulu Gültekin Türkoğlu

İsmail Küçük Oğuz Türkyılmaz

Necdet Pamir Nejat Tamzok

Adres: Elektrik Mühendisleri Odası Ihlamur Sokak No:10 Kızılay-Ankara Tel: 0312 425 32 72 - Faks: 0312 417 38 18 web: www.emo.org.tr - e-posta: [email protected]