KALKINMA PLANININ GERÇEKLEŞMESİNDE ANA İLKELERDEN UZAKLAŞILMAMASI VE KANUNİ MEVZUATIN YANLIŞ UYGULANMAMASI HAKKINDA NOT

Kalkınma Plânının Gerçekleşiri Ana İlkelerden Uzaklaşmaması ve Kanuni Mevzuatın Yanlış Uygulanmaması Hakkında Not

Kalkınma Plânının gerçekleştirilmesi İçin her dektörde ne gibi tedbirler alınacağı gösterilmiş bulunmaktadır. Bu tedbirler genellikle plânın ana ilkelerine uygun olarak alınmışlardır. Ted birlerin yürütülmesinde vukua gelecek aksak lıklar, hiç şüphesiz plânı köstekliyeceği gibi, ana ilkelerden de uzaklaşmayı gerektirir.

Kalkınma plânı, mevcut kanunların vermiş olduğu hak ve yetkilerden faydalanmak suretiy 'e, yurdun ekonomik sosyal ve kültürel kalkın ması için gerekli tedbirleri gösterir çok kıymet li bir yol göstericidir.

Bu notumuzda, daha ziyade kalkınma plânının elektrik makina, cihaz ve malzemesi imalâtı sa nayi ile ilgili bazı konulara değinilecektir. Plânın bu bölümünde alınacak tedbirler belirtilirken ge rek nitelik, gerekse fıat bakımından uygun ola rak yurt içinde imâl edilen makina, âlet ve cihaz ların ithaline izin verilmiyecegi; yüksek güç ve voltaj transformatörlerinin imâline gidileceği açıklıkla belirtUmlgtir.

Memleketimizin güç transformatörlerinin ima lâtına 1959 yılında bağlanmıştır. Bunun için 1957 yılında 6224 sayılı Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanunun'dan faydalanılarak «Elektrik Teçhizatı imalâtı. Tesisatı Anonim Şirketi» (ETTTAŞ) ku rulmuştur. Bahis konusu şirketin sermayesi 3.700.000, TL. olup bunun % 24,90'ın yabancı iş tirakçilere % 75,10'u da yerli müesseselere ait bu lunmaktadır. (Etibank. tş Bankası, Sınaî Tatbi kat Şirketi).

Bornova'da kurulmuş olan fabrika 3000 kVA ortalama güçle senede 100.000 kVA. lık, başka de yimle yılda emniyet payı ile 350 adet transforma törlük bir üretim sağlamak üzere kurulmuştur. Başlangıçta tasarlanan 5 ilâ 500 kVA ve 35KV. luk idalât çeşiti, 1959 ve 1960'da 1000 kVA'ya ka dar yükseltilmiştir. Plânlı devreye geçiş, senesi olan 1963'den itibaren memleket elektrifikasyonu için lüzumlu tesislerin yapılmasında kullanılmak üzere birim güç 1250 ve 1600 kVA'ya çıkanlmıg tır.

Yukarıda belirtildiği üzere, Plâna uygun ola rak 35 KV. ta ve 2000 kVA'ya kadar olan trans

Yazan : Kenan ERGEN El. Y. Mühendisi

ETÎBANK formatörlerin ithali men olunmuştur. Bu husus fabrikanın üretimini arttırmak İçin yeni yatı rımlara gidilmesini gerektirmiş ve 1963 1964 yıllarında gerekli döviz tahsisleri yatırım kota larından kolaylıkla sağlanmıştır. Buna göre :

— 1964 yılı üretimi 275.000 kVA için 1000 adet transformatör,

— 1965 yılı üretimi 245.000 kVA için 1088 adet transformatörü bulmuştur.

Bu 1000 ilâ 1100 adetlik senevî üretim mev cut imkânlarla kapasitenin işba haline yaklaştı ğını açıkça göstermektedir.

' Bu husus fabrikanın genişletilmesini ve özel likle plâna uygun olarak kalite ve emniyetle İl gili tecrübelerin yapılması hususunda tecrübe alanının genişletilmesini zorunlu kılmış ve 1965 yılında sermayenin 1.850.000,— TL. ilâvesiyle 5.500.000,— TL'ya çıkartılması Şirket Genel Ku rulunca kararlaştırılmıştır.

Alınan bu Genel Kurul kararı, 6224 sayılı ka nunun 3 cü maddesinden faydalanmak suretiyle, 1964 yılı kârlarının sermayeye çevrilmesi sure tiyle öngörülmüş ve ayni madde gereğince 28.9.1965 gün ve 258 sayılı yazı ile müsaade ve rilmesi için Ticaret Bakanlığı kanalı Ue Komite kararı alınması teşebbüsüne geçilmiştir.

Ayni tarihte, evvelce uygulanagelmekte olan yatırım kotalarından gerekil döviz tahsisi kapı sının kapanmış bulunması sebebiyle, ki bu se bep kanun ve plân İlkelerine uymamaktadır, (6224 sayılı kanun madde 10 1966 yılı Progra mı tedbirler madde 4—A); 259 sayılı yazı İle ya bancı ortaklara düşecek 460.000,— TL. lık bir kısma eşdeğer malzeme getirilmesi için yatırım kotasından müsaade verilmesi yine Ticaret Ba kanlığına arzolunmuştur.

Sermaye arttırımı ile ilgili müracaat ancak 9 ay sonra 23.6.1966'da olumlu bir sonuca bağla nabilnüştlr. Makina ve teçhizatın İthali husu sundaki müracaat ise olumlu bir sonuca bağla namamış, Ticaret Bakanlığından alınan 26.6.1966 günkü cevapta : «Ancak, işletmede tevsi veya ilâ ve gibi maksatlarla yapılacak yatırımlar için yatırım kotalarından faydalanmak mümkün ol

Elektrli Mühendisliği 118

mayıp münhasıran komiteye müracaat suretiy le sermaye ithali müsaadesi alınmasının gerek tj!ğr]i6r$ftenİnıâ'LA.$!o6 güji ;ve''738; sayılı top lantı kararindan» öğrenilmiştir. Bu husus, 6224 sayılı kanunun 10, cu maddesi ile bağdaşa mamaktadır.t Fabrikanın tecrübe alanının geniş letilmesi konusunda hangi yola başvurulacağı Ege Bölge Sanayi Odasına, Odalar Birliğine, Ma liye Bakanlığına, Sanayi Bakanlığına, Devlet Plânlama Müsteşarlığına 18.5.1966 tarihinde duyurulmuş İse de bugüne kadar yol gösterici bir cevap alınamamış bulunmaktadır.

Plânın uygulanmasında, yetkili mercilerin bu gibi konularda göstermesi gereken yakın il ginin mevcut olmayışı fabrikanın genişletilme

sini geciktirmiş bulunmaktadır. Plân İlkelerin de, Devletin özel sektöre yol gösterici tedbirleri Alacağı belirtilmiş bulunmasına rağmen yukarı da belirtilen acı gerçeğin meydana gelmesi an laşılamamaktadır.

Memleketimizde ETÎTAŞ gibi yatırım malı imâl eden daha birçok yeril sanayi müesseseleri mevcut bulunduğuna ve onlar için de yukarıda belirtilen güçlüklerin çıkması kuvvetle muhte mel bulunduğuna göre, Kalkınma Plânının ger çekleştirilmesinde ana ilkelerden uzaklaşılma ması ve kanunî mevzuatın yanlıg uygulanmama sı hususunu yüksek mercilerden temenni etmek ten başka bir çare bulunmadığını belirtir duru mu sayın ilgililere arzederim. 1.8.1966

ELEKTRİK YÜKSEK MÜHENDİSİ

ALINACAKTIR

Türkiye Çimento Sanayü T.A.Ş. Fabrikalarında 4/10195 sayılı karar

Mİ

nameye bağlı Yevmiyeli Teknik Personel Yönetmeliğine göre istihdam edil

!ü

mek üzere, askerliğini yapmış Elektrik Yüksek Mühendisleri alınacaktır.

îİ

İsteklilerin Ankara Kavaklıdere Atatürk Bulvarı 211 numarada Şir

ÜJ

jj]

ketimiz Personel ve Sosyal İşler Müdürlüğü'ne söz veya yazı ile müracaat

IİÜ.

ları ilân olunur.

in îil=ııı=

(E.M. 223)

_= _=

Basın: A 11690

==

İLAN

I.E.T.T. Genel Müdürlüğü 5 adet Elektrik Y. Mühendisi veya Elektrik Mühendisi alacaktır. İsteklilerin I.E.T.T. Genel Müdürlüğü'ne bizzat mü racaatları rica olunur.

ElektriK Mühendisliği 118