3984 SAYILI RADYO-TV YASASI ÜZERİNE BİR İNCELEME

I. GİRİŞ:

Radyo Televizyonların Kuruluş ve

3984 SAY ILI kayınları Hakkındaki 3984 sayılı ("asanın, 20 Nisan 1994 tarihinde

RADY O TV Y ASASI lesmi Gazete'de yayımlandığından su yana birbuçuk yıl geçti. Yasa

ÜZERİ NE BİR İ NCELEME yürürlüğe girmezden önce ve sonra ek çok çevreden olumsuz tepkiler almış, kimi değişiklik istemleri siyasal yandaşlar da bulabilmiştir.

Yasaya yönelik ciddiye alınması gereken önemli eleştiriler medyada nadiren kendisine yer bulabilirken, yasayı tümden karalamaya, yok etmeye ya da hiç olmazsa delmeye yönelik girişimler, gazete manşet lerinde ve terimsel televizyonların en etkili programlarında sıklıkla yer alabilmiştir.

Yasaya yönelik ciddiye alınması gereken, yapıcı eleştiriler, medyada kendisine nadiren yer bulabil mişken; yasayı karalamaya ve amaçlarını çarpıtmaya yönelik prog ram ve saldırılar, gazete ve radyo televizyon manşetlerinden inmemiş ve yurttaşları ve meclisi yanıltmaya çalışmıştır.

//. YASANIN TARTIŞILMASI:

II. I Yasaya Yönelik Yıkıcı ve Yanlış Eleştiriler:

ALİ NİHAT YAZICI

1 Bu bir tepki yasasıdır. 2 Başbakana yayın durdurma yet kisi vermek iletişim özgürlüğünün yok edilmesi anlamına gelmektedir. 3 Üretim, yatırım, ihracat ve ithalat kuruluşları yayın yapamayacaksa. kimler yayın yapacaktır ? 4 Bu yasa ile. özel (terimsel) televizyonlar TRTleştirilmek isten mektedir. 5 İktidar ve muhalefet milletve killerinin seçecekleri Üst Kurul politik bir görünüm verecektir.

Bu görüşlerin hemen tümü: yayın EMO Genet Sekreteri

alıkla herhangi bir gönül bağı olmayan, nüfuz ve tecimsel çıkarları uğruna televizyon yayıncılığını kullanmayı amaç haline döndürmüş kişiler tarafından ortaya atılmış olup, medyayı kendi çıkarlarına kul lanan bu kişiler amaçlarında kısmen de olsa başarılı olmuşlardır.

11.2 Yukarıda sayılan eleştirilere Yanıtlar:

1 Öncelikle bu yasa bir tepki yasası değildir. Tasarı aylarca önce ortaya konmasına rağmen kamuya malol maması için yoğun çaba sarfe dilıniştir. Yasa tasarısı, Mecliste Anayasayı değiştirebilecek çoğun luğa sahip partilerin anlaşma metni olarak ortaya konulduktan sonra, tecimsel televizyon girişimcileri; "Hukuk ve Teknik Özel Komisyonu" adı altında illegal bir örgüt oluş turarak, bu örgüte alternatif bir yasa tasarısı hazırlatmışlar, parlemen toda oluşan anlaşma metnini delmek için siyasal yandaşlar aramışlar ve tasarıyı komisyondan geri çektir meyi başarmışlardır. Bu haksız başarının ardından, zafer sarhoş luğu olsa gerektir ki. fanatik dinci grupları eylem için kışkırtmışlar, çağrılarıyla gerçekleşen miting meydanında, "müslümanlar burada, laikler nerede"gibi sloganlarla ülkemiz insanlarını birbiri aleyhine kıyama teşvik etmişlerdir. Eğer böylesi sorumsuz eylemlerin durdu rulması için önlem alınması bu tepkiyi açıklıyorsa, "EVET, BU BİR TEPKİ YASASIDIR"

yasadışı özel televizyon kurmasına olanak sağlamak amacını gütmek tedir. Peki, bu amacı engelleyen sıkıntı neydi? Anayasa'nın 133. Maddesi o tarihteki haliyle, radyo televizyon yayınlarının yalnızca Devlet eliyle yapılabileceğini öngör mekteydi. Kuşkusuz, günümüz Dün yasında, küreselleşmeyi hedefle diğini belirten bir ülke için. tekel lerin kırılması ve haberleşme özgür lüğünün, çok sesliliğin sağlanması en doğru seçeneklerdir. Ancak, bunun gerçekleştirilmesi için izlen mesi gereken yol, yasa dışılıktan geçmek zorunda değildir. 3517 Sayılı Yasa SHP grubunun (Sayın Hikmet Çetin tarafından kaleme alınmıştır) yaptığı başvuru sonu cunda. Anayasa Mahkemesi tara fından 1990 yılı Temmuz ayında iptal edilmiştir. İptal kararının yürürlüğe girdiği 1991 Ocak ayından yalnızca on ay sonra iktidar ortağı olan SHP yeni yasayı çıkartmak için çaba sarfetmemiştir. Vericilerin geri devri mümkün olmayınca, hukuki boşluktan yarar lanan yasadışı özel TV kuruluşları mantar gibi bitmeye başlamışlardır. Hükümet ve muhalefet duruma seyirci kalmışlar, özel radyo tele vizyonların yayın yapabilmesi için gerekli olan yasayı ancak 3 yıl sonra yaşama geçirebilmişlerdir. Sonuç

olarak bu geç kalış; "Anayasa'nın bir kerecik delinmesiyle bir şev olma/" mantığının toplum içerisinde yerleş mesine, demokratik kurum ve kuru luşların önemsizleştirilınesine. ku ralsızlığın kural hale gelmesine, nüfuz ve çıkarların televizyon aracılığıyla ihya edilmesine, temel hak ve özgürlüklerin tehdit edil mesine uygun bir ortanı yaratmıştır.

2 Yasada Başbakanın ya da görevlendireceği bir bakanın yayını durdurma yetkisi nihai bir karar olarak anılmamışım Bu karar. 48 saat içinde Danıştay tarafından olumlu ya da olumsuz bir biçimde sonuçlandırılacaktır. Yani son karar yargıya aittir.

3 Banka sermayesi, sanayii serma yesi ve Devlet ihaleleri ile uğraşan büyük müteahhitlik kuruluşlarının, gazete ve televizyonlarla içice geçerek, toplumun ekonomik ve düşünsel yapısını kontrol altına alarak tekelleşmelerini ya da en azından bu yoldaki tekelci tehditleri önleyebilecek olan her türlü çaba demokrasinin yerleşmesine ve olunı lanmasına hizmet edecektir. Yasa. bu karakteri ile bile bu hizmeti vermeye adaydır. Yalnızca bu neden, yasanın savunulması için yeterli gerekçedir.

Yasanın en önemli olumsuzluğu, bu derece geç kalmış olmasıdır. Tarihsel geîîşHuine^akılırsa. sorun 1989 yılında TRT vericilerinin PTTye devriyle başlamıştır. Zama nın iktidarı tarafından, verici istasyonlarında dupiikasyonu engel lemek amacıyla çıkartıldığı söylenen 21 Ocak 1989 tarih ve 3517 sayılı Vericilerin PTTye Devrini Sağlayan Yasa, gerçekte; zamanın önemli siyasetçilerinden birisinin oğlunun

395 ELEKTRİK AA^

MÜHENDİSLİÖI lif

4 Bu nüfuz tacirlerinin; üst kumlun oluşumu ve tccimscl televizyonların TRT'leştirilnıcsi gibi görüşlerinin, göz boyamadan öte hiç bir anlamı yoktur. Üst kurul üyelerinin kimin tarafından seçileceği değil, kimlerin seçileceği onların açısından önem lidir. TRTnin (onların deyimiyle) TRT'leştirilmesi ise en çok da oğluna Anayasanın emredici hük müne karşın, tecimsel televizyon kurduran etkili bir siyasinin döne minde gerçekleştirilmiştir. Kamu yayıncılarının, yurttaşların bilgilen dirilme özgürlüklerinin gerçekleş tirilebilmesi için TRTnin özerkleş tirilmesi ve yayıncıların özgürleşti rilmesi mücadelesi ise yine bu nüfuz tacirleri sayesinde medyada yankı bulmamaktadır.

5 Son olarak bir kaç ay önce. yasanın yayın ilkeleri bölümüne aykırı yayın yaptıkları savıyla haklarında bir gün geçici olarak yayın durdurma cezası verilen üç televizyon, ülkeyi yerinden oynattı. Demokrasi ve özgürlüğün katledil diğini belirten bu medya tüccarları yasayı hedef aldılar. Bizler, yasanın çıkma sürecinde, 'milli gelenek ve görenek", 'ahlaka aykırı' vb. gibi tanımların çok soyut olduğunu ve bu tanımlamaların her bireyin ya da görüşün bakışında değişebileceğini bu nedenle yasaya konulma biçi minin yanlış olduğunu belirtmiştik. Ancak bir gerçek vardı ki. bu türlü cezalara karşı yargı yolu açıktı. Durdurma ya da uyarma cezaları yargıya götürülebiliyor ve mahkeme sonuçlanıncaya kadar yürütmeyi durdurma alınabiliyor, hatta karar yanlışsa yargı tarafından kaldı rılabiliyordu. Böyle de oldu. Ancak, bu çıkar çevrelerinin amacı üzüm değil bağcıydı.

Bu çıkar çevrelerinin ve onların maaşlı sözcülerinin iletişim özgür lüğünden söz etmeye ne hakları vardır ne de bu konuda söyleye ceklerinin inandırıcı olması olanak

lıdır. İletişim özgürlüğünü ve yurttaşların bilgilenme haklarını yokeden tam da bu çevrelerdir.

11.3 Yasaya Yönelik Yapıcı Eleştiriler

1 Yasa medyanın yalnızca bir bölümünü düzenlemeye yönelik olarak çıkartıldığı için eksik kalmıştır. İletişim alanının bütü nünü kapsayan ve iletişim hak ve özgürlüklerini eksiksiz tanımlayan bir yasaya her zamankinden daha çok gereksinme duyulmaktadır. Böyle bir yasa dört bölümden oluşmalıydı:

a) Basın b) Tecimsel ve Özel Radyo TV kuruluşları c) Özerk Kamu Radyo Telcvizyon Kumlusu d) Yayıncılar Meslek Örgütü

Böylece demokrasinin temel güçlerinden birisi (iletişim alanına ilişkin hak ve özgürlükler) yeni bir içerikle ve tanı olarak aynı mevzuat çatısı allında toplanmış olurdu.

Anayasanın 133. Maddesinin değiştirilerek kamu yayın kurulu şunun özerk bir kurum olduğu tanımlaması yapılmasına karşılık. TRT yasasındaki özerkliğe aykırı hükümler hala varlığını korumak tadır. TRT Kurumunun, gerçekten özerk ve demokratik bir yayın kuru luşuna dönüşebilmesi için YENİDEN YAPILANMASI zorun ludur. Kurum personelinin özlük haklarının, yaşama ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi, örgüt lenme özgürlüğünün (grevli toplu sözleşmeli sendikal hakların) güvence altına alınması gerek mektedir. Bütün bunların yanısıra TRT'de yayının gerektirmediği bürokrasinin tasfiye edilmesi, yayıncılığa uygun bir organizasyon şemasının oluşturulması gerek mektedir. Kamu kesimi ve özel kesimde çalışacak tüm yayıncıları

çatısı allında toplayacak, kamu gözcülüğünün yanısıra mesleki ilkeleri ve yayıncılık disiplinini tanımlayacak, meslekte çalışanların niteliklerini belirleyecek, kamu tüzel kişiliğine sahip yayıncılar meslek örgütünün kurulması yasada açık lıkla tanımlanmalıdır

2 Yasanın yürürlüğe girmesi çok gecikmiştir. Bu da kuralsızlığın kuralını yaratmıştır.

3 Yayın ilkeleri sıralanırken "Toplumun milli ve manevi değerleri" genel ahlak, toplum huzuru ve Türk aile yapısı. Türk milli eğiliminin genel amaçları gibi herhangi bir slandarlı olmayan, referansının hangi görüş olduğu belirli olmayan, farklı görüşlere göre farklı yorumlanabilecek olan. her iktidarın oluştuğu mozaiğe göre farklı tanımlanabilecek, değişik anlamlar yüklenebilecek soyutlama lara yer verilmiştir. Yasada bu tür soyutlamaların yer alması iletişim özgürlüğünü tehdit edici nite liktedir. Bu nedenle bu tür soyut lamalar yasadan çıkarılmalıdır. 20 Fıkradan oluşan yayın ilkelerinin bu tür soyutlamalar dışındaki önemli bir bölümü Avrupa Sınır Ölesi Yayın Sözleşmesi'ndcn alınmış demokratik ve çağdaş ilkelerdir.

4. Üst Kurul üyelerinin iktidar ve muhalefet partilerince gösterilen adaylar arasından seçilmeleri ve bu üyelerin BİRDEN ÇOK SEÇİLE BİLME hakları olması, yeniden seçilmek isteyen üyenin, kendisini aday gösteren partiye sadakal göstermesini zorunlu hale getir mektedir. Adayların partilere yakın olan adaylar arasından seçilmeleri, kumlun tarafsızlığını ve uygulama larının haklılığını tartışılabilir hale getirecektir. Bize göre. Üst Kurulun, yasama, yargı ve yürütme erklerinin önere cekleri adayların yanısıra sivil toplum örgütlerinin seçecekleri üyelerden oluşturulması ve bu

118 395 ELEKTRİK MOHENDİSLU'II

oluşum sırasında, yayıncılık mes bizim yasamıza da olduğu

leğinde ve değişik sanal dallarında gibi aktarılmış, böylece

başarıları ile giiven kazanmış kişilere radyonun kapsam dışı

yer verilmesi, kurulun bütün toplumu olduğu gibi bir izlenim

temsil yeteneğini ve güvenini yaratılmıştır. Bu durum

artırırdı.

düzeltilmelidir.

Diğer yandan. Üst Kumlun TRTyi de 9. Yasada yazarlar, müzik denetleyebilecek olması. Genel sanatçıları ile yapım Müdürünü ve Yönetim Kurulunu cıların telif haklarının görevden alabilme yetkisine sahip korunacağı ifade edilir olması, istihdam, ücret vb. gibi ken, sinema, tiyatro, ses konumlarda, Üst Kurulun ita amiri lendirme, opera, bale. olması, özerklikle bağdaşmayacaktır. televizyon ve radyo yara tıcılarının telif haklarının

Özerk bir kurumun, bir başka kurum korunmasından sözedil tarafından denetlenecek olması nıemektedir. Bu eksiklik özerkliğin gerçekleşemeyecek olması de giderilmelidir.

demektir. Bu da Anayasa'nın 133.

maddesinde ki özerklik koşutuna 10. Yasada pornografi konusunda

aykırıdır.

açık sınırlamalara yer verilmemiştir.

Oysa Avrupa Sınır Ötesi Televizyon

5. Yasa. ulusal ve uluslararası Sözleşmesi bu konuda da açık tanımlar yapmadığı için 26. ve 29. sınırlamalar getirmiştir.

maddeleri birbirleriyle çelişmek tedir. 26. Madde, yurtdışından uydu 11. Meslekten profesyonellerin aracılığı ile yapılacak yayının kablo haklarına yasada hiç yer verilme ile dağıtılabileceğini ifade ederken. miştir. Oysa yasa bu konuda da 29. Madde kablo ile bile yeniden güvence oluşturmalıydı.

dağıtımı yasaklamaktadır.

a) Serbest profesyonellerin

6. Yasanın 21.Maddesinin 3.fıkrası üretimlerine, radyo ve televiz

her 45 dakikada bir reklam arası yonlarla belirlenmiş sürelerle yer

verilebileceğini ifade ederken, verilmesi zorunluluğu. İngiltere

paragraf sonunun yanlış bağlanması örneğinde olduğu gibi tanım

nedeniyle 45 dakikadan uzun filmler lanmalıydı.

için iki değişik uygulama önermek b) Haber programları dışında

tedir. Bu ifade "Film 45 dakikadan program ünitelerinde de belirli

uzun ise son 45 dakikadan sonra sayıda basın kartlı çalışan

yayınlanan reklam aralığının arka zorunluluğu, belirli sayıda mühendis

sında uzun bir bölüm kalıyorsa, bu çalıştırma zorunluluğu tüm kuru

bölümün sonunda da reklam yayın luşlar için istenmeliydi. 10 Mart

lanabilir." biçiminde olmalıdır.

1995 tarihli Yönetmelikle bu dunun

yalnızca ulusal televizyonlar için ve

7. Yine yasanın 21. maddesinin en az bir fizik, elektrik ya da elekt 2.fıkrasında "reklamlar arasında 20 ronik mühendisi olarak koşul dakikalık süre bulunmalıdır." ifade landırılmıştır. Bu da son derece sinde istisnalar (spor karşılaşmaları, yetersizdir.

filmler, tiyatro, bale vb.) belir

tilmeliydi.

c) Yayıncılık mesleğinin tanım

lanması ve bu tanımda belirtilen

8. Avrupa Sınır Ötesi Yayın özelliklere uymayan niteliksiz Sözleşmesinde, yalnızca televizyon istihdamın önleneceği yasada için ilkeler belirlenmişken, bu durum belirtilmeliydi.

d) Çalışanların sözleşme zorunlu lukları ve keyfi işten çıkarmaların önlendiği yasada açıkça belirtil meliydi.

12. Tecimsel endişesi olmayan kamusal görev yapacak ö/.el kuru luşların yayıncılık yapamaya caklarına ilişkin ifadeler (sendika, vakıf, kooperatif, meslek kuru luşları, siyasal partiler, dernekler vb.) demokratik yayıncılık ilkeleri ile uyuşmamaktadır.

13. Sinema, tiyatro, opera, bale ve konser gibi sanatsal gösterilerin korunması amacıyla, Fransa örne ğinde olduğu gibi haftada bir gün televizyonlarda dizi fil m, sinema filmi vb. programlara gösterim yasağı konulmalıydı.

14. Yasada teknik açıdan yapılan tanım hataları düzeltilmelidir.

II. I. Yasanın Olumlu Özellikleri

1. Yasa yayıncılık alanına KAMU HİZMETİ ANLAYIŞI içinde hizmet sunulabileceğini ifade etmektedir.

2. Yayıncılıkta demokrasiden ve yayıncılık ahlakından yana tavır koyuyor ve TEKELCİLİĞİ önlüyor.

3. Enlerferansı önlemeye çalışıyor.

119 395 ELEKTRİK

MÜHENDİSLİÖf

Ancak, yasanın kabul edilmesinden bu yana bir yıl geçmesine karşılık halen frekans planlaması çalışma larının bitmemiş olması önemli bir sorun oluşturmaktadır.

4. Frekans alanının gasp edilmesini önlemeye çalışıyor. Kullanılan frekansların kamu malı olduğunu vurguluyor.

5. Avrupa Sınır Ötesi Yayın Sözleşmesindeki yayın ilkeleri, tekelciliği önleyen hükümler, bilgi lenme hakkı, reklamlar, haberler, şiddetin önlenmesi vb. konularla, insan haklarına saygı gösterilmesi gibi demokratik ve çağdaş ilkelere bizim yasamız da yer veriyor.

6. Üst Kumlun özerkliğini mali açıdan pekiştiriyor.

7. Yayınların yasaklanabihnesi konusunda yargı kararı ile nihai sonuca ulaşılabileceği açıklanıyor.

8. Seçim dönemlerindeki yayınlara, partiler arasında eşitliği sağlamak amacıyla sınırlamalar getiriyor.

9. Bilgi iletişim telefonları aracı lığıyla lotaryacılığı ve bu yolla halkın sömürül meşini engelliyor.

10. Uluslararası kültürel küresel leşmenin yaşandığı ve gelişmemiş ülke kültürlerinin erezyona uğradığı günümüz koşullarında yerel ve bölgesel kültür varlığımızı korumayı amaçlıyor.

11. Yayıncılık meslek ilkeleri ile bağdaşmayan uygulamalara karşı yaptırımları açıkça ifade ediyor. _

12. Üst Kurul üyelerine ve akraba larına kimi sınırlamalar getirerek, başka iş yasağı ile her sene mal bildiriminde bulunmayı zorunlu kılıyor.

13. Mevcut Radyo TV kuruluş larının varlığının müktesep hak

olarak kabul edilemeyeceğini hükme bağlıyor.

14. Yayıncılık alanında kullanılan teknik malzemenin kalitesine ilişkin standardın Üst Kurulca belirlene ceğini hükme bağlıyor.

15. Eğitim, kültür ve sanat prog ramlarının tecimsel televizyonlarca da belirli sürelerle yayınlanmalarını zorunlu kılıyor.

III.TRT YAYINLARINI YAPAN RADYO VE TELEVİZYON VERİCİLERİNİN TRT BÜNYESİ İÇİNDE YER ALMASI GEREKLİLİĞİ

Anayasa'nın 133. Maddesi'nin değiştirilmesinden sonra, 20 Nisan 1994 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 3984 sayılı Yasa hükümleriyle özel radyo ve televizyon kuruluşlarının yasal hale getirileceği ve 2954 sayılı "Türkiye Radyo Televizyon Kanunu"nda bazı düzenlemeler yapılması için çalışmaların devam ettiği bilinmektedir. Bu düzenleme lerde TRT'nin özerk bir yapıya kavuşturulması beklenmektedir.

Ancak Yayıncılık açısından gerçek özerklik; program, haber, teknik, idari ve mali özerkliğin bir arada sağlanması ile mümkün olacaktır.

TRT Radyo ve Televizyon program larının izleyiciye ulaştırılmasında kullanılan verici ve aktarıcıların 3517 sayılı Yasa ile PTTye devrinden sonra TRT'nin teknik hizmetler yönünden bütünlüğü ortadan kalkmıştır. Bu durumun ortaya çıkardığı sorunlar aşağıda açıklanmaktadır.

1 Vericilerin; planlanma, projelen dirilme, kurulma ve özellikle işlet me yetki ve sorumluluğu TRTde olmadığından, yayınların izleyiciye ulaştırılması, yatırımların belirli süreler içinde gerçekleştirilmesi,

cihazların bakımının gerektiği şekilde yapılması, vericilerin tam güçte çalıştırılması, yedeklerinin zamanında temin edilmesi, arızalara zamanında müdahale edilerek, gide rilmesi gibi hususlarda Kurunum hiç bir yaptırım gücü bulunmamakta ve bu durum TRT yayınlarının süreklilik ve kalitesini etkilemek tedir.

2 TRT yayınları üretildikten sonra stüdyoda kalmakta ve Yayıncılığın en büyük gereği olan izleyiciye ulaştırmak denetim dışında oldu ğundan program yapımcısı bile kimi zaman üretimini izleyememektedir.

3 Bugün özel yayın kuruluşlarında bile vericiler yedekli olarak çalışırken, TRTden PTTye devre dilen TRT 2 televizyon şebekesi. PTT tarafından yedekleri ayrılarak TRT 3 şebekesi ortaya çıkarılmış ve bunun sonucunda da TRT 2 ve TRT 3 yayınlarının güvenilirliği azalmıştır.

4 Mikrofon ve kameradan alıcı cihaza kadar bir bütün oluşturan yayın zinciri üzerinde yayın teknolo jisindeki gelişmelerin ortaya konul ması için, iki ayrı Kurumun çalış malarını aynı paralelde yürütme lerinde çeşitli zorluklarla karşılaşıl maktadır.

5 Ülkemizdeki uygulamanın aksine 36 EBU üyesi ülkeden sadece T sinde ve 22 ABU üyesi ülkeden sadece Türkiye'de vericiler yayın kuruluşunun denetimi dışındadır. Bu da, bize yayın zincirinin Yayın kuruluşunda olması gerektiğinin somut bir kanıtıdır.

6 3517 Sayılı Yasa'nın yürür lüğe girmesi 5.yılını doldurmak üzere olduğu halde. gerek resmi makamlardan gerekse yurttaşlardan vericilerle ilgili şikayetler Kurumu muza gelmekte ve bu durum vericilerin, TRT bünyesi dışında kalmasının Kamuoyunca da beniın

4 AA 395 ELEKTRİK I Z U MÜHENDİSLİĞİ

senmediğini göstermektedir.

karşılıksız verilmesi, üstelik işletme

ve yatırım giderlerinin karşılanması

7 Ortaya çıkan hukuki boşluk; için Devlet tarafından kaynak

vericilerin planlama ve işletmesinde sağlanması gerekmektedir.

çalışan personel tarafından açılan ve

kazanılan yüzlerce davanın uygu 3984 Sayılı yasa hükümlerine göre

lamaya konulamamasına, konula özel radyo ve televizyon kuruluşları

rında uzmanlaşmış personelden kendi verici şebekelerini kurmak ve

büyük bir kısmının emeklilik ve işletmek konusunda serbest bırakıl

istifa suretiyle memuriyetten ayrıl mışlardır. Bu gözönüne alındığında,

masına, diğerlerinin ise büyük bir sadece TRTnin vericilerinin

moral çöküntüsü içinde verimsiz bir (Anayasal olarak özerklik olmasına

çalışma ortamına itilmesine neden karşılık) TÜRK TELEKOM A.Ş. ya

olmuştur.

da başka bir devlet kuruluşu

tarafından işletilmesi doğru

Vericilerin Kuruma dönmesi bir değildir.

mali yük getirmeyecek aksine

yukarıda belirtilen giderlerden Sonuç olarak Türkiye Radyo ve kurtulmakla birlikte, iki şebekenin Televizyon Kurumu ile ilgili kiralanması Kurumun vericiler yapılacak olan yeni yasa çalış dışında yer alan teknik yatırımlarına malarında, vericilerin tekrar TRT da kaynak oluşturacaktır. Buna ek bünyesi içinde yer almasının sağlan olarak, Kurumumuzda geliştirilen ması ile yukarıda genel hatları ve vericilerin TRTde olmaması belirtilen sakıncalar ortadan kaldı nedeniyle bekletilmekte olan rılmış ve TRTnin yayın hizmetinin bölgesel reklam yayıncılığı projesi daha verimli ve kaliteli hale uygulamaya girebilecek ve bu proje gelmesine olanak sağlanmış ile Kurumumuzun reklam gelirleri olacaktır. büyük oranda artacak, RDS, J—

PDC, DAB gibi yeni yayın f

teknolojilerinin!

uygulanabilirliği gündeme gele

cek ve Kurumumuzun bu tekno

lojilerden gelir elde etmesi soz

konusu olacaktır.

2. 1981 'de Anayasa Mahkemesi Kararı: Çoğulculuk koşulu sağlan malı. Radyo TV yayını yapma hakkı bağımsız özel TV'ler için vardır. Ancak bu hak yasayla düzenlen melidir. 3. 1986'da Anayasa Mahkemesi Kararı: Bir bölgede birden fazla TV kuruluşu varsa, özel TV kurma koşulları hafifletilebilir. 4. 1987'de Anayrsa Mahkemesi Karan: Kamu radyo TV kumlusu nun işlevleri hiçbir şekilde sınır landırılamaz. 5. 1987'de Eyaletlerarası anlaşma ile Radyo TV kunıluşlarının yeniden yapılanması sağlanmış ve Eyalei lerarası Yasa çıkmıştır.

RTÜK KONUMUNDA OLAN KURULUŞ VE YETKİLERİ: Her eyalette yayın denetim ve iznini veren bir kuruluş vardır. Örnek olarak;Kuzey Ren Vestfalya Eyaleti Radyo TV Düzenleme ve Denetleme Ofisi:

1987 yılından beri, 150 kişiye yakın kadrosuyla yayın izni verir. Eyalet Meclisi Komisyonunun ona yıyla ve Eyalet Hükümetinin Karar namesiyle iletim kapasitesi izni verir. Yayın iznini geri alabilir.

Federal ve eyalet yasalarındaki yayın ilkelerine uygunluğu denetler, şikayetlere bakar.

TÜRK TELEKOM A Ş, vericilerin TRT'ye gen verilmesi için, yapmış olduğu yatırımların karşılığında 2 trilyon TL tutarında bir bedel istemektedir. Bu istek çok tutarlı görülmemektedir. 3517 Sayılı Yasanın yürürlüğe girmesiyle, daha önce PTT İşletme Genel Müdürlüğü tarafından Belediyelere ödenmekte olan ve PTT'nin yıllık cirosunun %6'sına karşılık gelen haberleşme vergisi %1'e düşürülmüştür. Bu indirim PTT'ye yapmış olduğu yatırımlar için büyük bir kaynak oluşturmuş, hatta artı bir gelir sağlamıştır. Bu nedenle vericilerin kamu radyo televizyonu olan TRT'ye

V. RADYO TELEVİZYON ALANINDA DİĞER ÜLKELERDE YASAL DURUM VE DÜZENLEYİCİ KURULLAR

ALMANYA YASAL DURUM: 1. 1949 Anayasası: Madde 5: Sansür yasak, Basın yayın ve film yapma özgürlüğü, ifade özgürlüğü sağlanmış.

ÖZEL RADYO TELEVİZYON KURULUŞLARİ: Kamu Radyo TV kuruluşuyla özel Radyo TV kunıluşları yanyana yayın yapar. Radyo TV yayınları eyaletlerin (federe devletler) sorumluluğunda yasayla düzenlenir. Eyaletler arasında farklı uygula malar vardır:

Örneğin; Kuzey Ren Vestfalya'da özel TV varken özel radyo yayınlanna izin verilmez. Özel TV'ler nedeniyle reklam gelirleri azalan yerel gazete sahiplerine, reklam gelirlerinden sınırlı pay olanağı sağlanmıştır. Bavyera eyaletinde ise. Yeni Medya Merkez İdaresi adlı kumlusun

1 21 395 ELEKTRİK

denetiminde olan özel radyo ve üyeleri iletişini kolunda çalışan YORUM:

TVler, genellikle kablolu yayınlara hiçbir kuruluşla ilişki kuramazlar. Yarel idarelere, kuruluş ve şirketlere

izin alabilmektedirler. Havadan Toplantılarını halka açık yapar. FCC yayın lisansı verilebilir Lisanslar..

yayın izni, düşük güçlü vericiler için kararlarına karşı yargı yolu açıktır, yerel komisyon tarafından verilir ya

yalnızca radyo istasyonlarına veril Sansür yetkisi yasayla yasak da geri alınır. Yerel komisyonları,

mektedir.

tanınıştır. ABD'de yayıncılık sistemi. Komünikasyon Bakanlığı denetler.

merkezi hükümetin koyduğu kurallar Lisans verilmesi ya da geri alın

çerçevesinde kamu yararına yayın masında sonuç karar. Bakanlık

Federal Posta İdaresi'nin tahsis yapma ilkesine uygun olarak bünyesindeki bir komisyonda alınır

edebildiği frekanslar çok az sayıda düzenlenmiştir.

olduğu için özel TV kuruluşları

FRANSA

kablolu yayını seçmektedirler. Ülke ÖZEL RADYO

nüfusunun tamamına yakın kısmı TELEVİZYON KURULUŞLARİ: YASAL DURUM:

kablolu yayınları alabilmektedir.

Özel radyo TV yayınları. 1921'den 1982 Audio Visual (Görsel İşitsel)

bu yana yapılmaktadır. 1941'de Yasası.

ABD

terimsel TV yayınları başlamıştır. 1986 İletişim Özgürlüğü Yasası

Halen 972 TV kuruluşu ve 4.000'den

1934 Tarihli İletişim Kanunu

fazla radyo kumlusu yayın yapmak RTÜK KONUMUNDA OLAN

tadır. Kablo TV dağıtım sistemleri KURULUŞ VE YETKİLERİ:

RTÜK KONUMUNDA OLAN yerel yönetimlerin deneti mi ndedir. İletişim ve Özgürlükler Ulusal

Ulusallık, tarafsızlık, tüketicinin ve Komisyonu (CNCL) 1986 yılında

çocukların korunması, genel sağlık, kuruldu. 13 üyeden oluşuyor.

FCC: (Federal Communications ahlaksızlığın önlenmesi, sigara rek Cumhurbaşkanı, Millet Meclisi ve

Coınmission) Ulusal İletişim Kumlu lamı yasağı belli başlı ilkelerdir.

Senato tarafından atanan ikişer

üyeyle, Danıştay, Yargıtay. Sayıştay

FCC 5 üyeden oluşur. Üç temel YORUM.

ve Fransız Bilimler Akademisi tara

görevi vardır.

ABD'de sistem çok köklü olduğu için fından atanan birer üyeden oluşuyor.

1 Yayın için frekans tahsislerini iyice oturmuş olup, sorunsuz olarak Bu üyeler, geri kalan üç kişiyi, basın

çalışmaktadır.

ve yayın alanında kabul edilmiş

2 Yayın türlerine göre frekans

kişiler arasından seçiyorlar. Görev

bantlarının firmalara tahsisini

DANİMARKA

süresi dokuz yıl. Başka bir kamu

yapmak, aynı bantta ya da yakın

hizmeti yapmaları ya da sektörün

bantlarda yayın yapan kuruluşların YASAL DURUM:

herhangi bir alanında doğrudan ya

birbirini enterfere etmesini engel 15 Haziran 1973 tarihli Radyo ve TV da dolaylı olarak görev almaları

leınek.

Yasası. 28 Mayıs 1989'da son ekle yasaktır.

3 Yayınların kurallara uygun olarak meler yapıldı.

yapılıp yapılmadığını denetlemek,

1 Yayın için frekans tahsislerini

belli dönemlerdeki yayınları izle RTÜK KONUMUNDA OLAN

yerek bu yayınlarda kamu yararına KURULUŞ VE YETKİLERİ:

2 Lisans vermek.

yayın yapılması ilkesinin sağlanıp Yok. Program Danışma Komitesi 3 SinemafTV ilişkilerini düzcnle

sağlanmadığını belirlemek. tavsiye niteliğinde değerlendi nneler inek.

yapar. Komünikasyon Bakanlığı'nca 4 Temsil ve danışmanlık yapmak.

FCC kuralların çiğnenmesi duru seçilir. Kamu ve Özel TV için ayrı

munda; lO.OOOS'dan başlayan ve ayrı kurullar vardır. Bu kurullar. Kamu yayın kumlusunun yöneticileri

lisans iptaline kadar uzanan cezalar değerlendirmelerini ayrı ayrı idari bu kurul tarafından seçilir. Ulusal

verebilir. FCC iletişim alanındaki kurullarına sunar.

seçim dönemlerinde düzenleyici

standartları belirler, ücret tarife

kararlar alır, siyasi yayınların esas

lerini onaylar, iletişim alanında ÖZEL RADYO

larını belirler, yanıt hakkının

ABD'yi yurtdışında temsil eder.

TELEVİZYON KURULUŞLARI: kullanılmasında belirleyici organdır.

1986'da yan tecimsel bağımsız TV

Yapısı: Başkan tarafından seçilen ve kuruluşu yayınına başladı. Gelirleri ÖZEL RADYO

Kongrece oylanan 5 üyeden oluşur, nin %30'u ruhsat ücretlerine, %70'i TELEVİZYON KURULUŞLARI:

Bağımsız federal bir bürodur, ise reklam gelirlerine bağlı. 8 TV 1986 Yılında yürülüğe giren yasanın

Üyelerden üçü aynı siyasi partiden verici istasyonu var.

beş maddesi ile TF l'in (Fransa

olabilir. 5 yıl için seçilir. Komisyon

Kamu Televizyon Kurumu)

sermayesinin %10'u çalışanlarına ÖZEL RADYO

Kurulu Üyelerini hükümet seçer.

devredildi. %40'ı halka satıldı. Geri TELEVİZYON KURULUŞLARİ: Denetlemekten çok. düzenleme

kalan %50'lik pay alıcı gruplara Radyo TV yayınlarını üreten ve görevi yapar

satıldı. Bu satışta yabancıların yayınlayan kuruluşlar Devletin

%5'ten fazla pay sahibi olmaları tekelinde değildir. Kar amacıyla Belirli Temel Görevlen:

önlendi. CNCL ayrıca sektördeki çalışan ve sermayesi özel kuruluşlara 1 Yeni açılacak kanallarda ihaleyle

diğer kuruluşların %51'ine sahiptir, ait olan kuruluşlar da değildirler, lisans vermek, koşulları uymayan

1986'da çıkartılan yasa ile yerel Kar amacı gütmeksizin, kamu yara lisans sahiplerine önce man cezası

radyolar yayına başlamıştır. En rina yayın yapan kuruluşlardır, vererek, lisanslarını iptal el inek

belirgin özelliklerden birisi hiç bir Devlet tarafından desteklenirler. 2 Kablo. MVDS. İngiltere bağlantılı

kuruluş ya da kişinin, bu Radyo TV ayrıca kendi gelir kaynakları vardır uydu yayınlarına lisans vermek.

kuruluşlarındaki toplam payfnın (program satışları, abonman ücret 3 Uydudan doğrudan yayın hizmel

%25'ten fazla olamamasıdır. 1200'iin lcri). Bu kuruluşlar reklam yayın lerini düzenlemek.

üzerinde radyo kuruluşu halen yayın kıyamazlar. Reklam yayınları, ancak. 4 Reklam ve sponsorluk yönetmeliği

yapmaktadır.

Devlet tarafından ödenek verilmeyen çıkarmak.

ve sermayesinin %40'ı Devlete, 5 İşletmecilik hakkının tek elde

HOLLANDA

%60'ı yayın kuruluşlarına ait olan toplanmaması için denetlemek.

Reklam ve Yayın Kurumu (STER)

tarafından yayınlanır. Reklam ücret ÖZEL RADYO

193O'da çıkan Yasayla yayın lerini STER saptar ve tahsil eder. TELEVİZYON KURULUŞLARI:

kuruluşlarına eşit yayın zamanı izni. Masraflarını düştükten sonra, kalan ITV (Independcnt Television)

1947, 1965, 1969'da Radyo TV geliri Bakanın emrine verir. Radyo Bağımsız TV kuruluşu 1955 yılında

Yayın Yasaları

ve Renkli TV ruhsat ücretlerini PTT kurulmuştur. 15 TV istasyonuna

1988'de Basın Yayın Yasası

tahsil eder.

sahiptir. Hükümet özel TV kuruluş

larının Avrupa Topluluğu üyesi

olmayan ülkelerce kontrol edil

Program ve yayın kurumlarının memesi için tedbirler almıştır

Media Authority adında bir yayın çalıştıkları stüdyolar, yayın yaptıkları Kısmen veya tamamen politik ya da

kumlu vardır. Bakan önerisi üzerine, vericiler, yayın teknik donanımı dini yayın yapmak üzere kurulmuş

Kraliyet Fermanı ile tayin edilen ve kendilerine ait değildir. Bir kamu olan kuruluşlara lisans verilmez.

görevden alınan, bir başkan ve iki ya kuruluşu olan Yayın Teçhizatı Mülkiyetin bir elde toplanmasını

da dört üyeden oluşur.

Üretim Kuruluşu olan NOB tara engellemek için;

fından teinin edilir. NOB'un serma

yesi. Management Association'a 1 Bir bölgede lisans sahibi olan.

1 Ulusal, bölgesel ve yerel yayın aittir, artırılamaz, hisse senetlerinin aynı bölgedeki diğer yayın araç

kuruluşlanna yayın süresi tahsisi karları dağıtılamaz. Aynı stüdyoları larının hiçbirine ortak olamaz,

vermek veya geri almak.

ve teknik donanımı reklam şirketi 2 Gazetelerin ulusal yayın kunılıış

2 Program ücretlerini saptamak. STER de kullanır. Reklamların larındaki payı sınırlıdır Bu oran

3 Yasalara uyup uymadıklarını içeriği yasalara göre düzenlenir. Radyo ve TV kuruluşlarında toplam

(sigara, politik sonuç doğuracak %20'yi geçemez.

4 Yayın işlevlerinde verimliliğin reklamlar yasaktır. İlaç. alkollü içki 3 Başka bir ülkeden herhangi bir

artırılması ve niteliğin yükseltilmesi ve çocuklara yönelik reklamlar için işletmeci yeni açılan kanallarda

için yönlendirmede bulunmak.

özel hükümler vardır.)

lisans alamaz.

5 Reklam kuruluşu dışındaki

kuruluşlara ödenek tahsis etmek ve

İNGİLTERE

bütçelerini denetlemek.

TRTnin kuruluşunda BBC'yi örnek

6 Yayınları, yayınlandıktan sonra YASAL DURUM:

alan Türkiye. RTÜK ve 39S4 sayılı

1990 Yılında çıkan Radyo

Yasa'nın çıkmasında da İngiltere'den

Televizyon Yasası

oldukça etkilenmişe benziyor.

Programların içeriğine hiçbir şekilde

İngiltere, Radyo TV alanındaki

müdahele edilemez. Programlanıl

düzenlemeler açısından tanı anla

hazırlanışında; Devletin, politikanın RTÜK KONUMUNDA OLAN

mıyla kamu yararına özerk yayın

ve tecimsel kazancın etki etmesi KURULUŞ VE YETKİLERİ:

cılığın temel alındığı bir ülke. Buna

Yayın Yasası ile engellenmiştir.

ITC (Independent Broadcasting en güzel örnek de 5.ulusal yayın ağı

Commission) Bağımsız Yayın için uzun yıllar planlama ve

395 ELEKTRİK MÜHENDtSLİli!

düzenleme çalışmalarının yapılmış Bu alanda söz sahibi olan bir diğer başkanı ve olmasıdır. Kamu yayın kuruluşu olan kuruluş da. yasal düzenlemeler ve hukukçudur. BBC. sınırsız, özerkliğe sahip ve koordinasyonu sağlayan. Başba

onun

yardımcısı

sadece ruhsat gelirleriyle finanse kanlık Kitle İletişimi Genel Müdür Görevleri

edilmektedir.

lüğü'dür.

1 Bağlı bulunan dörl yayın

İSPANYA

kumlusunun, yayın yasasına ve Dev

TELEVİZYON KURULUŞLARİ: letle bu kuruluşlar arasında yapılmış

1989'da yapılan özel TV ihalesini bulunan anlaşmalara uygun davranıp

1978 Anayasası: Radyo TV'lara kazanan 3 grubun ikisi büyük bir davranmadıklarını denetler.

atıfta bulunmuyor.

İspanyol gazetesi ve bir yayınevidir. 2 Denetim yayından sonra sapılır.

10.1.1984 tarihinde kamu yayın Diğer kuruluş İngiliz. İtalyan ve 3 Lisans verme ve alma yetkisine

kuruluşu olan RTVE'nin kuruluşunu Fransız ortak sermayeli bir gruptur. sahiptir.

sağlayan Radyo TV Yasası.

Bu ihalede Mıırdoch ve Ma.\\vell

18.12.1987

Telekomünikasyon grupları kaybetmişlerdir.

3.5.1988 tarihinde Özel Radyo TV 1990 Yılında' Madrid ve İsveç'te özel radyo ve TV yoktur.

Barselona'da ilk özel TV yayınları Televizyon Devlet malı da değildir.

başlamıştır. Özel TV yayınlarında Yayın kuruluşları kamu yararına

aşağıdaki koşullar aranmaktadır: çalışırlar. İsveç Yayın Kurumu ŞR.

limited bir şirket olup. kuruluş

Temsilciler Meclisi RTVE denetim 1 Yerli ve Avrupa kaynaklı prog payının %60'ı halk kuruluşlarına.

Komisyonu

ramlara ağırlık verilmesi.

%20'si başta telekomünikasyon

2 Asgari yayın sürelerini doldur sektörü olmak üzere sanayiye ve

Temel Görevi: RTVE'nin bütçe mak.

%20'si basına aittir. Yayın tesisleri

uygulamasını izler.

3 Yerli ve yabancı sermaye sahip ve bağlantı ağlarının yapım ve

lerinin paylarının, doğrudan ya da işletmesi İsveç PTT'sinc aittir.

Bir diğer kuruluş: Ulaştırma Turizm dolaylı olarak %25'i geçmemesi. Devletin sermayeye katılımı yoktur.

ve İletişim Bakanlığı'na bağlı olan

Ancak, SR'in Yönelim Kurulu'ıuın

Telekomünikasyon Genel Müdür

Başkan ve 5 üyesini atama yetkisiyle

lüğü ve RETEVTSION kurumudur.

İSVEÇ:

kontrol üstünlüğüne sahiptir. Pay

Bu kurumun görevleri:

sahipleri diğer 5 üyeyi seçerler. Ana

1 Devlet ve özel iletişim ağını YASAL DURUM:

kuruluş olan SR'e bağlı bulunan dön

planlar, kurar, denetler, özel TVlere 1966 tarihli Radyo Yasası.

kuruluş şunlardır:

kiralar.

2 Radyo ve TVlere frekans tahsis RTÜK KONUMUNDA OLAN

1. İsveç Televizyon Kumlusu AB

eder. Özel TVler için ulusal teknik KURULUS VE YETKİLERİ:

SVT

planı uygular.

Radyo ve TV Yayın Komisyonu (The 2. İsveç Ulusal Radyo Kumlusu RR

3 Özel TVleriıı lisansının geri Broadcasting Commission)

3. İsveç Yerel Radyo Kumlusu

alınması için hükümete öneride Yayın kurulu; yedi üye ve onların LRAB

bulunabilir.

yardımcılarından oluşur. Komisyon 4. İsveç Eğitim Yayınları Kumlusu

UR

Yayın giderleri televizyon alıcısı sahiplerinin ödedikleri (radyo ruhsata tabii değildir) ruhsat ücretleriyle karşılanır. Dört yayın kuruluşundan ayrı olan RİKAB ruhsat ücretlerini tahsil eder. Reklam yayınına, reklamdan gelir sağlan masına mali destekli (sponser) programlara yasalar izin vermez.

YORUM: İSVEÇ ile ilgili bilgiler eski olup.

124 395 ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ

Avrupa Sınır Ötesi Yayın milyar liret, radyo yayını için 500 3. 1989 Özel Televizyon Yasası

Sözleşmesine imza atan İsveç'te milyon liret ruhsat ücreti öden

değişik yeni bir yasanın çıkmış melidir.

olması olasılığı vardır.

İTALYA:

Ulusal Radyo TV Konseyi (1989'da

Ulusal kamu yayın kumlusu ol<)iı kurulmuştur)

RAI'nin mali sonulları oldukça

bimiktür. Tüm ülkeye yayın yapan üç Partilerden dörder temsilciden olu

6 Ağustos 1990 Kamu ve Özel

özel kanal (ltalia 1, RT4 ve CanaleS) şur. Ayrıca Başbakan yardımcısının

Radvo TV Yasası

RAİ gelirlerini önemli ölçüde atayacağı 4 üye eklenir.

düşürmüş. RAI'nin en önemli rakibi

olan Berlusconi grubu, tekelleşmeye Görevleri:

karşı olan yasal hükümlere rağmen 1 Yayın ilkelerinin uygulanmasını

bu gücünü kullanarak 27 Mart 1994 izler.

tarihinde meclis seçimlerini Forza 2 Yıllık rapor yayınlar.

Garantörlük sistemi getirilmiştir. Italia adlı partisiyle kazanmıştı.

Anayasa Mahkemesi Yargıçlığı Olayda örnek alınması gereken Radyo TV Danışma Konseyi:

yapmış veya iptal davalarına bakan ikinci durumsa, aynı Berlusconi'nin

Mahkeme Başkanlığında bulunmuş yolsuzluk söylentileri nedeniyle bir Görevleri:

olanlardan, Hukuk, İş İdaresi veya yıl içinde Başbakanlıktan istifa İzleyici temsilcileri dilek ve

ekonomistlerden, kitle iletişiminde etmek zorunda kalmasıydı.

tepkilerini dile getirir.

önemli sorumluluk alanlardan seçi

lebilen bir garantör ve ona bağlı bir

JAPONYA:

sekreteryadan oluşur.

Belediyelere özel radyo istasyonu

Görevleri:

Yayınlar iki yasayla düzenlenmiştir. kurma yetkisi tanınmış. 1989

1 Radyo TV kuruluşlarının kayıt 1. 1925'te onaylanan Radyo Yasası : Temmuzunda ilk kez iki özel TV

larının, özel ve yasa yetkililerinin Lisans tahsisini ve radyo istasyon istasyonuna hükümet tarafından izin

bilanço ve faaliyetlerinin incelen larının işletilmesini düzenler.

verilmiş. Özel TV'lerdc pay sahibi

mesi.

2. 2 Mayıs 1950 tarih ve 132 sayılı olan tek gerçel kişinin payı %25'dcn

2 Radyo TV ile ilgili bölgesel Yayın Yasası: yayınlanan program fazla olamaz. Gazele ve yayın

komiteler kurmak.

ları düzenler. Bu yasayla

kuruluşları özel TV kuruluşlarına da

3 Yayın lisansı vermek ya da geri

Başhukuk Müşavirliği

ortak olabilir. Kablolu TV ülkemizde

almak.

Telekomünikasyon Genel

olduğu gibi henüz yaygın değil.

Müdürlüğü

TELEVİZYON KURULUŞLARİ:

Kamu radyo televiz> onunda taraf

Özel radyo TV yayınları. 1975'ten bu

sızlık sağlanamamıştır. Özel TV

yana yapılmaktadır. Özel kesimde ÖZEL RADYO

kuruluşlarında tekelleşmeye karşı

tekelleşme olmaması için yasal bazı TELEVİZYON KURULUŞLARI: önlem alınmıştır. Belediye radyo

kısıtlamalar getirilmiştir.

Ulusal Kamu Yayın kuruluşu olan larıyla başedileıncyincc. düzenle

1. Ülkedeki toplam tirajın %16'sını CBC'nin yanısıra eyalet, yerel, meye gidilerek kontrol altına

geçen gazeteler,

eğitim ve özel yayın kuruluşları alınmış.

2. Ülke çapında yayıncılıkta birden vardır. 1989 Başında program üreten

fazla yetkiye sahip olanlar,

135 TV istasyonundan 30'u CBC'ye

3. Kumlusun %20'sinden fazlasına ait, 33'ü CBC'ye bağlı, 13'ü özel

sahip olanlar, özel TV kuramazlar. sektöre aitti. Özel yayın kuruluş

larında yabancı sermaye %20 ile

Diğer yandan: reklamcılıkta belir sınırlıdır.

lenen koşullara uymayanların, azın

lıkların sahip oldukları haklara zara

YUNANİSTAN:

verenlerin, yasak yayınlara yer

verenlerin lisansları iptal edilir.

1. 1975 Anayasası 15.Madde

Ülke çapında ulusal TV yayını için 3 2. 1987 Radvo Televizvon Yasası.

125 395 ELEKTRİK