OLAYLAR - YORUMLAR

Enerji ajansından ayrılma girişimi olumludur

Geçtiğimiz günlerde, Dışişleri Bakanlığı i l g i l i Bakanlıklara başvurarak Uluslararası Enerji Ajansına üyeliğimiz sorununun askıda olduğunu, üyelik için gerekli anlaşmayı imzalamış ol mamıza karşın, bu konuda Bakan lar Kurulunca karar alınmadığı nı hatırlatmış ve görüşlerini bildirmelerini istemiştir. Ener ji ve Tabii Kaynaklar Bakanlı ğının anlaşmanın onaylanmaması görüşünü savunduğu bildirilmek tedir. Ajansın 12 13 Nisan 1978 tarihlerinde Tokyo'da yapılan Yönetim Kurulu toplantısına Türkiye ve Yunanistan katılma mışlardır. Toplantıda yeni enerji tasarruf politikaları ve yeni enerji geliştirme pro

jeleri incelenmiştir.

Ajanstan ayrılma girişimlerini destekleyen Odamız Merkez Yöne tim Kurulu konuyla i l g i l i ola rak aşağıdaki görüşlerini ka muoyuna duyurmuştur:

"Basında yeralan bir haberde Türkiye'nin Uluslararası Ener ji Ajansı çalışmalarına k a t ı l mıyacağı ve Ajans üyeliğinden ayrılacağı açıklanmıştır. Bu girişim ülkemiz enerji sektö ründe son zamanlarda atılmış en olumlu adım olacaktır.

Uluslararası Enerji Ajansı 1973 yılında başta ABf5> Japon ya olmak üzere sanayileşmiş ba tı ülkelerince OPEC'e (Petrol Jreten Ülkeler Birliği) karşı curulmuştur. Türkiye de OECD üyest olması nedeniyle Ajansın üyeleri arasında yeralmıştır. Ancak bugüne kadar da Türkiye' nin Ajans üyeliği açıklığa ka vuşmamıştır. Üyelik konusunda yasal işlemler tamamlanmadığı gibi yetkililer konuyla i l g i l i açıklamalardan kaçınmışlardır.

Ajansın kuruluş ilkeleri ara sında ülkemize yarar sağlaya cak hiçbir madde yoktur. Ter sine üyelik, ülkemizin dış i l i ş k i l e r i n i , özellikle üçüncü dün ya ülkeleriyle olan i l i ş k i l e r i ni olumsuz yönde etkileyecek n i t e l i k t e d i r . Ülkemizin, bu ör gütte kalması durumunda milli petrol şirketimiz TPAO ve ener ji kaynaklarımız ile i l g i l i her türlü bilgi batının i l e r i sanayi ülkelerine ve onların çokuluslu şirketlerine açıla caktır. Ayrıca Ajansa girildik ten üç yıl ve ayrılma hususun daki başvuru üzerinden 12 ay geçmedikçe Ajanstan ç,ıkılama maktadır. Türkiye Ajansın ka rarlarında da söz sahibi değil d i r . Çünkü a ğ ı r l ı k l ı oyu 4 ' t ü r . Buna karşılık 153 oydan 53'ü ABD'ye, 18'i Japonya'ya, 12'si Batı Almanya'ya a i t t i r . Yani bu üç ülke Ajans üzerinde ege mendir .

Ülkemizin, Enerji Ajansına gir mekle birtakım yararlar sağla mak şöyle dursun aksine çok güç durumlarda kalacağı, Odamız ta rafından bundan önce de birçok kez açıklanmıştı. Şimdiye dek Ajans üyeliğine sürekli i t i l e n ülkemizin üyelikten ayrılması olumlu bir girişimdir. Odamız, emperyalist bağımlılık i l i ş k i lerine karşı geliştirilecek bu ve benzeri girişimlerin yanın dadır."

Isdemir'de baskılar süürüüyor

TMMOB Başkanı 28.4.1978 günü ÎSDEMÎR tesislerinin işleyişi ve bu işyerinde uygulanan fa şist baskılara ilişkin olarak yaptığı basın toplantısında "ÎSDEMÎR t e s i s l e r i gerek kuru luşu, gerekse işleyişi açısın dan, içinde yaşadığımız düzenin tüm yapısal aksaklıklarını ta şımaktadır" dedi. Toplantıda ayrıca TMMOB'nin hazırladığı "ÎSDEMÎR Dosyası" adlı rapor basına dağıtıldı.

Basın toplantısında kamuoyuna duyurulan görüş ve önerilerin özeti aşağıda yeralmaktadır:

İskenderun Demir Çelik Tesisle ri (ÎSDEMÎR) ülkemizin en büyük demir çelik kuruluşudur. Bu te s i s l e r , gerek kuruluş gerekse işletme aşamalarında bir dizi yapısal sorunla karşı karşıya kalmıştır.

Çokuluslu tekeller ve onların yerli ortaklarınca değil, sos yalist bir ülkenin kredi ve teknik yardımıyla gerçekleşen bu tesisin kuruluşunda da ülke mizde geçerli olan işleyişin dışına çıkılamamış t ı r . ÎSDEMÎR yatırımı için, çokuluslu tekel lerin uzantısı bir İngiliz fir ması müşavir firma olarak se çilmiştir. Böylece, teknoloji ve kredi sosyalist bir ülkeden sağlanırken, yatırımla ilgili tüm denetim "John Miles and

Partners" adlı İngiliz firma sına verilmiştir^. Proje ile i l g i l i tüm seçeneklerin değerlen dirilmesi, ülke koşullarına ve amaca uygun seçeneklerin saptan ması ve projenin gereği gibi yürütülmesinin denetimi; ülke mizde yerli teknik güç bir ke nara itilerek, emperyalist çokuluslu tekellerin bir alt kuruluşuna bırakılmıştır.

Müteahhit firmaların yükümlen dikleri i ş l e r i zamanında b i t i remeyişleri gecikmelere ve ma liyet artışlarına neden olmuş tur. 1.1 milyon ton/yıllık ilk kuruluş kapasitesinin maliyeti yatırım sürecinde % 173'lük bir artış, kaydetmiştir. Yatırım sü recinde Türk Parasının dolar karşısında sürekli olarak de ğer kaybetmesi nedeniyle, öde necek döviz tutarı TL olarak büyük artışlar göstermiştir ve bu durumda toplam maliyet a r t ı şına yansımıştır. Bununla bir likte, toplam yatırım maliyeti nin artışında birincil etken yatırımın öngörülen sürede bi t i r ilemey iş i ve müteahhitlere yüksek tutarlar ödenmesidir. Bu çarpık işlerlik sonucu artan maliyetin yükü, emekçi halktan toplanan vergilerle karşılanır ken, bir avuç firma zengin edil miştir. Ancak, uğranan zarar, bununla da kalmamaktadır. Gecik meden dolayı uğranan üretim kay bı 25 milyar lirayı aşmıştır ve bu %>ara son üç yılda demir çelik ithali için yurtdışına akmıştır. 1978 yılında demir çe.lik ithali için öngörülen tutar ise İSDEMİR çapında bir demir çelik tesisi nin toplam yatırım tutarına eşittir.

Bu çarpık işleyiş persori&l dü zeninde de görülmektedir. MC dönemlerinde i l e r i c i işçi ve teknik elemanlar görevden uzak laştırılırken, kadrolar MC yan daşları ile doldurulmuştur. Bir yandan işe alınanlar, k i l i t görevlere g e t i r i l i p faşist kad rolaşma oluşturulurken, öte yandan i l e r i c i işçi ve teknik elemanlar üzerinde baskı ve kı yım hızlandırılmıştır. İşyerin de sendika seçme özgürlüğü Çİğ~ nenmiş, işe almalarda yönetimin yandaşları tercih edilmiş ve işyeri yönetimi Çelik lş Sendi kası ile i ş b i r l i ğ i içinde ça lışmıştır. Kadroları işgal eden işten anlamaz militanlar işye rinde i l e r i c i elemanlara yönel tilen birçok saldırıda baş ro lü oynamışlardır. Bu k i ş i l e r

son olarak TMMOB üyesi Metalür ji Mühendisi Eşref Kaçar ve Otomasyon ustabaşısı Selahattin Uygeç'i yaralamışlardir. Daha öncede olduğu gibi f a i l l e r i bilinen bu s a l d ı r ı l a r ı n sorum l u l a r ı hakkında tesis y e t k i l i lerince ve i l g i l i makamlarca işlem yapılmamış t ı r . Saldırıla rın sorumlusu olan faşist mih raklar, İSDEMİR t e s i s l e r i dı şında, İskenderun, Belen, Dörtyol, Osmaniye ve Pazar i l çelerinde de terör estirmekte dirler.

İSDEMİR çalışanları tüm baskı lara karşı yılmamıştır* Son olarak Metalürji Mühendisi Eş ref Kaçar'm işletme y e t k i l i lerinin gözü önünde saldırıya uğramasından sonra ÎSDEMİR'de çalışan teknik elemanlar 6 9 Nisan t a r i h l e r i arasında disip l i n l i biçimde iş bırakma eyle mi uygulayarak olayı protesto etmişlerdir.

Biz TMMOB olarak, y ı l l a r d ı r tüm faşist baskılara karşın, demok ratik mücadelelerini sürdüren üyelerimizin ve tüm İSDEMİR ça lışanlarının yanında olduk ve bundan böyle de olacağız. Bu mücadelede temel hedeflerimiz den b i r i , tüm çalışanlara oldu ğu gibi, İSDEMİR'deki sendika sız çalışanlara "Toplu Sözleş meli Grevli Sendikal Haklar"ın tanınmasıdır.

Bu hedef doğrultusunda mücade lede, İSDEMİR'e yönelik diğer önerilerimiz:

• Danıştay kararlarının uygu lanması,

« MC dönemlerinde işten atılan i l e r i c i devrimci elemanların yeniden işe alınması,

• Aynı dönemlerde usulsüz iş lemlerle işe alman, işle i l gisi olmayan ve baskı terör uygulayıcısı faşist kadrola rın işlerine son verilmesi,

• İSDEMİR çalışanlarının mes lek içi eğitiminin düzenli biçimde yapılması,

• Çeşitli usulsüz işlerin araş tırılarak, sorumlularının cezalandırılması,

• Vardiya sorununun çalışart lar lehine çözümlenmesi,

• Özlük haklara ilişkin keyfi uygulamaların son bulması ve bu uygulamaların nesnel t e mellere oturtulması,

• Tüm bu uygulamalar yapılarak, işyerinde demokratik bir ça lışma ortamının oluşturulma sıdır.

TMMOB vel8Oda'nın

1 Mayıs'la ilgili açıklaması

İ ş ç i sınıfının Birlik, Dayanış ma ve Mücadele günü olan 1 Ma yıs bu y ı l da geçen y ı l l a r d a olduğu gibi İstanbul'da 1 Mayıs alanında (Taksim alanı) kutla nacaktır.

1 Mayıs 1977'de kutlama töreni ne katılan binlerce işçi ve emekçiye k a r ş ı yapılan s a l d ı r ı ve katliamdan sonra kutlanacak i l k 1 Mayıs olması bu y ı l k i t ö renlerin önemini a r t ı r m ı ş t ı r .

1 Mayıs 1978'in l^çi Sınıfına, emekçilere karşı yapılan saldı rıların, cinayet ve katliamla r ı n onların mücadele azmini kıramadığının, aksine bir kat daha güçlendirip g e l i ş t i r d i ğ i nin göstergesi olacağına inanı yoruz.

TMMOB olarak İ ş ç i Sınıfının B i r l i k , Dayanışma ve Mücadele Gününde güçlü biçimde yerimizi alacağız. Bu yöndeki çalışmalar sürdürülmektedir. Devrimci, i l e r i c i , demokrat mühendis ve mimarları TMMOB saflarında 1 Mayıs'a katılmaya çağırıyo

1 MAYIS İŞÇİ SINIFININ BİRLİK, DAYANIŞMA ve MÜCADELE GÜNÜNDE İ Ş Ç İ S I N I F I Y L A OMUZ OMUZA panel

Bilgisayarlar ve kullanımı

Elektrik Mühendisleri Odası An kara Şubesi Yönetim Kurulu, ça lışma programında yeralan "mes leki çalışmaların yerel birim lere aktarılması" i l k e s i n i göz önüne alarak, bu dönem ilk kez Trabzon'da bir panel düzenli yor. 8 Mayıs 1978'de Karadeniz Teknik Üniversitesi'nde sunula cak panelin konusu "Bilgisayar lar ve Kullanımı". Konuşmacılar ise; Yd.Prof.Dr.Güney Gönenç (ODTÜ), Yd.Prof .Dr.Necdet Bulut (ODTÜ), Yüksel Tarhan (HÜ).

Paneli Ankara Şubesi Yönetim Kurulu Üyesi Nurşah Günerkan yönetecek.

"Devletçe işletilecek madenler hakkında kanun tasarısı"

Enerji ve Tabii Kaynaklar Ba kanlığınca hazırlanarak TBMM' ne sunulan "Devletçe İ ş l e t i l e cek Madenler Hakkında Kanun Ta sarısı" 21 Nisan 1978 günü, TMMOB Maden Mühendisleri Odası' nın düzenlediği bir panelde t a r t ı ş ı l d ı . Büyük i l g i gören paneli TMMOB Başkanı Teoman Öz türk yönetti. Türkiye Maden Müstahsilleri Birliği, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Türk îş, DİSK, Çağdaş Hukukçu lar Derneği temsilcileriyle tasarı raportörü Doç.Dr.Hikmet Sami Türk konuşmacı olarak ka t ı l d ı l a r . Tartışmalarda ortaya çıkan ortak görüş tasarının le hinde olmakla b i r l i k t e , bazı kaygılar da dile getirildi.

Çağdaş Hukukçular Derneği tem s i l c i s i Nevzat Helvacı konunun hukuksal yönünü inceledi. Ana yasanın yeraltı kaynaklarının devletin tasarrufunda olduğunu belirleyen 130. maddesin in ser maye çevrelerince bilinmezlik ten gelindiğini, özel sektörün

mülkiyet hakkı iddialarına mev cut Maden Kanununun kaynaklık ettiğini söyledi. Helvacı'ya göre asıl Anayasaya aykırı olan bu kanun idi ve f i i l i bir durum yaratılmıştı. Yeni tasarıyı olumlu karşıladığını belirten Helvacı, özellikle 1.madde* üzerinde durarak, yasanın iş lemez hale gelebileceği yolun daki kuşkularını b e l i r t t i . Si yasal iktidarlar değişebilece ği için Bakanlar Kurulunu zor layıcı hükümlere gerek olduğu nu belirten Helvacı, işletile cek madenlerin öncelik sırası hakkında da açıklık bulunmadı ğını söyledi.

* Madde 1. Belirli bölgelerde belirli cins madenlerin Dev letçe aranmasına ve işletilme sine, bu madenlerle ilgili olarak daha önce gerçek kişi lerle özel hukuk tüzel kişi lerine verilmiş arama ruhsat nameleri ve işletme hakları nın geri alınmasına karar ver meğş Bakanlar Kurulu yetkili dir.

Bakanlar Kurulu kararında bu nun köyler, ilçeler veya iller itibariyle hangi bölgelerde ve hangi öncelik sırasıyla uygu lanacağı, arama ruhsatnamele ri ve işletme hakları geri alınacak madenlerin sermayesi nin tamamı Devlete ait ve ça lışma konuları uygun olan ik tisadi devlet teşekküllerinden hangisi eliyle aranacağı ve işletileceği belirtilir. 2804 sayılı Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü Kanunu hükümleri saklıdır.

Bakanlar Kurulu kararı Resmi Gazete'de yayımlanır.

izmir şubemiz meslek içi tenik eğitim seminerleri düzenledi

Odamız İzmir Şubesi 10.Genel Ku rulunda kabul edilen çalışma programı ışığında"üyelerin mes leki sorunlarına yardımcı olmak, bilim ve teknolojideki gelişme l e r i üyelere aktarmak"amacı ile 24 28 Nisan 1978 tarihlerinde bir dizi Meslek .İçi Eğitim Semi neri düzenledi.Seminer programı şu konuları kapsıyordu.

24 Nisan 1978

Orta Gerilimdeki Direkt Toprak lı ve İzole Sistemlerde Akım, Gerilim Dağılımı ve Trafo Mer kezlerinin Buna Göre Korunmala rı,

Deniz KÜLTÜR, Röle Baş Müh. TEK

Hat ve Trafo Merkezleri İ l e İ l g i l i Kısa Devre Hesapları,

Deniz KÜLTÜR, Röle Baş Müh. TEK 25 Nisan 1978

Orta Gerilim Sistemlerinde Aşı rı Gerilimler,

Güngör GÜRSEL, Röle Elektronik Grup Baş Müh. TEK

Orta Gerilim Sistemlerindeki Aşırı Gerilimlere Karşı Önlem ler Parafudurlar,

Niyazi ŞAHİN, Şebeke Md.Yrd. TEK

26 Nisan 1978

Ölçü Trafoları ve Sayaçlar,

Yalçın ANAYURDU, Ölçme Baş Müh., TEK

Türk milli komitesi dizi konferanslarının birincisi yapıldı

Dünya Enerji Konferansı Türk Milli Komitesince düzenlenen seri konferansların ilki 14 Ni san 1978 tarihinde Ankara'da TPAO konferans salonunda yapıl dı. ODTÜ öğretim üyelerinden Y.Prof.Dr.Kemal İnan'in verdi ği "Elektrik Sektöründe İşletme ve Yatırım Planlaması Sorunla rı" konulu konferans ilgi ile izlendi.

Kemal İnan konuşmasında önce elektrik sektöründeki bozukluk ların nedenlerinin genel hatla rıyla dış ve iç etkenler olarak ikiye ayrılabileceğini; dış et kenlerin ülke ekonomisindeki

bozuklukların elektrik sektOrü ne yansıması biçiminde tanımla nabileceğini, iç etkenlerin Ba şında ise örgütlülük düzeyinin yetersizliğinin geldiğini söy ledi.

Daha sonra sistemin bazı yapı sal özelliklerini ortaya koya bilmek amacıyla işletme planla ması ve Türkiye sistemi ile il gili bazı açıklamalar yapan ko nuşmacı son olarak yatırım plan laması ile ilgili bazı kavram ları tartıştı.

Konferans metnini elde etmek isteyen üyelerimiz Odamıza baş vurabilirler.