Elektrik Mühendisliği · Sayı 139 · Temmuz 1968
TG& İLE %PF ARASINDAKİ BAĞLANTI
Yüksek gerilim, koruma ve ölçme Teknik / bilimsel makale
- Yıl
- 1968
- Sayfa
- 1
- Okuma süresi
- 1 dk
- Görüntülenme
- 0
Konu
Yüksek gerilim, koruma ve ölçme
Anahtar kelimeler
- güç faktörü
- dielektrik kayıp faktörü
- tgδ
- yalıtkan
- kondansatör
- kaçak akım
Özet
Yalıtkan ve kondansatörlerde kullanılan güç faktörü (% PF) ile dielektrik kayıp faktörü (tgδ) kavramları vektör diyagramları üzerinden tanımlanmakta ve iki büyüklük arasındaki matematiksel bağıntı ile pratik hesap kolaylıkları incelenmektedir.
Tam metin
Metin PDF'ten otomatik çıkarılmıştır; tablo, şekil ve formüller eksik ya da hatalı olabilir. Özgün dizgi için PDF'e bakın.
. ıır'u
UDK : 621İ319.4
Tg8 ile % PF Arasındaki Bağıntı
Bilindiği gibi bir yalıtkan veya kandansatör ekseriya kaçakların karekterize eden sen veya paralel bir direnç ve bir kapasite ile sembolize edilir. Daha ziyade paralel direnç kullanıldığından bu şekil tercih edilecektir (Şekil : 1).
1 — BIT yalıtkanın eşdeğer jeması
Bir kondansatörden U gerilimi altuıda akan toplam akim I, kapasiteden a!kan kapasitif akım I c i l e kaçâ'ldân temsil/eden'R dlrincinden akan. sızma akımı IR 'in vektöriyel toplamına eşittir. Şekil l'dekl gemanm vektör diyagramını çizersek (Şekil:1 2) bir .yalıtkanı karakterizeı eden tariflerin anlaşılması daha kolay olacaktır.
f1' 1
W 1 1 w.
I
k
u—
Şekil : 2 — Vektör diyagramı
A — Güç faktörü (Power Factor) (% P F ) :
Şekil 2'den görüleceği üzere, kondansatör veya yalıtkanın uçları arasındaki U gerilimi ile kondansatörden akan toplam akım I arasındaki açı a ue gösterilmiştir. Tarife göre Power Factor veya güç faktörü bu açının Cos'ü olarak
Yazan: Orhan Zeki Demi ray
Elek. Y. Müh.
alınmaktadiı' Pratikte bu değer % olarak ve 20°Cde verilmektedir. O halde:
XR % PF = % Cos a = 100 .
B — Dielektrlk kayıp faktörü : tgg. Şekil 2'de, yalıtkandan akan toplam akım I
İle kapasiteden akan Ic akımı arasındaki g açısının tg'ı dielektrik kayıp faktörü olarak isimlendirilir ye pratikte daha ziyade ondalık • kesir olarak ve 20°Cde verilir. O halde :
İR
I Literatürde ve standartlarda bazan % -PF bazan tgg esas alındığından bunlar arasındaki bağıntının bilinmesinde fayda vardır. Tariflerden ve şekil 2'den görüleceği üzre :
Sin g = = Cos q> bağıntısı vardır, tgg'nın I bilindiği kabulü ile hareket edilirse :
tgS Sin g =
= Cos]<f = PF veya
ıoo
• = % PF elde edilir.
1 — Yalıtkanlarda I R çok küçük olduğundan I e. I c kabul edilebilir. Bu durumda :
tg§ =* PF veya 100 . tgg s % PF bağıntısı bulunur. 2 — Herhangi bir hesap ve kontrol yapmadan tgg . 100 = % PF alınması halinde, ideal durumdan uzaklaşıldığı için bir hata yapılacağı tabiîdir. Bu kabulde % 1 hata yapılabilmesi için :
tgS = 0,99 tgg olması gerekir.
Buradan tgg =* 0,142 elde edilir. O halde tgg g 0,142 olması halinde pratikman tgg . 100 = % PF. alınabilir.
Elektrik Mühendisliği 139