Görünür Işık Kanallarının Modellenmesi ve Optik OFDM Sistemleri için Başarım Analizi / Modelling of Visible Light Channels and Performance Analysis for Optical OFDM Systems

Yeşilkaya A., Miramirkhani F., Alsan H. F., Başar E., Panayırcı E., Uysal M., Görünür Işık Kanallarının Modellenmesi ve Optik OFDM Sistemleri için Başarım Analizi, Cilt 5, Sayı 9, Syf 19-31, Haziran 2015

Görünür Işık Kanallarının Modellenmesi ve Optik OFDM Sistemleri için Başarım Analizi

Modelling of Visible Light Channels and Performance Analysis for Optical OFDM Systems

Anıl Yeşilkaya1, Farshad Miramirkhani3, Hüseyin Fuat Alsan1, Ertuğrul Başar2, Erdal Panayırcı1, Murat Uysal3

1Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü Kadir Has Üniversitesi [email protected], [email protected], [email protected]

2Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümü İstanbul Teknik Üniversitesi [email protected]

3Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü Özyeğin Üniversitesi [email protected], [email protected]

Özet

Gelişen teknolojiler ve bilgiye olan hızlı gereksinim nedeniyle kablosuz mobil haberleşmeye tahsis edilen radyo frekans (RF) bantları hızla dolmakta bunun sonucunda da RF frekans bandının üst sınırlarına doğru yaklaşılmaktadır. Dolayısıyla, 5. Nesil (5G) sistemler için belirlenecek muhtemel frekans bantlarının ötesinde daha yüksek frekans bantlarında çalışmanın son derece güç veya olanaksız hale geleceği anlaşılmaktadır. Bu durumda RF teknolojisine alternatif olabilecek ve bu teknolojiye paralel, optik tabanlı yeni haberleşme teknolojilerinin geliştirilmesi için araştırma ve geliştirme çalışmalarına gereksinim vardır. Bu soruna en uygun çözüm olan görünür ışıkla haberleşme (VLC), çok geniş ve regüle edilmemiş bir frekans bandına sahip olması nedeniyle, ilginç bir teknoloji olarak öne çıkmakta olup üzerinde yoğun araştırma ve geliştirme çalışmaları sürdürülmektedir. VLC alanında yakın zamanda yapılan çalışmaların tamamına yakınında gerçekçi bir kanal modelinin elde edilememesi sebebiyle yalnızca ideal toplamsal beyaz Gauss gürültülü (AWGN) kanallar kullanılmıştır. Bu bağlamda, bir VLC sistemin kullanılacağı kanal ortamının gerçek modelinin ortaya çıkarılması ve bu kanal üzerinden yapılan iletişimin hata başarımının belirlenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, kablosuz mobil haberleşme konusuna odaklanan araştırmacılara bu güncel ve ilginç alanı ayrıntılarıyla tanıtmak ve özellikle optik çok-girişli çok-çıkışlı (MIMO) iletişim tabanlı dik frekans bölmeli çoğullama (OFDM) için yüksek veri hızlarına erişebilen yeni ve özgün bir VLC sistemin

tasarımını sunmaktır. Dört ışık yayan diyot (LED) ile dört foto detektörlü (PD) bir optik MIMO sistem için önerilen tekniğin, Zemax yazılımı yardımıyla modellenen gerçek optik kanallar üzerinden hata başarımı bilgisayar benzetimleri yoluyla incelenerek diğer MIMO-VLC tekniklere göre en yüksek hata başarımını sağladığı gösterilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Görünür Işıkla Haberleşme (VLC), Yüksek Hızlı Optik Dik Frekans Bölmeli Çoğullama (HRO-OFDM), VLC Kapalı Alan Kanal Modelleme, MIMO sistemler, MIMOOFDM, MAP kestirimi.

Abstract

Rapid development in technology and increasing necessity to reach information instantaneously, drives the radio frequency (RF) band to a bottleneck. It can be seen that, we are gradually approaching to the upper limits of the band at both network access and backhaul levels. Operating beyond that upper limit would be so difficult or may be unfeasible for 5th generation (5G) mobile communication systems. In such case, it is necessary to develop optics based alternative telecommunication systems to RF technology. Visible light communications (VLC) could be the most appropriate and appealing solution for researchers due to its unregulated and very wide frequency band. Yet, there is no appropriate VLC channel model in the literature, only ideal and additive white Gaussian noise (AWGN)

Bu çalışma COST-TUBITAK No. 113E307 projesi kapsamında desteklenmektedir.

channels are assumed in the recent papers. In this context, determination of the real VLC channel models would play vital role on the bit error rate performance of the communication systems. The main objective of this tutorial paper is, to introduce this unique and interesting topic to the researchers and offer detailed information on a novel VLC system based on multiple- input-multiple-output (MIMO) orthogonal frequency division multiplexing (OFDM). Besides, proposed 4 LED’s and 4 photodiodes (PD) containing MIMO system is analyzed by computer simulations in the presence of real optical channels created by an optical design software Zemax. It has been shown that this scheme provides the best BER performance compared to the other MIMO-VLC systems.

Keywords: Visible Light Communications (VLC), High Rate Optical OFDM (HRO-OFDM), VLC Indoor Channel Modeling, MIMO systems, MIMO-OFDM, MAP estimation.

1. Giriş

Son yıllarda yüksek hızlı kablosuz mobil haberleşme günlük yaşantımızın en temel gereksinimlerinden birisi haline gelmiş olup, bu türden sistemlerin tasarımı ve gerçekleştirilmesi bu dalda çalışan araştırmacıların üstesinden gelmesi gereken zor problemlerin kaynağını oluşturmaktadır. Kablosuz mobil haberleşme sistemlerindeki veri hızlarının üst sınırı Shannon tarafından belirlenmiş olup, bu sınır iletişimin bant-genişliğine bağlıdır [1]. Herhangi bir coğrafi alanda kablosuz haberleşme sistemi için tahsis edilen bu frekans bandını tekrarlı kullanarak sistemin veri iletim kapasitesinde büyük artışlar sağlanabilmektedir. Bu yönde geliştirilen haberleşme ağları heterojen mimari yapısına sahip olacak şekilde tasarlanmakta ve çoklu erişim noktalarını içeren (makro-, piko-, femto-hücreler, röleler vb.) yeni yapılar ortaya çıkmaktadır. Bu yönde üretilen çözümlere rağmen, aynı frekansların tekrar tekrar kullanımının sonucunda oluşan hücre-içi ve hücrelerarası girişimler veri hızları ve kapasitesinde önemli oranlarda kısıtlamaya neden olmaktadır. Günümüzde, 5. Nesil (5G) kablosuz mobil haberleşme sistemlerinin tasarımında milimetre ve milimetre-altı dalgaların (30 GHz-300 GHz) göz önünde bulundurulmasının temel nedeni, frekans bandındaki yoğun doluluk ve kapasite sıkıntısıdır [2]. Bu nedenle, RF (radio-frequency) sistemine dik (ortogonal) bir haberleşme ortamı olan görünür ışıkla haberleşme (visible light communication, VLC) ciddi bir alternatif olarak karşımıza çıkmaktadır. Görünür ışık bandının (380nm-750nm) haberleşme amacıyla kullanımını esas alan bu sistemlerin, RF sistemlerdeki gibi karmaşık yapılı, kısıtlı ve pahalı bir teknoloji olmaması, ayrıca regüle edilmemiş bir optik frekans bandı üzerinden haberleşmeye olanak sağlaması açısından RF haberleşmesine yeni bir alternatif olabileceği görülmektedir.

RF haberleşme sistemlerinde bilginin elektrik alan üzerinde taşınması sağlanırken VLC sistemlerinde ise ışık şiddeti üzerinde taşınmaktadır. İki sistem arasındaki bu temel fark nedeniyle RF sistemlerinin, bir takım değişiklikler yapılmadan VLC sistemleri için de kullanımı olanaksızdır. Görünür ışık bandındaki dalgaların duvarlar ve yüzeylerden geçememesi nedeniyle radyo dalgalarındaki gibi geniş menzilli bir bağlantı ağı oluşturmamasına rağmen VLC sistemleri, veri güvenliğinde güçlü bir üstünlük sağlamaktadır. Ayrıca, ışık ışınlarının doğası gereği belirli bir kapalı alan içerisindeki girişimin engellenebilmesi nedeniyle, RF sistemlerinin en büyük problemi olan simgelerarası girişim (intersymbol interference, ISI) probleminin çözümü oldukça basitleşmektedir [3]. VLC sistemleri, ticari aydınlatma ürünleri ve foto-detektörlerin kullanımı vasıtasıyla yoğunluk modülasyonu/doğrudan sezim (intensity modulation/direct detection, IM/DD) yöntemi kullanılarak gerçeklenmektedir. IM/ DD tekniğinde bilginin sadece ışık şiddeti üzerinden taşınması, iletimde kullanılan optik sinyallerin, RF sistemlerinin aksine, gerçel ve pozitif değerli olması zorunluluğunu beraberinde getirmektedir. Ortaya çıkan bu kısıtlamalar, VLC sistemlerinin tasarımında çözülmesi gereken ilginç ve zorlu problemlerin temelini oluşturmaktadır. Bununla birlikte, görünür ışık bandının tipik foto-detektörlerin yüzey alanına kıyasla oldukça dar olması, etkin olarak çok-yollu sönümlenmenin (multipath fading) ortadan kalkmasını sağlamaktadır [4]. Diğer taraftan, optik sinyallerin radyo frekanslarında oluşan ve elektronik cihazların çalışmasını engelleyen istenmeyen girişimleri de oluşturmaması özellikle hastaneler, uçaklar, kimyasal tesisler vb. gibi riskli bölgelerde yüksek hızlı kablosuz haberleşme için ideal bir çözüm olarak karşımıza çıkmaktadır. VLC sistemlerinin bahsedilen IM/DD yöntemiyle gerçeklenmesinde ortaya çıkan, pozitif ve gerçel sinyallerin iletilmesi kısıtı, bu sistemler için kullanılabilecek olası modülasyon tekniklerini de büyük oranda sınırlamaktadır. Bu konuyla ilgili ilk çalışmalarda, tek-taşıyıcılı sistemlerden sadece var-yok anahtarlama (on-off keying, OOK) ve darbe-konum modülasyonu (pulse position modulation, PPM) tekniklerinin kullanıldığı görülmektedir. Ancak bu tür iletişim yöntemlerinin yüksek bant verimliliklerine ulaşmaları mümkün olamamıştır. Sonraki çalışmalar yerini daha yüksek bant-verimliliğine sahip tek-taşıyıcılı ve çok-seviyeli darbe genlik modülasyonu (pulse amplitude modulation, PAM) tekniğine bırakmıştır [5]. Günümüzde, özellikle veri iletim hızlarındaki çok büyük artışlar sonucu güvenilebilir bir haberleşmeyi gerçekleştirmek için ‘dik frekans bölmeli çoklama’ (orthogonal frequency division multiplexing, OFDM) ve benzeri çoktaşıyıcılı yöntemlerin optik haberleşme için de uygulanabildiği görülmektedir.

Klasik OFDM sistemlerinin karmaşık ve çift-kutuplu (pozitif/ negatif) sinyaller üretmesi ve optik IM/DD sistemlerinde ışık şiddetinin yalnızca pozitif ve gerçel değerler alabilmesi kısıtlaması göz önünde bulunduğunda bu sinyallerin bir takım ön işlemlerden geçirilmeden alıcıya iletilmesi mümkün değildir. Buna bir çözüm olarak, alt-taşıyıcılarla iletilen işaretler Hermisyen (Hermitian) simetrik (genlik spektrumu çift/faz spektrumu tek simetrik) olacak şekilde seçilerek, OFDM çerçevesinin bant verimliliğinin yarı yarıya düşürülmesi pahasına, optik kanaldan iletilen sinyaller tamamen gerçel-değerli sinyallere dönüştürülebilir. Gerçel sinyalin yalnızca pozitif değerli olması için ise farklı yöntemlerle çözüme ulaşılmıştır. Örneğin, DCOOFDM (doğru akım eklemeli optik OFDM, DC biased optical OFDM) yönteminde, gerçel-değerli sinyale bir DC öngerilim eklenerek, bir taraftan aldığı tüm değerler pozitif yapılırken, diğer taraftan sistemin güç verimliliğinde ciddi düşmelere neden olunmaktadır. Buna karşın, ACO-OFDM (asimetrik kırpılmış optik OFDM, asymmetrically clipped optical OFDM) tekniğin-

Yeşilkaya A., Miramirkhani F., Alsan H. F., Başar E., Panayırcı E., Uysal M., Görünür Işık Kanallarının Modellenmesi ve Optik OFDM Sistemleri için Başarım Analizi, Cilt 5, Sayı 9, Syf 19-31, Haziran 2015

de ise, frekans bölgesinde yalnızca çift indisli alt-taşıyıcıların bilgi taşıması sağlanarak, zaman bölgesinde simetrik sinyal örnekleri oluşması sonucu bir DC öngerilim olmaksızın (negatif işaretlerin kırpılmasıyla) bu sinyallerin pozitif değerli olması sağlanabilmektedir [6]. DC öngerilimin kaldırılması yaklaşık olarak 8 dB’lik optik enerji verimliliği sağlarken sistemin bant verimliliği DCO-OFDM’dekinin yarısı kadar olmaktadır [7]. Tüm bunlara paralel olarak geliştirilen çok-girişli çok-çıkışlı (multiple input-multiple output, MIMO) sistemler, hem yüksek enerji verimliliğiyle yeterli aydınlatmanın sağlanabilmesi hem de yüksek hızlı ve daha güvenilir haberleşme bağlantısının kurulabilmesi açısından görünür ışıkla haberleşmede yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bununla yakından ilgili olarak, yeni ve özgün bir MIMO iletim tekniği olan uzaysal modülasyon’un, VLC sistemlere uygulanmasına yönelik çalışmalar (optical spatial modulation, OSM) [8]’de yoğunlaşmıştır. OFDM tekniği de gerek bant-verimliliği gerekse simgelerarası girişim problemlerine sağladığı etkin çözümlerle VLC teknolojileri için umut verici bir iletim tekniği olarak kullanılmaktadır. Bu bağlamda, ’DC eklemesiz optik OFDM’ (Non-DC biased OFDM, NDC-OFDM), ACO-OFDM ve DCO-OFDM’in yukarıda sözü geçen sorunları ve güçlüklerini ortadan kaldıran özgün bir MIMO-VLC sistem yapısı olarak önerilmiştir [9]. NDC-OFDM, [10]’da önerilen tek-kutuplu OFDM (Unipolar OFDM, U-OFDM) sisteminin 2x2 bir MIMO-VLC kanala genelleştirilmesi ile elde edilmiştir. U-OFDM sisteminde, DC öngerilim ekleme işleminden kaçınmak için çift kutuplu sinyallerden oluşan OFDM çerçevesi, yalnızca pozitif ve negatif değerli sinyalleri içeren iki ayrı çerçeveye ayrıştırılarak bu çerçevelerin art arda VLC kanaldan gönderilmesi ilkesine dayanmaktadır. Burada negatif çerçevedeki sinyallerin mutlak değerleri VLC kanaldan gönderilmektedir. Ancak OFDM çerçeve boyutunun iki katına çıkarılması sonucu, U-OFDM sisteminin bant verimliliği tek-girişli tek-çıkışlı (single-input single-output, SISO) ACO-OFDM ile aynı olmaktadır. Diğer taraftan NDC-OFDM sisteminde ise, bu iki ayrı çerçeve aynı anda iki ayrı LED’den alıcıya gönderildiği için, ACO-OFDM’e göre bant verimliliği iki katına çıkmakta ve DCO-OFDM’deki DC eklemenin ortaya çıkardığı problemler ortadan kalkmaktadır. Ancak, NDCOFDM sisteminde de Hermisyen simetri kullanılmasından dolayı elde edilen bant verimliliği klasik OFDM’in yarısı kadar olmaktadır [9].

Bu çalışmamızda, öncelikle gerçek bir kapalı ortam (in-door) için VLC kanal modelleri elde edilmektedir. Daha sonra, bu gerçek VLC kanallar, ‘yüksek-hızlı optik OFDM’ (High-Rate Optical OFDM, HRO-OFDM) olarak adlandırılan yeni ve özgün bir MIMO-OFDM yapısı kullanılarak kanal parametrelerinde meydana gelen değişimlerin sistem başarımına olan etkileri, bit hata oranı (BER) başarım eğrileri elde edilerek incelenmiş ve NDC-OFDM, OSM-OFDM-ACO, OSM-OFDMDCO, V-BLAST-OFDM-ACO gibi MIMO-VLC sistemlerinin başarım eğrileriyle karşılaştırılmıştır. [11]’de ele alınan HROOFDM sisteminde MIMO yapısı kullanılmış ve karmaşık OFDM sinyalleri gerçel-sanal ve pozitif-negatif kısımlarına ayrıştırılarak, bu bileşenlerin gerçek bir MIMO-VLC kanal üzerinden iletimi gerçekleştirilmiştir. HRO-OFDM sisteminin literatürde var olan sistemlere göre temel üstünlüğü; Hermisyen simetri, DC-öngerilim veya asimetrik kırpmaya gereksinim duymadan yüksek bir bant verimliliği elde etmesidir [11]. Bu çalışma ise gerçek VLC kanal modellerinin MIMO-OFDM tabanlı bir sistemde kullanıldığı literatürdeki ilk çalışmadır.

2. VLC Kanallarının Modellenmesi

VLC sistemlerinin artan popülaritesine rağmen, işlevsel VLC kanal modeli konusunda literatürde büyük bir eksiklik mevcuttur. Kanalın gerçekçi şekilde modellenmesi, verimli, hızlı, güvenilir ve gürbüz VLC sistemleri tasarımının ilk adımını oluşturduğundan, bu konu çözülmesi gereken öncelikli bir araştırma problemi olarak ortaya çıkmaktadır. Mevcut literatürde halen ideal toplamsal beyaz Gauss gürültülü kanallar veya kızılötesi (infra-red, IR) bandı için geliştirilen kanal modelleri VLC sistemlerin tasarımı ve benzetimleri için kullanılmaktadır [12]. Buradaki en önemli sorun, IR ve VL (görünür ışık, visible light) doğal yapılarının birbirinden neredeyse tamamen farklı olmasıdır. IR kaynaklar monokrom yayınım olarak kabul edilebilirken, beyaz LED kaynaklar, beyaz ışığın doğası gereği geniş-bantlı (380nm-780nm) bir yapıya sahiptir. Bu fark, VLC kanallarının modellenmesinde dalga boyuna bağlı olarak değişken bir yansıtırlık (reflectance) yapısının göz önüne alınmasını zorunlu kılmaktadır [13]. Buna ek olarak, IR haberleşmesinde malzeme yansıtırlığı düz kabul edilmekteyken VL spekturumunda malzeme yansıtırlığının beyaz LED ışığın geniş-bantlı yapısı gereği düz olmayacağı göz önüne alınmalıdır. Literatürdeki bu açığa işaret eden çalışmamız, ışın-izlem yöntemini kullanarak ve türlü kapalı ortamların özelliklerini inceleyerek bir takım VLC kanal modelleri sunmaktadır. Çalışmamızda kanal modellemesi, ticari olarak optik ve aydınlatma sistemlerinin her türlü tasarımını içeren Zemax® yazılımından yararlanılarak gerçekleştirilmiştir. Yazılımın sahip olduğu öntanımlı 3 boyutlu kapalı bir ortamda ışın-izlem yeteneği kullanılarak, kaynaktan çıkan her bir ışık ışınının çevre ile etkileşimi incelenebilmektedir. Kanalın modellenmesi sırasında göz önüne almış olduğumuz farklı senaryolar; duvarlar ve mobilyalar için farklı malzeme türlerini (alçı, sıva, boya, tahta, alüminyum, metal, cam vb.), farklı verici yerleşimlerini (tek ve çoklu kaynak dizilimleri) ve farklı alıcı yerleşimlerini (konum, dönme vb.) içermektedir. Zemax® , kullanıcıya sanal ortamın tüm özelliklerini belirleme imkanını tanırken (geometri, malzeme cinsi, mobilya eklenmesi vb.), malzemelerin yansıma özellikleri ve kaynakların çalışma karakteristikleri gibi detaylı konularda da esneklik tanımaktadır.

A. LED Aydınlatma (Işıklandırma) Kaynaklarının Modellenmesi

Görünür ışıkla haberleşme sistemlerine ilişkin LED aydınlatma kaynaklarının modellenmesiyle ilgili yapılan çalışma ve benzetimlerde Lambertian dağılımına ve 120° görüş açısına (viewing angle) sahip Cree Xlamp® MC-E White LED marka bir aydınlatma elemanı kullanılmıştır [14]. Ayrıca, karşılaştırma yapabilmek amacıyla, aynı Lambertian dağılıma ve görüş açısına sahip OSRAM® SFH 4283 IR 880 nm LED marka bir kızıl ötesi kaynak göz önüne alınmıştır [15]. Bu kaynak modelleri Radiant Zemax® çevrimiçi kütüphanesinde mevcuttur [16].

Zemax® içerisinde tanımlı gerçekçi ışıklandırma kaynaklarının modellenmesi için üç önemli parametrenin göz önüne alınması gerekmektedir.

1) LED’in spektral güç dağılımı

LED tasarımı için “Radiant Source Model” (RSM) adlı

Zemax veritabanı kullanılmıştır. Bu veritabanı, genellikle piyasada çok tanınmış ve gerçek ölçümleri yapılmış ışık kaynaklarına ilişkin, bilgileri içermektedir. Ancak bu kaynakların, VLC’ye uygun olarak, bir takım niteliklerinin çıkartılarak veritabanına eklenmesi gerekmektedir.

Bu niteliklerden en önemlisi LED’in spektral güç dağılımıdır. Görünür ışık frekans bandında tipik bir beyaz

LED kaynağın ve IR bandında da bir IR LED kaynağın spektral güç dağılımları söz konusu veritabanına yerleştirilmiştir [16].

4 2) LED’in emisyon örüntüsü (pattern)

Bir ışık kaynağının yaydığı ışınların üretilmesi esnasöırnüdnatügsöüz öLnaümnbeearltıinanmasöırügnetrüesküednürik. inDciolöanyeısmıylilap,arbaumöreütnret,üyLüEgDe’riçnekelems¸itsirymoneköirçüintLüsEüDnüknaybnealig˘rıldeannmyeesitdeirrl.i Esaldyeıdeadiıls¸mınelasirıgneürerkeetinlmgeersçiegkerveekimdeeaklteedmiirs. ySoençiölerünnCtürseüe LXalmambepr®tianMöCr-üEntüWsühdiüter. DLoElDayııss¸ıyıkla,kbauynöarg˘üınntaüyiüligs¸keirnçdeemekg˘ilises¸yşitmoirnimeövkreüinçetiüntkleiLlreEinrDiin,kçeaüvyrrneiamtğiliıeçdniankıs¸yüıentüteprshlaiaynsıaesyıdnıedana bıeşalıg˘dnle-ı leadrıinlmüis¸retitri.lmIse¸ıski gkearyenkamg˘eıktteadrairf.ınSdeaçnileünreCtirleeen Xıs¸lıanmlapr®ın MsaCyı-sEınWı ahrittıeraLraEkDkıaşyıknakg˘aıynneamğıinsayoilnişökriünnetmüsiüsynoünn öLraümn-tbüelertriiannin’a, üyraektillaes¸ntıgı˘şııngösraüylımsınekatbeavğelıddoelğaiyşıismıyilvaebeutkyiolellrai çdeavhraimgiçeirçkeüktçüiphLaEneDd’elnerienldemoedeillmleinşetibr.ileIcşıekg˘ ikavyenabğuı tLarEaDfı’nldearlne ügreetriçleeng˘eışıynalkarının ssoanyuısçılnaıraratlıırnaarabkilekcaeyg˘niağaınnelams¸iıslmyoanktaödrüırn. tüsünün Lambertian’a yaklaştığı görül-

3) mLEekDte’invegdöorülas¸yaısçııyslıa bu yolla daha gerçekçi LED’lerin mVoLdelvleneIbRilecfreeğkiavnes bbuanLtElaDrı’nledrale çgaelrıçs¸eağne ıys¸aıkınksaoy-nnuaçkllaarrıanlıınnabvielecgeeğrçi eaknçlaişıklamnaakltamdıord. ellerinin yan etkilerden bag˘ımsız olarak birbirleriyle kars¸ılas¸tırılması

3) LiEçiDn’üinçügnöcrüüşöançeımsıli faktör, kaynakların görüs¸ açılarının VgöLzvöenIüRnefreaklıannms absaındtılra.rıBnudaaçmalaıçşlaan yışaıpkılkaanynbaiklglaisraınyıanr vbeengzeertçiemklçeirkinadnealVmLoCdelilçeirni,nignöyrüasn¸ eatçkısilıer1d2e0n°boalğaınmsbıizr ofCi4açl2karien8rtöae3kyr,XIibnRklieaary8bman8iyrpa0lnk®eınlraimgMyröılneCrLüg-kEs¸EöaDrraüşWçıkşılsaahaıyşiçnttnııaelraaıgs˘lLrmaıınEhkaıDinsupılglıbiaös¸çinızirknıölOmüknSçaüısüR¸yntnneıArca.aMüg˘lUııön®ynvmgeeSuamFslIaHıRl-idmıra.yBaubaamg˘laıçolalayraakp,ılZanembialxg®isayyaazrılbımenızyelatimfalrekrilnı dsepeVkLtrCal idçaing˘,ılgımörlüaşr,açfaısrık1lı20e°moilsaynobniröCrürneetüXlelraimvpe®gMörCüs¸-EaWçılhair-ı tseeçLiEleDbilıişrıkvkeayknualğlaınvıleabIRiliri.çinBuyrinadeaanyndıagögreürşçeakçısııs¸nıak skaahyinpabkilrarOınSınRAmMod®ellSeFnHme4s2in8d3e IZRem88a0x®n‘mınLRESDMkavye-nriatğaıbaknuılnlaınnılgmüıçşltüır.yUetyegnuegl˘aemsaayhaipbaoğldlıuog˘luaraankl,aZs¸ıelmmıas¸xtı®r.

yazılımıyla farklı spektral dağılımlar, farklı emisyon

B. Alıcöırlüanrtüleri ve görüş açıları seçilebilir ve kullanılabilir. FotoBdeutreakdtaönrldear, g1erçcemk 2ışıkalkanaylınadkilkadrıönrıtngemnodbeirlleynümzeesyindilee

90°’likZgeömrüaxs¸ ®aç’ıınsıRnaSMsahviepriotalbaacnakınıs¸nekgiüldçleümyeotdeenlelğeenmsaihs¸itpir.olduğu anlaşılmıştır.

BC.. AKlıacnılaalr Dürtü Yanıtı (Channel Impulse Response, CIR)

FotGoedreetekklitösrelenra,r1yocmb2ilgaillaenrliı bdieklidrölerntgdeinktebnir syoünzreay, iıls¸eın9-0iz°l’elimk györnütşemaçiısınaarascaıhlıig˘pıyollaacamk işleykoinldlaermomderlltenbmesiişntdire. ıs¸ık ıs¸ını Cümr.üeKtmialkmnüaenlkDtteüümrvtüeyYoabllnuaırtdııa(s¸CnınhlnaaernsnnfieelzleiIkrmisepkluelssoeelnaReraekskpaodgnaesrreç,geCekçIlieRrni)lmereeski Gmearlezkelmi eselenrariyleooblialngileetrkiilbees¸liimrlleenrdi iikntceenlesnomnreak, tıeşdınir-.izDleomg˘ruydöanntvvugeeazömrarblükiaus¸lraı,rkıaş(tlıcaiinıblnlleaıeağn-riıolyfifvils¸-zaeksiikimgolsihddeiltaliy,r.ooiLçlnLaelOrarOairSskS)imngbdeyerieraltkçeeneisb¸ıkteenınlseeiiönnsnnnmdineceeleesıylşiriadkımkneliınüışmsoıyınlrkaaıaünrüanstrkıaeytvtüaiaamnlnmra,LedydkOaoutklSe--i loalrmdaanyannesbnieleles¸reinkleerse(nneonkalidnaer-ogfe-çsiirgihletr,eNk LmOaSlz)e,maleılceırdailealoınlaann gücün ve ıs¸ınların izledikleri yol uzunlug˘unun hesaplanmasıyla kanalın dürtü yanıtına (channel impulse response,

22 CIR) eklenir. Bu bilgiler kullanılarak kanalın dürtü yanıtı as¸ag˘ıdaki s¸ekilde ifade edilebilir;

B. Alıcılar

Fotodetektörler, 1 cm2 alanlı dikdörtgen bir yüzey ile 90°’lik görüs¸ açısına sahip olacak s¸ekilde modellenmis¸tir.

C. Kanal Dürtü Yanıtı (Channel Impulse Response, CIR)

Gerekli senaryo bilgileri belirlendikten sonra, ıs¸ın-izlem yöntemi aracılıg˘ıyla milyonlar mertebesinde ıs¸ık ıs¸ını üretilmekte ve bu ıs¸ınlar fiziksel olarak gerçeklenmesi mmetüaklmizleekşmüimnelleetrürimilienycooelllaelnanrmedtaeknkilteens¸deiimsr.nleeDlreoirğiinrukcdeealsenennmgeöekrküatşedda(irlri.ngDee-çooigf˘r-irslueidgreahknt, gLöOrüSs¸) y(alinnıetı-oöfn-cseiglihktl,i oLlaOraSk) ayraadnaıtkıi uöznackellıikkliileoilliaşrkaiklidairr.aLdaOkSi ubzilaekşleınkiniilne yilains¸kı islıirdairt.avLaOn,Sdubvilaers¸leanr,intainbaynavneı osdıraa içtaevriasnin, ddeuk-i vnaerslnaer,letradbeann yvaensoıdyaniçLeOrisSinodlemkai ynaensnbeilleerşdeennlerya(nsoınyalninLe-OofSosilgmhaty, aNnLbOilSe)s¸,eanllıecrıd(anoanlınlainne-goüfc-üsinghvte, ıNşıLnOlaSrı)n, iazllıecdıdikalearliınyaonl guüzcuünnluğvuenuıns¸ıhnelasraıpnlanizmleadsiıkyllearikaynoallınudzuünrtlüug˘yuannuıtnınahe(cshaapnlanne-l Camdims¸üIaaRrpsg˘tıu)üıydllsyeaaeakknrlikeeıats¸nsıenpiakrao.şilnalıBdsnğeeıu,ddiCaüfbkaIriRidtlügeş)eielekyekdiarllinedlkıneetbuiıirnilf.llaaBiardn;u(eıclbeahidralaignlkienlbeekirllaikrnium;alllpıanunlısldaeürarrtkeüskpayonananslııetnı,

i=1

δsBDBa(uuiy.r)rrıaa,ascdıdDnaadıierPPgaltiöic,a,sitdf.ieoe.ırnşlmtııkas¸nesıınkinfyıtonoegndnükgiucrsün.üiycunüoüvnn;eüuτ;niN,uτ,ii.av,ıleşıicı.nNıdııns¸a,ınyaaıallngıycııılyldamanayaaıanlslmügışrıalıenassniüsnaarine;ysıδısis¸(nıı.ni)n;ı, göKstaenrmaleınkteddoirg˘. ru akım (DC) kazancı (H0), sabit verici gKüacnüaliıçnindouğlraus¸ıalakbımile(cDekC)siknayzaalncgıü(rHül0t)ü, soarbaint ıvneırniıci(sgiügcnüaliçtion ulaşılabilecek sinyal gürültü oranınını (signal to noise ratio,

lndSiokiNril.seReKr)inarbndaeaetlilniorg,leebycSirieNkinsmRidee)inrp.böreKonlfeiairmlnlieal(yilcehVngaLenceCninekklmöadenneealalmpyröloizpfierVlolilfiLikl(Celce)hraaiknnğadnınreelanıllklbdıöiezrolielasaliy--prarokfiLleO)Sag˘bıirlleışkelınloelradreank, LdüOşSükboilreas¸nednaledrdaeNn,LdOüSs¸übkileoşreannldearddean NolLuOşuSr. bGiüleçs¸egnelceirkdmene porloufs¸iulirn.inG(üpçowgeecrikdmelaeypprroofifliilne)inda(ğpıolwımeır,

doerltalyampraofiillaev)edkaag˘nıalılmgıe,coikrtmaleasmi (amileaavneekxacneasls gdeeclaikym) (eτs0i)(imleeeatnegakxeşinccaeği(ksırdmsoaodektseiimlgai(eybτa)iRn(tMτas0nqS)ıum)ailrlceeai-nneRastbkMiniilndSire),(nrk[o1aoa3nst¸]aa,lmg˘[g1ıede7aca]ni:kkismqgeuisabirie(τt-RaMnRıSmM) clSain)nsakibnaidnleiarnl, [13], [17] :

Ttr

h(t)dt = 0.97 h(t)dt

(2)

τ0 =

t

×

H0 =

−∞

(3)

τRMS =

0∞(t − τ0)2h(t)dt

(4)

(2)’de verilen Ttr, kanal dürtü yanıtındaki toplam enerjinin %(29)’7d’esinvienriyleong˘uTntlra, s¸ktıag˘nıaslındıür rdtüeg˘yearinnıitıngdöastkeirmtoepkltaemdire. nerjinin

%97’sinin yoğunlaştığı sınır değerini göstermektedir. D. Çoklu Verici Yerles¸iminin Etkisi D.EÇtkoiknlukVaenrailci gYeecrilkeşmimesiin,inteEktkviseiricinin bulundug˘u yapıda

1E3t.k9i8n knasndael g˘geercinikdmeeiski,entek4 vveerriicciinliinyabpuılduandbuuğudeyg˘aeprıd0a.4123.9n8s a2g1nre’s4tdla.ee4drnnaenkğes4ek’1r’y4ieçeno.4dçkçeııynkkosimak’lryleııuşelntdyıçır4ag.ı˘kyBıvnmıuledmınras¸iuactınliirals.inreBdeyıduakr.enpanBuındinau,alndınnbuieğundeoerydrnatveianğe,lıraedirmsciıg˘ir0aleae.r,4rDdv2veeeCnnrriisccgkiieaallserzeatraanydnrıeeacsnkkıı 1ç.o3k5y×ol1l0u−y5a’ytıelnm2al.a6r2d×ır.1B0−un5’uen çyıaknmı asıkrtaa,dvıer.rici sayısı 2’den 4’e çıkarıldığında ise kanalın ortalama DC kazancı 1.35×10−5’ten

E2.62A×lı1c0ı/−V5’eeriçcıik’mniankFtaadrıkr.lı Konum/Yön Durumlarının Etkisi

kEa.nAAalllııccıdı/eVvg˘eeirs¸ikvceei’nrnilceiniriFçiaafçtriıknslıiınnKdaboninrubbimrül/yeYrüöiknneDögnuöerrmuemeolalsaarnıhniıpkntoiErn.utkmAislliaıcrıı

zAelmıciınvine mveerrikcei zçiinfdtieniknobniurmbilralenrdinıg˘eıngdöareetoklainn kkaonnaulmgleacriıkkmaensail 1yndm3üse’e.zğy9rlikee8şerkizeçnninısdnkledeminerkiaekkynaotaçannzıdusesıımırmny.dlaiaaBnnnndludaeırbğdüvıudnyeradüuakkmdöea,sö¸theknkdiielnöems¸okeeklayomnesnaaaulhkymigaplkeütaciızrnni.ekdrmAıeag˘lleııındcsciıdaınha1ız,an3e.1m9fk58aiö.zn1s¸nli9aens siakçeınnzımemianldmeavseınkdöaşnedekakyonnaukmlalannmdaığkıtnaddaır,.15A.1lı9cınnsı’nye zçeıkmminaiknmtaedrıkr.eBziunddeunrukmös,¸eklöerşeyteas¸yınamkıansıalsıcoınnuıncuknödşae, yDüCzlekrainzadneçn aylaıncıvseıyriacnilaarradsaınddaahkiil uozlmakalkıg˘üınzearretmdaahsıandfaaznladsoalçaıynıımazalmaksıtnadaırn.

Iks¸aıkynkaakylannamklaakrıtnadınır.yAölnılceınriınninzedmöinndinürmülemrkeezeitnkdisein, kaölışceılevreeritcaikşoınnmumaslıasroınnaucguönrdea, fDarCklkıazöazneçllaiklılceırvegröicstiearrmaseıkntdeadkiri.uzKaöks¸lıeğyıen a1kadço.rö0ıtnnm9udy×amüas1rpılüna0alnd−cmdaa6nekı’rdıdelas¸motenklkıais1¸siyli.adı,3lea5ıaczl×ıaıd,cl1ömık0nava−dyekü6nrtr’iaaüycdkliaıddrkü.çoogIı˘g˘kşnüıraunkurmdlkkteeulaansyrkunıznanaenadkmaalglaiızörnnıerenmeıDnpifnCaaylrröeakknll4eıal5lezö°raoiz’nnlleiacilkn-ıcliakkles¸regköilsdteermdöenkdteüdriür.ldKügö˘üşenydee,kbounudmelg˘aenrdı1rı.l1m7×ış1a0lı−c6ı, oklamynaakktadır. Zemine paralel durumda, zeminin yansıtma katsayısı

duvarlarınkinden büyük oldug˘undan zemine dik duruma göre

vericiden daha yüksek enerji alıcıya ulas¸maktadır.

F. Yabancı Kaynag˘ın Etkisi Yabancı kaynak olarak tipik masa lambası kullanılması

E. Alıcı/

Alıcı kanal de zeminin 13.98 ns ns’ye çı yüzlerind saçınım merkezin verici ar Is¸ık kayn konumla konumla açı yapa 1.09×10 cak s¸eki tadır. Ze duvarları vericiden

F. Yaban

Yaban durumun kanal ge 12.17 ns dört kay baskın k bası olm lambası o

Yeşilkaya A., Miramirkhani F., Alsan H. F., Başar E., Panayırcı E., Uysal M., Görünür Işık Kanallarının Modellenmesi ve Optik OFDM Sistemleri için Başarım Analizi, Cilt 5, Sayı 9, Syf 19-31, Haziran 2015

doğrultusunda zeminle 45°’lik açı yapacak şekilde döndürüldüğünde kanalın DC kazancı 1.09×10−6’dan 1.35×10−6’ya çıkarken zemine paralel olacak şekilde döndürüldüğünde, bu değer 1.17×10−6 olmaktadır. Zemine paralel durumda, zeminin yansıtma katsayısı duvarlarınkinden büyük olduğundan zemine dik duruma göre vericiden daha yüksek enerji alıcıya ulaşmaktadır.

F. Yabancı Kaynağın Etkisi

Yabancı kaynak olarak tipik masa lambası kullanılması durumunda, masa lambası olmadığında, 12.92 ns olan etkin kanal

gecikmesi, masa lambası var iken 0.75 ns azalarak 12.17 ns değerine erişmektedir. Masa lambasının mevcut dört kaynaktan

alıcıya daha yakın olması, masa lambasının baskın kaynak olmasını sağlamıştır. Bu nedenle, masa lambası olmadığında dört

kGa.ynYaüğzıeny oMldaulğzeumbeisrinyainpıEvtakriskien masa lambası olduğunda tek

birDküasy¸ünkakyvaanrsmıtımş aetkiastisoayluılşımoarkttaamdı,r.çam kerestesi zemin ile

kGıy.aYslüaznedyıg˘MınadlzaemeteksiinninkaEntaklisgiecikmesi, alıcıya daha düs¸ük Ggü.çYDüuüzls¸aeüs¸ykmMaysaaılnnzsdeımatmneasöitnküiarnütsEa1yt3kı.li9sı i8orntsa’mde,nça1m1.8k6erness’tyeesiinzmemis¸itnir.ile

Dküıyşaüsklaynadnısg˘ııtnmdaakaetskainyılkı aonrtaalmg,eçcaimkmkesrie,staelsıiczıyeamidnaihlea kdıyüas¸sü-k

lHganü. dçMığuoılnbadsi¸lmayaeatsEkınitnkdiaksnianöatlügrüec1ik3m.9e8sin, sa’ldıceınya11d.a8h6a ndsü’şyüek ignümçisu¸tliarş. -

maMsınodbailnyaöntüınrü 1m3.e9v8cunts’doelndu11g˘.u86 dnus’ryuemidnamişgteirr.ek gecikme

HyHa..yMıMlıomobbıiliyglyaearEeEktkstkiesiisDi C kazanç düs¸mektedir. Mobilyanın mevcut oldug˘u durumda gerek gecikme

MIy. aoybIıRillıymvaeınıgVneLrmeKkeasvecnuaDtl CoMldkouadğzeuallnedçruidruüms¸mdeakgteedreirk. gecikme yayılımı

gerIeRksveeDVCLkaiçziannçelddüeşmedeikletendiCr.IR deg˘erleri aynı yapılar için

IlkIe.a.rIriIRs¸RIıIlRRvaevs¸vtekVıeraVLıVnldLaKLılga˘liaKınçnriaaddnnlaaaMe,VlledoMLtedkeoieknlddlaeeignrlleelaienclrliaikCrmaIRegövdreeeg˘DedrCalehrkaiayzaayünnkçıseypkaaprdaıelmag˘reertirlçeeir-n IakRlamrvsa¸eıklatVas¸dLtıırriı.çlBdinıug˘enınluddneas,eedebitelkebinni, CIgRIeRcbikadnmedğeıerivçleinriDyaCaynnksııatyzmaapanıçdlaeprg˘aierçrailnmerkeintariren-şVlıelLarişbtıIarRınlddkıığnanıdnaadlnlaa,dredathakaiVnyLgüekcksiaeknkmaolellamvreaaDsgıdCöırrke. adzanhça pyaürkamseektredleeg˘rei rIlRer

kBVaaulnLmnaualblnkaatrnsadeddabıınreV.bdBLia,nukInRIaduInaInbah.alsalneadyrObaıüePibkgçTisöi,enr˙IIkeKRydaoMbanlhmasInaıatMdmysııüOadikçı-dsriO.neeğkFyeadDrneleMsğrıeitnrmlienar

daelmg˘ earkletardinıri.n VL bandındAa.nMdaIhMaOyüVkLseCk Kolamnaaslıldaırrı. Bu çalıs¸madaI,IIy. ukOarPıdTa˙IKanMlaItıMlanO-öOzFelDlikMler kullanılarak

5oAp.mtBikMu×tIaMç3saaOlrmııs¸mVm(LveaCned3-abb.K,eoOanyynz-upaeykttlüailimakrkırsdıeyMakalziIaıklnM)ılmabOtıoılZya-ueOnmtlFaöarzxDıne®ldMlyaikalirekdriımfkaıuryklllalaın5kılmuarru×a-k

Alou.pmMtikIinMtcaeOsalerVnımLmCivs¸etKirba.ennBazulelatkirmıuruylauzmılılmarıınZegmenaexl®yyaaprıdsıımS¸ıyeklail51m’d×e Bdvl5eueurtmmaiçcyaili×lınıscşcaa3meylvıameldeanrarmiı(,l,emiysn¸nuti-is¸Tkbrt.aoirry=B.ı-dEuyanülekaRkunsarell=uakıtnllıuial4kamnn)aliablökırozniınyemkullugıtis¸lrkeaulnroelıeurlnulmdkpyauailKçilpkaiuınnisrııufldaalS¸eurrekamakklıliıloAckpı1’udt’rvidauke,etvdaeseratiarcıyimloıcvlaaeravbkeerniyzlemertliiesm¸ts¸itryi.raiEzleıllneım0aıl.ı6Zneammn a×ikxi®0k.6yuarmrudlıumbmoıyiluçatiln5umdv×ee5a3ml0ı×cıc3mve (mamvvereeniaoşrr-ldtiiıbiccküroii.llyalBeosr-ralyluaiayünrıkkda3lasukee×rrnıkuy,lle34iunkrmlT)dealis¸dbazt=eriiorıdynis¸iluneegtknRtlealainvr0n=ıae.dn6lndeıy4anmyapaeimk×lırısileneı0rmfs¸kŞa.t6ierıers¸kzkimliieıonlnlek1ubu’pLoedrysE¸ueKiuDtdtlulueuruamutzaylavyudkeilmınılncıc3klae0aAlltave’mcrdnelmaaa--, ryaielrmralleiışks¸ttliiarr.rillEamlei3s¸at×ilrı.n3Zanedmizkiiniks¸neukrmulielnurdkmeeziyçineinerlediss¸eetiar0li.ıl9ceınmvLe×Ev0De.9riacmyi ds×aıny0lı.al8atmrmı,a nlymBlbramylbBeaeleTao’neorıe=k’rrdyoclrrdyllan0ıeekuldaeue4şR.etü46imts¸l=t4izsllait×msalirei4aoreenriarıd×ldirınoede4lanioeü0mdndenlddt.lıetada6lnMaiaşaeLes¸ammibblrtnbtblIEıiioiıcMıroircbDş.uyrıy4mıoZzuOmofumyaftaoaeltaolakusulymtaadtasyoaltpdsroılaeraidıakuıdın,dpnüKi,lviiyiavvvılzynvesuaroeeeeoeılttrrmtraammrtu3iimviicmnle0cmçaayuaieariiosnemkcnosymaydrımae0danlnaünzeoAp.Vüıp8lişıdnaıl’ünnmıtLsürdüsieıamrmCıaleymilylvi,rlıeevesemkkeerreverkraleilrkielmanearkz0mşeerars¸dneti.s¸lazltin9aecaaztıirsiiekr.nislinarmı3inalileoZa×lem4ye,mmly×r,esa¸a3lai1miaarpio1s¸0tpsa¸0ddtıd0.itıiksiy9eniusrezıcr.deıiclz.iymmnlarimKaaeeKşlykyen×ertumnaulsa¸nkmareııvt0rreıkulrişuaiaii.rralltnis¸k8llinkaiuklıtuldreııerkimeeimknmreln----n.azGailneıercçıeiskmeçoi0dm.9üomllde×eri0ld.9memna×seal0d.eü8zmeedribilneoenyuk0tal.a8nraınlmdpaarbaramirlıekmtlraaerslleaarivyTeearmblelaos¸stai1rn’idılneemvreeerkriklme4zii×s¸ntier4,. B1M0urIaMcdmaOhayrra,atlp,ıkıtsl.aıvrleiaçriinc4i V(aLdLEeCtDa)klıiaclneıarfl.oı taomlıdcoiıyd(oeftloletmondomidyiüs¸otltiü-r. yPGeDrel)reçaşetrikarsçilıimnmdiaşotkdirie.olKdpeutnirkuelkludamebleoBds’iudlezenkikasenanaoladılnapobarrotaaymluatemltarareıl,DevrCierTkiacabizlayona1cpı’nsdııe vgveöesrmtielamrmsias¸etykirat.epBdısiurı,ra(dytna, rıh)irk∈,te,n{t1.a,lvı2ce,ır3icm,i4o(}dL.üEllDer)iilmears.aaülızceır(ifnoeto0d.8iyomtaPraDlı)kalararlsaınydearklei şotpirtiilkerkeakb4lo×s4uzMkaIMnaOlınyoarptıaslıamiçianDVCLkCazkaanncaılnıı

mBg.öosdYteeülrlkmesneemkkitHşetdıizri.rl,ıG(Oetr,pçrtei)kk∈çOi {Fm1Do,dM2e,l3d(,He4nR}Oe.l-dOe FedDiMlen) kanal parametreleHrRi OTa-bOloFD1M’desvisetreimlminişitnir.bBloukras¸deamhar,st,ı t.S¸ evkeirlic2i ’(dLeEgDö)stielerilr-. amBlıi.cs¸ıtYi(rüf.oktsHoedekiryHobıtiz-rlPıDOO)FpaDtriakMsıOndFbalDokMgi˘oupn(tHuinkRkOial-ebOtlioFmsDuizMikç)ainalNın loorgta2l(aMma) DbiCt HkiçRaezOrae-nnOcıFnuDı gMvöesktsetiösrmtreüemkHitneRidnOir,b-O(lto,FkrD)s¸M∈em{v1ase, ır2i,cS¸i3es,kin4ile}.2g’delemgeökstetedriirl.BN(mbF.iFitYs¸Tvtüiieçrkv.eserMekHeknteöHrrduüıezbgl˘biıvirosO¸eykkOpuetttnöFiuklrD)eüOrMviFHesDRdıbriMOlakos-g˘ıOg(yuHeFlnnaRDuliOnMkO-FOmilDevFoteMdiDrmüiMcliiaas)sliiytçn-oietnans¸ugıNye(ılMcmlıo-egQks2aAt(eyMMdısi)rı). HHsik(iNs¸isa¸FsaeRartFrrmOreeeTvbmt-ateiOsur¸ivunızFeOkzMdakDaeFytyf,MöıDrınemrndMüıkınesonaig˘bdsnebioetüss¸llelyelkoemamubeğmstniöuyaunallnon)iegnunnrevnsissbaesiaoliysyoldınvıeıkrsitresakıiaıknmsşnsıetıgııyöimneglrgidnaüöaçöalsisisnıtxkOeteeŞlFNrFdmrmem,DekoleoNieMedklgkdüDt22tielel’aCda(eddsMlin-eiytrOr-..oNtg)HaFnHös¸Dbu×RsıRiytMOte(1OıMrci-,içb-ıOlO-emoAQrFsyFeiCaDAuşnDytOtMMilıMurus-.)ı OsiFstDemMinvdeeD, mCOod-üOlFasDyMon ssiosntermaslıenrdinaineldakeseidnieleinletNile×ce1kbios¸yaruettl-u dlOkeearFnirn,DmkHMaas¸erırmkvmeafis¸DrsıeykCkeaoOnnl-mssOiambFsöDıelptgMrrieosbysiilasevptmeeıskmiıntnöleearrüöignzexginrüFenak,kbNsdiiruDnyçeCömiz-laOüedtmFialDnegcMeeItFki,rFdiATs¸iag˘CriiOens¸t---Nldleeemr×niin,n1ekHbaertoarmymbuaiits¸slıtuykuetzonuallmmmsiaaamsnkıetbaptrödriolıgrby.elaesIpimFısvFiıenTnkeatööis¸gzrleügermüexnkiTbsd=iorunyç[röxmaz1saüıdmae·nlg·d·eeItFireFxddTiNig˘le]iiTnsn¸-ilseemkinaermtabs¸ıik tudteug˘lmeraliktvaedırç. ifItFFkTutuisp¸lleum(ibsipoonlraars)ı oelmdeaseıdinle-n deniyle anten elemanı olarak kullanılan LED’ler aracılıg˘ıylaT

vektörü HRO-OFDM vericisine gelmektedir. N ve M değişkenleri sırasıyla OFDM alt-taşıyıcı sayısı (FFT vektörü boyutu)

ve dik genlik modülasyonu (M-QAM) işaret uzayının eleman

sayısını göstermektedir. HRO-OFDM sisteminde, modülasyon

sonrasında elde edilen N×1 boyutlu karmaşık frekans bölgesi

vektörü xF , NDC-OFDM, ACO-OFDM ve DCO-OFDM sistemlerinin aksine iletilecek işaretlerin karmaşık olması problemine özgün bir çözüm getirdiğinden, Hermisyen simetri yapısına gerek duymadan IFFT işlemine tabi tutulmaktadır. IFFT

işlemi sonrası elde edilen N×1 boyutlu zaman bölgesi vektörü

xT=[x1 ... xN]T ise karmaşık değerli ve çift kutuplu (bipolar) olması nedeniyle anten elemanı olarak kullanılan LED’ler ara5cılığıyla iletimi mümkün değildir. HRO-OFDM yapısında veri

aktarım hızının düşmesine izin verilmeden bu karmaşık ve çift

hkıuztıunpınludiüşas¸rmetelseirnine iilzeitnilevbeirlmilmeseidieçninb[u11k]’adrme aös¸zıgkünvebiçrifytakklua--5

sbtvshşvthuaeuiııeeıprmmnrzprrilaıilluklbnlulmamvaiırkirnreiesı¸ıesm¸nrakskakiadrıtlaarmteemüereas¸tdmtsı¸dlylelkieamierkrarrr.ırt.şiışeOiennıtPnsPkdıaFiariniaiılrDOrallere.aeıyatrFMlti.lPreiilDeılzEelas¸el/ibMr/tSlibnSaıds¸ireillaeelımervirmlrişlıeeei/readteSr.(sri(iPsiEeeilPlim/rextli/SiiidnçSkçe)xie)(idngkPn==deeed/[ödnxr[S1öç1kni)1n,xleR1büe]+ülk]udsn¸’s¸v’,jdüöRxdüegemknkem,eIaüç+ö,üröriüşçzgfmnzüntegjeügmülaküxrnüçns¸vunüknıeet,nkaluIbabrüç,privdivnridlrefıgeuınytnyeasdakidaçrarşkaçudnkiaanfletınalratnualels¸dphs¸tkhıkvlıalmeeumeuıenr-r-r

vidosbs¸ealaairarnkrinelaiketlpxlraekkeor,rRıkmzsiovıtamilaes¸fas¸ılnxdakakge˘r,Ixı,ğıOndkepaaF,roRklDaziiyivvMtrieepıfs¸o-gxtnizıse¸ekriarıtg,çrliIaıfee,rttl.iipdfiEşoex(lazg+˘dkriee/et−rit=fle)i-ednraivexyleegeılknrda,ıRtecggiıefeel+radr(çrçi+ealejill/rxv;v−ekis¸er,)Iailç,reaeirfgytetleıekkrrrıçucaetşıeullalapğdrvlıaeueeids¸ailriert;ler olan xk,R

verilerek edilir;

as¸ag˘xıd+ka,Rki

v=epoxzxkit,kiIf,,Rpdoezg˘eieg˘trieflri-nxvekge,aRtgief>r(ç+0el/−is¸)araeytlıerrıcıelladrae

eg˘er xk,R < 0

xk−x,+kR,R==

xk,R 00 −xk,R

eg˘er xk,R > 0 eeg˘g˘eerr xxkk,,RR <> 00 eg˘er xk,R < 0

xxk−,+kR,I

= =

eg˘er xk,R > 0

−xxk,kI,R eg˘eeg˘rexr kx,Ik,R> <0 0

0 eg˘er xk,I < 0

x−kx,+kI,I==

xk,I 00 −xk,I

eg˘er xk,I > 0 eeg˘g˘eerr xxkk,,II <> 00 eg˘er xk,I < 0

(5)

iLybvOtyEslassiLvbOsieesaoıeimlEueeoFlsrErıeFpçyEd,ntaiytEDnD,eilDınenuDeslmluuslTdm’nmıitMTdı’ntMkylleyeablleuReialideuRsslimrşaseatirrııiestbııçnlrdsxbiurlideMaxaiiri=ıasiiai=nrk.tnsilslltrknlslıeet,IıesaHec,RMeınyMtngRaMmykınmmLTl4Rğel4a=IgvOivdarIgElvexMiOe4açeMeeeaekoDik−rmeaoV-ğiçrlOotxçl,çOllvOıxçlea’iIıaeclLaiknleecrvrmknFkelır,V=laCrlvıe,VIaerDtivIaknveavicknvrLeknLkpieiMdiTeies¸TnCtaaos¸ıCspaasvspir−0ialnzevo.rdanıe=seoIrkai=çeceyzkxıiçMedtrİzliatırsriiiıiatllil.dkfiittncsüllemse4/tnceiA,me4aıiDialtzI(frimnafreitiilelmsoii(elsınD¸arıso(srn¸iatctilüklaitnietlüegimiyıneıneeimzryynkdnizör.ıkkggdb˘˘es.aıasekmemsasukeeemeripıkkrtaHrıkinrrtnLuHeaiuıntnituuutnsNıamrıstRtEıxaxdiptRlıumtddlıluagydlDOeanDkklgepOıeasnuplöeınkr,,ıtölankaCr-II’.i)klsu-.OlslyusdLtOiite-i)dA><tiiellıae)rAOeeşFrlEees.erFigde˘aglriı˘st¸tmDglBFxDı˘s¸t00imlDmriaeıciiralkaeecDsMul.er,ri’ımRMeertriıreellkrlrel.MHeekk,tae.bveattblrrttBedrnlreRiekiieBesierisdnnaRrriudtnnisOrixvu=siaiimsinrRinimrtkenrsdi4r-at.×,eIIRna.ReItOMıdRmaeHMdrdionmsvHas.lş×FmaaiTl×ıi/eRaasaci/RDynD˙InrnynDiblrıOlnnn(ıdneeOadeMıdDosRT5TDtrseeRTk--aıeR--i-)ı biyseaenpzıNesırDys¸lCea-kOiilleFdteDmMielekttiseliesnvteemis¸aainlrıeectıldbeaerinnazlepınromzşieatkisfiı/lnndıeegsaailtg˘eilftailomelnmakaitşaaddruıerrt.ulem˙IrlieundyhnpNrhybtiieeaaoaaecmDgdlk˘znlkinneekeiCkzıytrnıızeiızin-aifnkcrOcyd/padanials¸aıFltaeeseeıiDıglkibtkaybkiakiMiilnlaiilteudlgilgbLflneLLisliioEıaliEEzivsmlnvlDmctDeDeıeeaelrt’ramm’’imdkmdllteedteiaeeeennnerusknkdikdırntiiuoeterbs¸noe.mldaiielduyrnruiduiHasre¸dsr¸.egalt.ahiRnlnnesAenaAıirOlrzykeçnibncl-rkbneceiaOiclıiranrapykFiiskdoskvaiDveamzieNleNnirMbLrtgNiDıiiDiczEefclDiCcg/niCDnsai-iCyie-nyO’vsOtagd-taeeOpFeaeipFkrnmıtnDmFısiDdsfbıDiMeıoiMnioskrlkMdikultumgeesuşvslidealilaesslrnsiaitiarçstnesd.mneeebtmıAumlıeliulrmrmnimsduitnicnlvöamimadaandserksekutıee--ı LgnEeendDien’niniiynlkdeuislyilaavnlenılımzcuaastlıtayeklkadbbeiiğrrelgirkietrieçl,eetklilaesribmmilamgs¸eıenkkitnbediirinrdO. iHFsiDRvOMe-Omis¸FuaDrtleMatki osdlieasgtn˘eemr(iixnikdl)ee’tniilsıenebidlimökriet kgLteeErdDçier’.linHisk¸RaurOlela-teOnıFl(mDxaMks,ıRylsvaisebteximrkli,ikInt)dee, akyiasrrıems¸tıadrşöıılrk-t ηmBBohbRrmamηBhoLialyiuualmauFEuerbaa=rbnn=spknısDnelıeuuOşhiıturtlres’nnNlalıisnFllieoo(drğbeoonDnDsıx¸gniisse¸lgnmsr,emoku2mr.CMkou2dηl(n)ceuBe(nca-eeM’uuMOş=lusunnulicmıOşacVıinOFVu)ln,anus)oeuFDnLroFHınLg[neDld[nCODMbidm2CtRbkauiMisa(FMitiOkaocMtskoHDsssuanH/-al/gıisnOuaMRsyssn)/VResan/tciHlaOFiHres[laOuLslçbıtmzDs(ıt-nezeCi-eüx]ibOtmü]dOslMimkszint)zaFor/keelFo’islelielDnanmrisesH/¸lDmrkriHmniıariniMnsltRniMbarnaeezdtnaedlaekirO,]eıkiitnienmktnesnnotk-aüsntiiaOiilidaszbindmnsbvi(tglrıeFtaleıedrmxaeereerabnDmteinrmkrtkinavatiiçmvt,Mimtmgnsde¸Reinaeınevtieldvkiliribennisgvvıbençglirriuşeiebreuesieig˘abirmvlritlbrmeçixreidaeçdndmaetelmenkeliiOenitebkimgl,nte˘lkgilIgti˘˘iulFenigll˘ee)ievg˘ei(riivDisd¸rğrkxneisg¸emleikmrtaMiieri,tiiğRbiyliirepimOlkeepmeaçlvrekiekariıinekFletkssl¸¸ittketatiDlıtaaeaildidlıyRxvpyrdiygeRr˘Mgiıken˘ıeinişnF,irrlIkFtirı,..--)ııi,. ioos¸laluurpeptlNNerDDi eCCl-d-OOeFFeDDdiMMlmesssiisisttveeemmdiinnoiilnnaybbısaaınnyttlavvdeearriimmHleliirllimiğg˘iinsnyiinneniikksiimkkeaatttrııiddyııerr.. xgBiBşse¸+kuaur,Rrennekuu,tslnxnein−krnrni,iieRemedd,leedxnonek+ili,,m,eIeHHddavimiRRlelmmOOaxse--−kısOOd,iIıFFvrv.,DDee4MPMd×dooozlss4aliiatsysbiyttıfeeosısmmıyvyıuyieilnntalalddugdeeedaoraggpçHeeetHrirelçkçreeemdrMllmeiddsgI˘ieyeMseğgye˘relOneeirnrlslikiiss¸maOOainmreFFaeteDDlrtıtlinreMyMir-edygaenrgeakes¸rsaeignk˘ıisdminaikmoi ls¸moelakmmiladamesıadislıeırdt.iılrPi.ro.Pz(oiHtziif,tikfvev=eg1ge,er2çrçe,el.l.d.de,egN˘ğeerrliliçiinişs¸)aretler x+k,R, xk−,R, x+k,I ve xk−,Iy, =44××H44xbbo+oyyunut.tlluu ooppttiikk MMIIMMOO kkaannaall(ıı6nn)-rBddaauasnnıraüadaşzas¸aeağyrg˘iınıd=deaakkg[iyiüşkrs¸e,üe1klkitlüidl·dee·eki·llieelytyeniytl=miik=lr,iH.i4rs¸(.H]xHTg(H+xe,∈rkn+ç, Re.=kln41=d×.,e12g1˘,de,.ro2.lg,˘i.r.e,u.lNd.ea,kinNtçriisnkei)sçzeiinlm)is¸saor((ne66-t))

kvrBeaauknsırtaöalüdrzüamenyraüitn,r=eiHsig[nyü∈ik,r,ü1Rnlt4ü×∈·e4·k·Rleel4ney×mmk1,ai4s¸n]bTlgoaeyr∈rıuçtTRelaul4bd×lveo1eg˘kde1tro’öldg˘irereuilvsdeeeakrntiırlsieskıenlszeiMvlmeiIs¸MsaaotrOınes¸-t

23 vbNggggkvaöüüeüüarlrrknrrygüüüü0taaellöll,lttndttüürσüüseümsısn2(nü2(üAaeAünσntkW,üWrdü2liHeasmGmGnig˘onoNmıoNl∈ilda,ıd)em)neekRvnlvlıltelnee4ebeky×adk∈iytreit4öesrön.rnaGRreühgüBlgna4ieenep×üuumrürçsr1çogasaegelödnlöublsalddspodataetey,reeNgg˘rı˘ugra˘mıemteTll(rlııreauµlnmelikbiak,tıtlnvtσtoneooeedpı2idpksil1¸)ilratta,ra’.öem.drmmnreoenstrs’slai’tnavesianlllireelinbearnbeiemıeeleysteeylmlıaalenelaeszmkezmıMvktGaGreaµtineIankaMldualsuavaistersrOıerslı.ss¸ı

EnHgB∈üMu∈rrRüRaOl4dt4×üa×1B4 beyeilolk=iemyl[meuynstkhhhhhhhhhhhhhhal,em1nu21344223441332l,,,,,,,,,,,,,,l.i41324312313424av.şD.reıgkeyTketr,ö4arg]çrbTei∈li,ols44444444444444CRe00000000000000d14ıei’×lsd1tğıele5drv,ovlieğSerraea11111111111111uiKllt44444444444444hhhhhhhhhhhhhyedeı..............aşk545452444442252123341132231anın,,,,,,,,,,,,,24224442442224tn9g1134223241413raMiü,lksrHIesüMzealiltTmOüzitsişrrük4444444444444111aas99999999999[n0000000000000000roan...........üen...78787877877nn111st99994499944a888rm2]alvs0omeıd1kaüetτ5tölz1111111111111r0lrei4444444444444e[üs22222222222222r.............nyi4544254452244ni..............nne442444224422211111010011011süine77799994499449],, ××××××××××××××1111111111111100000000000000τ− − − − − − − − − − − − −R4444444444444M 1119999999999kxzk000..........Se7888777777...o’e111i9494499999tnl[888nian,myüaslc44344443344444zle]aı20700220207007ercirgımidena2222222222222niez.............ei1111001110111dbsl4949997947979leeieHl×××××××××××××gş11111111111111bsTti11111111111110e75227725575555aiM..............r0000000000000zts22444222222222iai− − − − − − − − − − − − − i82882202822020lmtşeMl4444444444444ıbimköiOlaniarycBç.TaeıtnssErıi444444443434311111111111nb888l[b072270020700001000001110end...i........9..9.9ur44222424444aks88800300300330niit]şşraanikrrRee=tτMt411111111111110eg5752522577555[kü11211111211121ea.............n2222422224242lrl..............heı802280022822237937777937793isnn84888844888888e]çme××××××××××××××ınbkı11111111111111işadl00000000000000reτot− − − − − − − − − − − − −icR ıslle4444444444444luaM eğ1111111111p888-0000000111ibr...S.....99....9.i4422442444ibb888l[0000033030Oueinrl.isddrB]teiağelinesr--rı1111111111222.............37377773779998888888888444H×××××××××××××111111111111100000000000000− − − − − − − − − − − − −4444444444444 lOfkxşHddstgovsimidxbbBiöeaaeççk=eeaiteleeiRFnrrrauhkiiuelinğr.[=rylkünnisnçDnilkiO0ipıriBiilpn,rceld.dşastın¸tıM-üxildea[u2xlmaiibkddO0Beoğgldrırr.’uideaere1gıledöaiirie=F.dnupexnşrtkrdöırndxl.DBağiıpan3eee’2asrzeir’eli,.,dd.rnutMtkD.eeıgn8ix˘eeNir1aöDsnn,ittalermes+kiiigikr(al0mearsmiin,üµtbısiöağRslt]lntçgkizukeekeı,T3siloleseaiσclmöelemktmaon.ptrleneış28rerdrpteeld)lmearbiiaeedxamaxu,tammnmakki,dnimye’mlroş−kreiltiıilskaucieaii0,anr(reazdsiRsnnai.kbkmtr5ds]krsiimxBiadaeeçeddTıççktiatıd)tıtlnenlyeeglietuau’röeiieleiaöngls=y’L.dnndmemisenebndrksm¸neşr,xiiibio,tanErdeeiatlsÖtz¸riadetk+rangexlepaee[.nkyxlaiDa.kkLme0,egsrsdmllörrlaD’Isx¸tkaelneiIıoEidö’iyire=azeaıtln’pmxnilrleeemblµeırldaDksi¸e.eöidanegnend˘’2tltGlkıkatrxnailemeiin,dd’rvkaökDd.nlırntxd.eyma1ck−eıdaöersliraeaıazoleee,hhhuli+kÖeatn,inıkrrençkeInscvnmrnl,snstbm444Ldma.Rmlıxtbrtslaiasik,,,ueseen3aliaeşiT324EiebIkarmlıalmksm(¸ablrnae.lEyegnleisi¸i5Dıkn8dkieurğkrrtaımaüsd¸Easdy)be=li.xiukmtii’Nenkai’lrilnaaetnasöEidrk−see¸ükrstsn¸dlıikal(u,leaev0,aınb(ıasln¸la0gRn−ıgimtt5r8indxıe]rLisrrıσü,mnenekTıör.ızdi)k0ekıın22duE444=stid¸’rfRrcσtö2tekIL.ıya000d(e.eeonOöe−eDasr¸E21r.AsxigraanE1ldderktsÖ2iek)F=aiE’+kyeeüngWpik5ai+lkD.Ltlnar,krDdea1öErelnl.dIıi.irnxe7oEinrlşG’suy+rrbm4anMekjrlDe∈ıdiebeçraD8jfeğikinNdse3gue3˘sbıraallriR0ıatxmkeenn’ın.iggmk.şrdliay)˘Gdfl28n1118imılak4−kııöeınaıesa¸mee×444dkzoi.,nurvr,larars1ln1dykcI...itcdınilie254mnmuetçırıdgibm5xaatçet˘abanel224teskedsieiırrigTaeii.˘kıannriealtsrksn7-----r¸aas¸r--reii.is¸kkiktıs¸s=iiktieillasekdıienbs¸l−ıtiıisrmnkr.iı2s1d¸f99elrsSgmsIıyŞrEmlva¸.0Oei..ireEaa1isöe87.rgeame˘lldd1enibnie49FeeEksyekşş8aid+rmtiaibtrtiDdaikEltneRoa.illleilruXirerysllelMkş.jrD×i1ıuzrı8fneikkrnl1e3ruDa’ip.edir0maaeannd’.ggmrl˘bRd2ö8sinrnoekdeöeiXs¸ieıder.s,u¸dsn¸lelyra222s1tl4ıbintikianaetr...dlrig5ç˘bbveolg011ae.rendrııie×.iureiiy,n497ötrcn7Hıalgr-rni.nrlm×××uı,ru4iödütbct111nrli=Tlakiiaaso¸üe000mrXötlrbbpli− − −iıımes¸raciitnm.444reblik×ıhhhhdekillimetgsSeeca¸4321lDaareMörber,,,,kedid1111bkicözğskiiTnıireeiIetririsltieeMXtgz.lme˘lmaüreihhhhiVn434inzOdinvlyl13142027naevdeeeöme,,,,eü’ldrrr2222eberdrkriezketiiiclebasc,¸elneadiazinnkuirs¸rvrlhhhhReb0eae.eltıeumic,.4123ilnXlbHrr8gırenı,,,,i,iii3333irölcr111mavmnbim×ir527i=şnemidaüal...arir242byeelikhhhhklsğ¸idiı082mierüncctöır1324Rbakdiıithhhh,,,,şiiomad4444iXsale4231l0semeıkelbub,,,,lrı.ek1111e.rci8ipi.bralrrdVroeişiiisongğöl˘meemtıaoymahhhheieyrkr11rdtluv8ill3412i01aeyyce.alaat,,,,..9ükdrireel222224,ann8azyerbr30ldaızrlleıüinteeızcTegrranksXhhhhşşeiımeöv×amdttsm,4132tiiasbeaia(rrd,,,,btlnn3333ki7iiikmeeTivtllnae--)X----ried112re...hhhhi739nc3421884i,,,,×××44440b111.000i8.r− − −im444mler y dında bu durumun provbelermicidteeşkxi’linetümzeesriindeurbuilmgiuntads¸aımvaeyriacnidbeir is¸aretyteaökmnlleoennleadbriairlkielmczeeigm˘s¸ikienne,yaölnılclieıg˘nebdiirryiimlemrleişrs¸ktiesrniel,mataliıms¸ctıirbo.ilraDirmaölkretrtaivsveearntiacami yobölinari--mi ile dört alı belirtilirken, alıcıda ise sezim öncesi bu is¸aretlegnedririçlmıkias¸rlteılrad-ir (zemriinmvi esıtravsaıynlan, odrmT Xall×eridyTleXyavpeıladnRXaç×ı dRX boyutlar

bilir. Benzetimlerimizde basitlik açısından nR0°)=. K4uraulılnumıs¸A’da dRsXan’ainl dkiazrüesletürinbilkgöiss¸aeylearringeibiyebrilres¸ctihrialzmis¸ olup odanı Ele alınan 4 × 4 ooplutipk bMu IdMeg˘Oer kkaonlalyıcas¸gaeg˘nıdeallkeis¸tis¸reikleibldileir. için normal deg˘er olanm1e0rkcemzi’nydeesabbuiltulennmdaigk˘itakdaıbr.uVl erdiiclimbiis¸rtimr. ler tam olarak z

yönlendirilmis¸ken, alıcı birimler ise tam olarak tavan

lendirilmis¸lerdir (zemin ve tavan normalleriyle yapıl

AAyyddınınlalattmmaa

0°). AAKyydudırnınulallatutmmmaa A’da dRX ’in dizüstü bilgisayar gibi bir

SS22

EleSS33alınan 4 × 4 optik MILMLEEDODMMkoodadünülaülülı as¸ag˘ıdaki s¸ekildSS2e2

içinSS33normal deg˘er olan 10 cmLLE’EyDDeMMsoaodbdüiütlüllüendig˘i kabul edil

0.06.6mm 0.06.6mm

3300cmcm 3300cmcm

1100cmcm

3300cmcm

3300cmcm 55cmcm

55cmcm 1100cmcm

S¸S¸eekkiill 11Ş::eKkKiulur1ru:ulKluuummruAlAum((AAAl(lııAccılılılacarırlaMrMMeererkrkekezezzdddee)) vvveeeBBB(A((AlAıcllıııclcaırıllaKarröKşKeölöes¸rs¸edelele)errİddçeien))GiiççeioinnmgegeteroiokmmYeeattprriıikk yyaappıı

KKaannaall hh11,,11 hh11,,22 hh11,,33 hh11,,44 hh22,,11 hh22,,22 hh22,,33 hh22,,44 hh33,,11 hh33,,22 hh33,,33 hh33,,44 hh44,,11 hh44,,22 hh44,,33 hh44,,44

TTaabblloToa1b1:l:oKK1u:urKruuulluruummlumAAAvvveeeBBB İiiçççiininnEeelldldedeeEededidlieilnleenKnaknkaaanlnaPalalrpapamarreaatmrmeeleetrtrrieelleerrii

KKuurruululummAA((AAlılcıcılıalarrMMeerrkkeezzddee,,ddRRXX ==00..11mm))

KKuurruululummBB((AAlılcıcılıalarrKKöös¸s¸eelelerrddee,,ddRRXX ==00..88mm))

iiççiinn,, xx== xxk+k+,,RR xx−kk−,,RR xx+kk+,,II xxk−−k,,II TT s¸s¸eekklliinnddeeddiirr.. DDiig˘g˘eerr bbiirr

24 ddeeyyiis¸s¸llee xx’’iinn eelleemmaannllaarrıı LLEEDD’’lleerrddeenn iilleettiilleenn iis¸s¸aarreettlleerrii ggöösstteerr-- mmeekktteeddiirr.. DDeennkklleemm ((55))’’ee ggöörree kkaarrmmaas¸s¸ııkk bbiirr OOFFDDMM iis¸s¸aarreettii iiççiinn xx’’iinn ddöörrtt eelleemmaannıınnddaann yyaallnnıızzccaa iikkiissii ssııffıırrddaann ffaarrkkllııddıırr.. BBuunnaaggöörree,,ssiisstteemmddeekkiiddöörrttLLEEDD’’ddeenniikkiissiiııs¸s¸ııkkyyaayyaarrkkeennddiig˘g˘eerr

ggöösstteerriilleebbiilliirr.. hh11,,11

HH==hhhh2323,,,,1111 hh44,,11

hh11,,22 hh22,,22 hh33,,22 hh44,,22

hh11,,33 hh22,,33 hh33,,33 hh44,,33

hh11,,44 hhhh3223,,,,4444.. hh44,,44

((77))

kyLbnıimaidErpbaDmkeyLniaaEizpkblDeimtes¸rankldaiizikkılnerit.s¸raaklodBziiklıanudrl.nmuaouBgz˘alanuudklnmutyafug˘aodanuntkıorıt.ydafsaodidıyntırRoroıa.Xd,tsaidıçyrR=aoaepX,tnar0ça.=yaze8püntrk0meas.ryz8eiümkdtkmeelsergg˘eireümkdrçdeilneagg˘irdheüleaerçdinahaaidhlkzeeaetragrbüıCmiçr.

LED ilis¸kin oldug˘u fotodiyota en yüksek güç ile yiHlCaeRp.ttmOiHg˘-aiORknOtdFaeD-dnOıMrF.hDBSabMiusentreuSlmeniss¸itmnyeiamenniıKnksioanıls¸riuatKe,llosuçis¸auMpyllrüuAakzPMsetKeAkretPiismrt.KilreeRirmsFtdciriaisthmaia-cisi

C. HRO-OFDM Sisteminin Kos¸ullu M HRO-OFDM sistemi için (6)’da v

iüleçttiig˘leinttdig˘einndheanbehralebs¸emrlees¸mkaelitkeasiliteysüiksyeükktisre.ktRirF. RtaF- tbaa-nlı haHbeRrOleH-s¸ROmOFeD-sOMisFtDemsMisletersmiinsidteeimçoiilndiuç(g˘i6nu)’dg(ai6b)i’vdVearLilvCeenrsiiliseltenetmimilleertmiimnodmeloi,detleik, -tas¸ıyıcılı MIMO sistemlerin ileti

behralebs¸emrlees¸smisetesmislteerminldeerinodldeuog˘lYudeugşg˘iilbukai gyViabLiACV.,sLMiCsitreasmimslteierrkmihnlaenrbiianFs¸.a,rAıtmelskaı-nnttıaensH¸kı-.bytFeıac.ls¸,iıırlByılaeıcnşMıamlıIreMEsM.i,OIPiMçaisnnOisaStyeNsmıricRsltıeeErömi.nn,leUemryiilsnleaitilbmiMlier.t,impmGaorödarmmeülnoienüdtreerelIdşionıikrle.dKuaoknlçdaaullkabçreaınnızneMmoekdteedlleirn. mAensci avke ele alınan bu

O√RmmO≥Tk=ökbmdkmckPgXyneameeafaer’nsadrrTaStaiıSs,isdarde.tzıdClnevcmıedt0in1icolmunxdkıüasıkD¸vaHdodkmo-aatudnjguiıarssinlöd¸Llxonsaarr)nkgπrFkirihleııemuRlduvamleernNMnliçlımBüNaeOoıdEaaçeI)arxmemalsNnlatinesasm;kLmmeonla)gaçatmklheiüigödrSpsı˘alga-zknpsıisitMs=˘iibae¸uReırDeraes=GNi).aackgR oukssammxm¸telrre6k˘oiu,sısnsskbülaar,k¸tpmgn,ı.ıue1RlhnlnüzenllidR˘eFeENurıesdis.-srdelijRealmkymRgaePikıp-Nnltılede1gnıtieaaa,aO4tBpln˘d(,ilbDyiinnMe,rsiaQeosklur¸ıCksdeıdndca¸ımayıoaainsküDouIsgauHioosDelrtaı˘rkesaiLrtxhnnssa0iread¸idl−RdmairettıksRıde0PutrüöTrbbıerkücı,sgaıdbiomaatEauııenrIali-yesVdı’laNlopstnCib¸tinalgmti¸iöıimroanlrlleydsslaS(mBmKnvGHpvaade(Çabbnha(gil:A˘S.synifimradzi,lpukrvRaiaMslikaa¸uRıçeetliOu’ain.srzdkynkduluaöaeuatfrigasytxöeı:¸ilCn1zıp˘rs’osdiad1ıvolatgsıeaüneudishlrdkzgnmı¸nayüreçeBlıaidıöaaeö8˘Olıd8f1reiaai.tbt=gN.arr≥aeeseLrMsiskidTimu˘airabdkmelyucnrpggreRıbinaseXlüHektlılengeaanlıürnai,Oblasapre’ı˘,anno.t(lıeiS/blnRrı2HntniiFrigeitnsnröue.¸ulmzk¸necnescımı˘a0eg)yiilctnmknlidıklgedkkoü-iaasslδurrdmkdg¸atEdıinn˘rı,öenltsntlalCaingoyahlhh0eagdulsl−kCgRkdaHtnieaıxpOr=˘lznsrı√etmlkmerrnoeınMeınslRBeact,salmkDndgimaçraeüiotçXxieul-ıTemıtçiNkıaskerımıeugçırlR(iyllreseiliieödi¸da.ssy˘llaefüaniaıeePie,blnıadrrısk± iSitaenb=amelıcentakrıkON=ktndsrcmdkudOl2R nekuikedmteamgs1eead¸ue6üıaısıod¸psvslRırddm¸tvs-snσobaaOk¸¸tebıgsirsheirıue¸kxyLohrcl,eze˘nasesınoM1rmkrπ¸xiçu=gmsiiOmel-mumıdkrisbdiuTse¸˘ibm¸NahsaerildmürdıpRasOHR lemtülrt¸11cgntarmiNeaaane4çibeap˘mudnk,Ellıeaex)ayr(yninıha2(rFıiQeeOasaarklrgiF¸nlinGgle-en2ıetıasdreı)isiıil˘i˘r’ıiEmo−IsıriaaSrkGie-mter)saFki(¸aEyeramimr.¸rtrmsogs(h’¸id∈,lvmaüadk-nskrrline˘exttgılepyiae0Poe,ı.rrrülkömbRTokailrbürki˘lrFeRgkdıbOomkDmuraHFıgısaiIDedsVıderı’barçe0¸˘ltormi2ualPbrıthnlOi:Akn.-ıiesinııodDaeaiedillü(nPeunnkyiLrnk)zmmsi)’cs,sdiauloau)i.rıkynikeıCtnsemöereahatfainygsöiı:icrgoan¸ugnküOiezeDtırmıd’eHo˘am,otσg.tORgblm:rçeL0ayxelul8˘xnsOialikIerrBlflFaoMyessdlaSm(mKnvGBHvpaaaaÇhbnb(gd(etiimib=ialr(rMxaibdeeLrMımRıioalndisuetmms¸bdakmKsrybsyLTaxToRşcrBGSCtHidllmHtadfionÇP¸tbearanmnpbnFlbnaıseüRuE+lEıa’lreIeemnmkükeearhaeelNulparütnsias1mdo.unESConlxl(enıykirens,iad1Söuı{aneıuitdvg,on¸dssırlkzdioaazte2¸paFeıgleniırıaiıkeaaaööneoıF˘piMsg’iHDiaFmaei¸kşrşiuRkeelmdaaorüsl-üaaüilRelumradIi’tbdnFıasl,enesmlNmutaCaxrn¸rtargrnmihlstuprEhnDceRılrtksCvleıratkF.alungeaanlçxspüxrr)De,ndgmnieiRRuarşhslasneubmr˘oeil1madtkieumğce/0uslld˘OlRreeedrköıgnlOaknaaigonrnstti)NaFHRXe¸çsekçsgşsnyedsslaS(mBmKnvGHpvaaÇabanbh(gd(ectsneIçaidNkııee˘mbe¸çii˘öuiaepğmıatnmkayoiagrlbıznlnklbllDemısseanıeitşCδırraa,eeO,aüareσlraepelıbsltsntailsk± (iiybFRM)euHrmugduentasnsssn12r=kriu¸l¸ndraDkekaNkCakuakrOi=r˘ktnd2l/ğğaruRupıaiiad1ı√ta.ekaymeeiisrdfumıkldldslrkzdMıdeılnım¸dddb(s¸eaıeııOuOyigırö¸ıaigıeaaaöömpçraegüib1itgXaımtksozııtuzeTieıli˘lenk˘LGrasnii(ihiıch,ekr0seals(ouaıarriFl−iyrmuarse1Rdixtstviiçuo=¸nslkiuMlσttıalxeRılldıkarsrnaelzsştmsissnngeaalıarrri¸aS¸=l2sllotimbdheaδLrlaiseıldıc,sMaassoR vtb˘rmiuü+0ıın,d.¸tm2z1/lOtnNaRl-kdereshekn8esınigsrnntieadmtaıiıiasism¸1ncıedkaaa=i=ıeuanrartücsnelıaıisre˘ıiln¸de’Ra(vlTlı,tnmdmaaa.irak-isyzaıkeirniedskelflırsısiriit,ritlddlrsm¸dirıııδorrmraeaisrllç--nlaiErgDk−ltsntalkπraaıabarerrrkmOcydndntgdiuaelamumndFulrm(edie(ba2iFeueaeeeebaim’l.TOk=tNa=t.ii˘mdu.rnhgsi(ö)m’)ı√ltkdmşcüspsrgOerukulüdvde---k--)----kvkcmıeıolnrram˘needempihyeaieıılı˘gmçraçeüiirelkmy,..X..ndOOaerurlüTslae)aı1tarhoueröI8ıS-sg=gaideaaanergiI(dçeidygrs-errr1lT0ıOe¸vis˘˘Aöşllısiniam2itni˘lraarçtmuhaçxaHıaddrrır.deıetSümGioDbmıeuC)eeııanauraaaüb(arσnjietniamlsmrmıaalınez¸lMMnasedmn∈tOe),’2)eelFye1dsslaSm(BmKnvGdHvpaaabÇbnah(gde(rn21leox)üıaısskrinlılaeikaohlıeS¸vlrdm,ı.rnkkk-eR)mrivlrrligargısrsidieıde.ıFesı¸lioçeonuk¸irrNı’˘1sl,inskRezerk)ıkπrm¸deEFFı:eua0yaseGnaanghelnmumsmeliIoerdlak;LhmClbsPblrliuliiknmrkanNiadn1h(oıienaügdplaedmsaüobln-msOa0dsrlkzdeimarnkltcşar¸nkmanPsytenıdnLıariaıeaaaöö2mnvδçnLRddiei,mskpsDitiibarğ’eıiaee)aii.mnamkleıCaNiıhaeeırike.sü,ea1muaahkrsomldgn-uF,utküıu,DreRıskıimnğsçiisiiiHOnotıdkm˘ngeaanltv,oüeeırıDDi,liniPepFilaGssiemnLnmaOtI)lx˘nHsaiaae1ımrB∞ is/akmlHniacnFBüeneRliaakmRrlEeiigstrnnicüıbM∈s¸,eıRmIadeecsneu(irlaaegsıtskrls˘nlır’T’ak=jtRı¸ntimustpröşbnnr,ı0.kıRtdsnRadEirllrEraaüaNIıeiçσnOF)eδrrıbmnAleüCNlluarlrıtnusrxamltsnıtatldBu1madorisudeoDynlOaorMnDgdauçrmrgla)reSe{msSsdidiiParb¸mkkdçıgO.l=ik˘niazsııee˘nlsdpı√tıv¸duiadcyzbe¸aaamphMsnriıeılniıeihnzmuaamaFaRi¸xuRneytrLadlgmçraeeüiaslMMXkoiaaou,Dıs.,’lTba’naepsnjReiiet.xiu¸ıasCnEıskıeFlrRexli(enyaıyss(ds)iyrseıi¸l¸ndolnoerkk¸üt0süirgDnDshlllım/lmardeç2mHkonaeıeorıitıadtrrveul˘Sa0lddd’iba(ebmnıedeeeıLLIiklödüilçxtnsrNia8bhıNr-nBodnkatnseuızcoveesnnesin)adm¸inieedammtdrai(asbaormk1ıMıRysaaeu;LdigüiömıuaısaıarilivBlb¸tsltvlkmıtacidmlσtıalüx-bgnpiıal,gğOieaEnısrsEDaesiaölbIemonio¸ia(niorMbrdhvel˘lNr°lileıBtnniknımaOvmrkiπreOrFH2zeesOzotunluekrr’enkrzelmumNrgkn8usıbaiiçSu{..baıiaıiiulyaergaasaa==ioeunrarsTmNblaeazh¸ıtecnilprlndmükTlgıdOsigps˘piğanpMecsssarmıilsagea¸lunuRrenı˘l,laençi˘niselıiiriiirah.h1)0m’dbeaae)aessnl−neüerstnl)xR1mdhRr¸rrrurkEaaa.lnnniieltAizmokksbdlkntpsLgnibektCkpiOlnieassl≥aesg-eia¸2eueaeeegrauslsüriaDjsiRirbmm)f)bdr(ime˘nıcs,sacR˘ıgkö,iiaıpire-l----)---t-yatNml0loıGbdiamıl-Mede)ıaılılııetNaiuas,....esaematBsıksslr.tadeilçeadçeaçlmexdmF¸-il∈Dn,)aiüri-kp=yei.illxgsyziskrenl.sNkilbfnioeiiriimıO,senlca,sı.dmdvdiıcR¸mnzala¸na,lrmliOaclilllakdFaeeeilikluaioıaeeru+ıak(mOiurbrıadesaiiknedunelahouDBrdeildersaikskiuEnldrşlOeöks;mhrısaotikOp.nnPe.asbpsy,lekdiknslvadrmokigirrmnikler¸nılıyesdslaS(mBmKnvGvpdHaaahbaÇbn(gde(k± eeeaıiıhagtsKigmueaarilkiyaısemtnilyçşlLkoınrı˘gD1rebnMan˘rırie)eie,üBmoissadmh=angi0ideaaioaaruıl−ıeıCnxersss1RdlnrnürFTel˘nderabantorsnllkHndntimeeskoutr(niemircköüeairDgHçlddiearmemeltaCrlkeHimnoidırectr,saneiad1,s˘ienbatlgatNtnl}mrreLsdsçlrkzidlln-iellıxeknsiah¸ılrı¸vraBönteetsdıD-u2ikR=ıaiıöaeaaööFlereıab,ttieingilatiçlaidab’lnSrzıRnlautttdkeiFR uulb.iaöeb)0uskR yzi˘llrgmrlimfFiaeisıimuaiH,e6bnvllnıogeiıımmkEulkalz˘EmeRıgıaeICemslıeıuiskı-ia¸leaikramuaEıaknrσ¸nklgeaanlOtNogldtnndıeasiıumnnadeuıtalrolaklashrMehldolnlzlee˘iii˘gn12ıirila/ınaS{üiae.Ruark)ssaplldvss-igisnrtinş≥-daelarzriksv¸dmodmkptıyeRnisrcsneddimeihidlrvip˘bMnRdsnsumsayaicmatnmkaeDge¸¸udeiRı≥e1lszllatklnsialııelX,zl1a1gnitriıemieıaı(ia’rDrrb,n=gelniisδGrrenxn4ethmexrˆp¸iil˘KuDdriasy’lıö,rTltsnltalır˘.mpsyaiknrnomkpOndgdtuçrkQeargssiaeü.allnHrD.die¸elminitmPtaeöenennOcnntl=m˘eıanssne2ı√ıRtsçδıLckrmb0laIld¸ciossldiebtidebrsiıksoıeılnd¸IlıetN¸ie¸saüleainiiersslıem2gamsıçreeüiıFsrnerudeXiadma¸gilıiasusllnaTnaaaseöu¸kul¸gytgsg0iımdmdsneeı6)r¸Oildibleıı(maσekıd˘iyanOrseerebeaı,ttr¸OekrsrsıirankxllıniPs¸sr1ilmtdklia(ımmmi)ı¸itsbbEiılçeaşatnrıaZdrorrMirMnmSnzdselaneerBbdebaδommaakrohieımldadtulıDmıMarxekids(aaıtnyiasinği.el¸Carc’Tyib=k¸asMaeilısssnlkieçödtmteikrrOkğ¸mi1RkaikgrrFstegüdıaırsnimG:Aleıivıiidki¸lRvesaallmemtkdlme.Drs˘i-ef˘eitdleen.inau4inıarsErsuiiıeskTıhx(Sı¸(0gr(,eayattreodnl−r=rır1RidSseridnuiFrrıyadnçdukniπrt/tekdside¸nlrç2rinökevndR ıeelm(umrtiukmnrh˘rlmiamabaoiniı:iuilmmine’iusmPukemr-e6nxencN,saoı¸pehRHerli8rh’eaeıt-dmmaüeolkmOcovsl-tigeıarcknıar¸mjuitgügricl6irsımçumdmaıç2ıillee˘taOahiinrlvei)vgıksciclf˘n,Dyaae)amoNi¸cöu.miib.xrehi0aAismzobkaskkldtpgiebktknLCsOpliyzrrhlrdeisgnvieierfM¸-iielib,eüoσlolivainOga-ıOmba-˘leesaerrireBelknıeXxılmpuOsikiiaçesHFeNıeılea˘ekoOiıznjlltalaldorıreeM1agn)tvnemdudrailGbiçlamneekmmkkar)isinaipr4mıoslpo;aLniçoe˘aeççala.smde,namlr¸ilyspelatsmkbhıaasidnkn∈üvl,gmrrhöuopQeseR.lin)iieoerıih)¸ctlarskrnllimeıO=yneknçteiiknaalnıe))gaoi)ls.,ı.mklıDısRıitieel1rsa.loauiıeearrebiuıbeukeonEiçaiIm=xeFgim(ieorlkytneNekdurBıeumirır.asidigrgoTsadEnvi˘ıcg(,anlslndemtndfmteittglç2esshsrrı.rerıdkMe˘ı˘aermüiiuH¸dnddeea˘lCtPsalblam’riirmnkirelomabl’tatlmiknıiexkşpreltntrrz,trı8rhnaarlupbıias-esaFPrö¸es1kiridlyoledmbiı¸nFonnügenslneylrrziRit2LFriEümm=nrdübelnllxjma,selnıaaivsssaaadsğlrnnndi.e0iimrstcasNılCıixees¸s)ekinijll¸HndedtRailgeleeiileştleiıaiRborlioadiioaamu+likmriaiankü-Nsk:AaaeD˘lieıededrimkaeBsemkhlımOkkHıa¸aFHinEFgeestiüzserdydcetttzbBeeuiahelAnuoeok± kakibheçLstdıl-DnelDnl˘lxnsüitl,etasrceosBabdnainiklainiçeodkNnueisisğınlisktatttamısuie2ndlbsdbrönlbdedııcRnLvDeklt¸nmdseılüdunelsdı:iılgvHlDaainRsrsnşmkuimrurD,¸zdirsedbıarı’)lmıusisrEottsEDtagkiramiluıaeGukıIkFeöaoa,edgkrirrikaltktnıltsLrnlçriaNltnl[uca˘nOca,ıgrmariiiialdllsııifeiaseznritğonklaitaiInxfrdıbırçuetıaarrree˘ıeS{dıeirrlMkzliinPaem}lobyıRrlitnbksirliaeznkliD¸peıpiisbeusesakımueçcanRö’piüudpıstMkseR ramdoeigloiniiaalıemiç¸aalFl¸auıuReenrdexeislNdimalˆiiyuetısrrrildm=eeıeelinleidlöxöaagıp˘sorˆl’nabiscagüsn¸yi’iuaoiö.iemetixsxaEmr¸0raaadlsl¸meliıarnkOlminilr.iıçek˘CaσliaöurğısMtannOflrninu+naabraσdpnsüMrmrmeeDxdtkmaee1(nrnsesthregdıRirMviRnipk¸aiessiioı=ursrMekiiEın12gdme−¸0laidatgbaıedukiiiia’)montelılnzrmrıttnN,Flimmuskd(alsemdnsslennn¸riigsdısr,dbntlimıa¸mgdi¸ıtitlmugsruatülmdm(hoerM1kmıORyıi¸ı˘tg1taoıeCzrü.kd˘XFlgıkbzDtrklmserallaxyıpnkemr.=d6undpanyknndGıina1Z,rhk.mOürroMumnvEmmmaedsieçxo.FüZbHir(ııysl(8mriKdaabetkvrronamaıioia.ntldnenDtdgcayrfmgrnran)l≥riI.iaaeeedretkusç2nlterrNlıülue0k,rnLia˘rııaie2air˘iieı.bδaiauLdiOmy’cesms}gstrrbgirhFslXldnüG¸’k¸.8rh¸e-agoauDeıRtögıçliihebaakiaesaelgüo1(aaeçre’bırdım˘a,aAlSek± nu˘tgireniimrıieFöiivh˘’iaettıa0.eıiiei,)addFcüael−lyadokelr.citx)e1RrdiNarezelg¸ermielriplnenu2cerıemmabCıosıoe0ieageoyitseearcaZlrσladk˘yıl-irridleieeBakkpımdOHeamaseteimFHreıMr˘cdo,sazksrear,iaa.etun12d(ialykgxbçraoesla-rci’enk(T1k=)öi0kayaıeemsLoio.nRıöIlekliaIreck’kuı,EnkcicmnrılennsiDstrmiiag’disdklxnle0isuçu(alimAımdenea.i¸naenrdor1flyzzüğ8eeikimıXmzflsrOiiisiP-Td,etieT)¸nrlmaanMndıentsıGkmnaaashBdaSasvPnçsudrkdılR tnadBmsar’aknde¸çiiılaxntkndkONdcnımllnukkdaokaklnveiimgMrdusladlıiseone1ikσn.nimimftulerlenxgçıylrlı˘ıoSllfnkxçFsea2i’iaödaδshşpiLHmsobrtaaosd/iitsbv˘rs,iovcnmloldnxjui¸Oˆu=irnemitalihFtdkıolıkRrydigalatmieFla)=aebrtaiiEenlei−ikıı=milOD(yi1rlamilr0rxr=˘hlıimketeu=gteinciIkiFıeR lma(soavmautktclvaaemne¸tie.rTairmeeiei˘ssi6eslidMt(alodiçmltua+tNçrkeırloır0iktsfüialtraanHeoukdeseeankeb)ateahszdl)keı¸cıtekmmngpayesçn2sFicsnıueruökmXşsde;bbLpaeaium1hma(ılayüzeeuazsngeOlt˘ec’atlıTmkek=ü,(a¸iigoaöneeüdk)ras2ShpkngdFyadLrşksiedrnı’ilIe-ıdgstatdllmaueee˘arse0gakınalieumem˘b2Zenrmael)kfdgierDmonliieriaıaibhıRdeprksımkslaaTd.etlle1KagsntNoDdirkOiGa.SFgseeaagoFdbs,m∞ ’r4kep(tdırpsu¸mlaEt˘tarnditdi,mlllaerFrrnvce˘aiky˘ndnrreiuoalkin-’heiclrk2lniddçilQdellosmueıl)sjkxtarırnrkaıet¸urea,ndoiteındepn/erınasiLDll}sreaoal1üllrokıuırnnkjniauüisansrlddiudieRü(RöolrxE¸FadigvsIsdöıanRelüNslbeiagmkçeDtn)i,üder[.t.nszkvlruekrilEianeröiıiıhlj˘lRnie(e0aylede,riat[tıessOaiişrIell,Ririlai¸di¸ıkaviazl’u-mkıNaImaslıiıedeıeekvtrCdi(rılσıllaetiigdtnçadaaNaomıerσooıl0OiPrmrtümöBeeeierlTl)inailDePbtisn˘Mln√eaeeDrkaeonseneuıeıgynt21redsbıödvl;kmLıicuimm1iial2z’oabbıekkkdxaö)rdnkˆıatmktrğn]kıslVısnd8sma’kdüşasdgrcmmp¸r’¸iielnıaimkecrlü1iiüttıda==ideunaragıisllaaEovsusatarn¸ukncubıa¸mn:ATdn.asr1g0zudmsnitkkaXtofzDilvsbi,odeaσmMamrnOedreidGr˘nkebnnrFhstNauakktr.iDp.xnsetsegoiıuıTkdgıniRiiv¸slmueısakkgriroılrtneMlummirr.mkrkly˘nnkiauiys.oiıköItmiıdan2tftaeredeellyiısınöeiFı:2irrD,¸bδLpı1eie)a)nsibMzasaüsrm.tıbışrrsttı1’rıd.o--¸-a-)-R-arnai1uıneünranlttgrRrçsrriy-=rE)üneglıkalıdneebad1Za’lo,uo.Mç.emu.vedgli.i8˘iOö.e1maHdre.smsmruulınimrfEOomlxsjRirill(geaıysbt˘D)drafkMrrRaieıiaπaçreniekeLrgiM-Nltgbimrmrlnüee˘ed,enadea.uç2rvRnselıiaetesapel.ianips˘ebkntısBeagüdaeelal¸l’ukimtmlOyln’resbaeDnrzeküy8rhhcei-reu.(eaay,oidp]errigoi’pck’Tid=ta’,iDo.löerkSblsFddFkedrl1mdiickıaiiır¸ı.i˘molinüemiöuuinvlıdıreaaaesBaklalmrnceuuu¸xinal/mrfıddukgiüerloggeireyDelZsdknTbuooyiaöiaam8ddrgnk(let˘saaaa.Stsreiö˘oeBdkrtnıomaObürrrdiebıtddHF≥eaemdhzzyddalslsmtvrdnvxe(ımeN),iinlsCniabylioR(rIçeüniibidp(gnimkauhuıkmucdgozxetesıaiıXkllaCa’nlsaataıblgıeAxıplσılosürennıyesdslaBmGvHpvnÇ(gde(nienjueioiieaaieuın’einnr-lrmıld,aiyitlüneasldiee)seFo)ıvçmdlinnlvglmBsAioiböeui2izse.nsrlimruihlkzeanleımdklknetilçiciNkn8Mksllnittnsot˘ıslMe0vaiivtöreamngcida==euenaarlueidmrmrluekllok± misSeçffriFolNaTerneeevRıodınik˘ıaCiamaaaüeul)sdiaaslmxQçeogbaiaüˆerait1re-andnmisnb’eölnrzsnos± ku;iLmgxmudmsşdalüıtker¸ignntasraatdamkleaemtgmOaıFakıaööekrriügNr˘ilkpnıin1e=tdılrıldx˘e2e:aolnpkeç2mıöeıeeleniiknçlaemilhesnedkrnaauaaiğMnınnR¸)d)ıDBiiüamçurarbığeı,r0lköiaddaanee----)-t-lçu+nesxnseNe8Rsıznn¸keimae.t.tehnılkıigo−tahnkganlLs,..mPspm≥niuaeecsimtsb,,seasledmgçgrrelasks˘itulie˘irxibnödeldieçumktepy/s,cıgR sg˘idkdbrreXdlr,rnmredopignikcgasılltıXZ2Haim1ruı¸itiksnedsınmn=üıniali˘deRdee’skR E’ıig,maDüntmr¸stlr1as=aAmenNOddakac.kalaR ielr∞ uirmukrel.uamecmjFiδRçzrrelkılaze6nerccralotRmznıi-aclitnk0la(oc-Ndicurlaayaitrledıkseajndtlebıakrdgiauknikkut¸ktnilarg∈isidrrxeknıuteedtaBaııOaludh=M˘sl}grzeeLiarrül˘Düeı√tiEnexkF−ömieliae(üaulRiöıeonatoiaazküti[tass-ğsısFeg(gçKtü¸kimsçadüiebddncnrelg¸iuımdmpe,ö.enntmiıaesOTölg,s(˘’iaael¸simaiıclpelaKuiilüieetladnrckrü1ugMnnti˘amieg(olnDnBanyliaıepseyaCMıtdaıa4rIIlk¸mçpırdakfalxilrσ˘asldlanle,˘ünlmeenyaikröa’iaeadilraıMdsnorkaıS1leQegmsgöln21esgçriIıı¸em]kdlaaanıkıekrlikni)rgöd0nsmıntatk˘lils˘kımmli2oenvibltlırsedetnthocldcıeüIsı.1ıgrsıfauEmeisiotöaıaaosD¸ıu=elnerö¸rC1alz¸gsaetovriykeX)zradü(md˘nı-=arokirtgcsGerkinnisöR rsszohTmruk¸inedn)’v¸¸aumols=madoidrleldiiommı)˘6emrıneuovtekattodsiAmzoadkkkslbtpLnbgikkelOipneıenrkıπreetorib0Pamrrnüeö.nsnıTbniaaFtaemuDbrgkFrn¸vfRakt1lrggrıiıeiiir2ıuegidb{δLdaeNmhlianslt˘ıütizebras,’l.˘ndelrzosüRırü¸OsVu(re’atmaa:lr(r¸psarrig0mayçeliatmtl-gliaIeeistilçeaççaalroirmlemr1sıri:A˘lmoıirık(a)aıagadteoılaibnoıphnryDtoubldteelnmeseı1gntiaurüPirk¸ntsailalnaaeprdagn-dminNib4sğalb8gspeeueeitsilulaiouıaeer˘aadiOis.tid’,iulrit.ad˘yekmnmkkynikügamri6≥iidna.eıröeaeeas]aQütfeasv0Gydel(1lEiröaD)iı:¸ieariabbdc’demnTnk=.zniciagıpöarieknmes’Xlkeiıkktrirerirmnilertkgovvı,,oroounIsmgeeihşamaarlaFnçelskeelnlu’elrıf8˘,Oaimytonmnfr,H.giFseTeıtiRZlvikksoalalri(atibmsmnsaLmadirer.ülSsFn¸ideeLrMdziImsssasFrvlnrnddmaagneuxerclumsusıidnrğle0eüktrotivpnllnd[eceılklsdtepr.npde0PbinsüökstelninTdia)mamubagalmralaxdeı.krkçlPüuaa)’gur)dd(banrnigimaaaopaDrauıırnüatrmrönoeja.e1umadiüiSsVurr’llOa6dyeıstdıD¸ısilFnsgladlamtrg)aöuk)iatliialhairiıkçgç,i¸ks:AnrınaıeeV˘ittttothlei1bsMbmg(öuiiıelıCllknaeernivaö’sdtMnlızr± ksrBuaaeekeliioiölz0ldoüanilküiççNuDsxFeidmoeıçdrEdi,kitramunmddinezHnmoaepıau),inda.lCçakiyntsenkekeixaımtagishFnökRBmelveastfgsçnar;LsyskLiaiikemCnıönleıe:txins¸il¸ndtiödrrdatknmkxıprzarrasiAomzdkblaskktpknbkgeLiiplOi˘rdCüeng’l/rarpnhkirkğiend)iıiçmtyıgialkiuslRehneıieigndsltukdndfa(=seaaçiDi,önkölıTa8˘oObtnrpp(nisesbnilı=efaezzıeau¸eetitcçiokhkeNkR iErrrrbaNelauIkererxi(iae.meeˆ1esLgroşMibe,se,lly’Nçe6eraçaçnlslmolıtarrnioeatımemlltstenrelrikernkkOti˘aionulçlσtıalpsR gnvbiLbanıaaseüerk’me¸mütomkgSılısliebeırue,DoHiüsk± lçpnsesralndhalzdhiuzepi¸1renıt˘paesr9eeev’iiınloiuaıaeeron.kü2z¸inllnONSaRkOMiszlEtimgieiiakalierılıdi¸i-u2Reoluken8serlöuaedsiıisle.llçleEedısdaaa=ui=eanrratzm(ll¸tşgııtaijsRedlmdmcelterggrxTıilpıtr¸iknRlltiltltaaıaiik1˘irrmgnirlentb-isNnösiraedkree1eisilgsnoanküaar4lekLrpsiiürpiaıkm˘csddd,,iemmemmıLilttiızçdBolnsZyMneıl,neliCına(nxrrarreaDegimçuamehQtseaazsdnnöaıledltsedreker¸kiCsssKao¸dlnrnkekkN2eneateeedeçsCr7aıxapiapyöig¸--)rsdrsndllhndındisci)d)aılmiaidMliioaiR mFerdimaDImükaa--yn-¸--)---l-e1G,˘şsüieirslguNknnnnneealilretleuılıı’ıoeoIkDı,...o.fılc=liaamuöreekaa,rrmtoOtçsirrikNkögusar¸stdiıDda(ednn()-imailaaaürdkseFradplialirnioemtentmtanklıi,lrıegrrrtttnrtna0tPbrdüruöbnılkrTmBakabeHkoıtaamüsmrserkkiiEaaber−laeygiaypdbnfrHbsk± ıEöeıesçeamza)i.ıoıltıa¸eantlaFstroeg()eakiuırasmVukelnr’iayNkdi¸syeim.ltrdavıd2gso(ıi’o˘lOnraaeeatrgiiciic=iiiiöneüDiı:Adiiddhmrka0ıleda˘eitozzeli−lanipyRtad˘dırmdrlkhmtnünnayıugksdekseieüüsmrrçeıaiikiiekseravLRorraliicigmü,iednspulian.iilIısiemakycn,smaakMlidtedr(risiAtxö’triltann0r(rrrrziçukkpaemltfsa˘içyxul-gdköaˆeıroı:Sns2rniırig0y’ınthmltszayl.srıie’¸lrıknr1kOs¸oDıügaçubo˘intgdilnoresreiiDR ımüıdgü(s¸1.irlaviin=sybçN¸autkenlrnn8˘ısnfesOiiiezitrdiüre,l)¸’lfelasadebmdıOriıiiiklnoar¸bt)a8a,arısirrüerari61iiiamdk.tkeeşıleLareM(eeiutıurOiiaavanar≥kaiedlv−cilnirgdsumlsllgFegeadliae.nnasspitrbdMmdmndb2esegeküdısmenkacta˘gll¸ii,erto.vXl˘iErd,Rpüilans−eiaterüadza.:vıypsaonkrae0ayuesVtiüiöi¸diösuFelioP.Iehr(gnmmmeiSkıi’çllZueıyi,aZlvOtı-imati.(üaniemegmaa(öuse(a’ıld1diysalroıamasde¸ü.eedma=glkez˘Pisgteinec[aieraknmpçxy.amnı8irıiT0krrlkm˘ncii)/alaaiF’eadmüsnAaGkğaaspbolürmnmk’an)HlmoaredeetdkltaıtDcçügedageahnüıiumd,1nilIetaCegaeeinankdytcldgrnDrrhyib6öae0gkk˘sFr˘ni1snkCşiklıret2tohsçFlndavtxhp,orlgçl2trkriGonzFn.ınnaierındsrıFgnolDreliLmnmOelçüleo’melüm(slHikFomseoreüee)ekrni˘llprnlHnM¸isrdnoıeam,ziüıBsteaeF)’tIedanddkçtzkçilorNlkLxiLşr)krMçıisireemek(ea.Be¸stprlEaFrıl[leassrrklnrbitlcci,m’ztnrlDgeraroegüçamahgeçıaieılrlrete)iiidiiamdöine’dıaeiüne˘ulieid)isee˘tt,büli.r1samRdeleıaes± kunaiOtr:KreDnkeı0ayteag.aksnüidPuat()ttlin=IekliiNikRıalkçglummdsxemrkdroDddˆ2ırıee˘t=ılneee(mkkeauiğiemaraddckr1R leMaaoıcoıuküln2niaieoımmlınçzEıeseyPlaneraetl6iırminrak.umnalnptıivtvaf’Ii,iieaidse’kanepibdartiekimknmk¸=dLattgnrtFlaceDemFıRiaiehCl,ıeunePezüskssrunh1agleabıikemzaot¸l¸ndxnni˘eigçurıksm:recerrndkkneiusrel/aruuıelitielsb-lvvrcnsmen,oultimn¸tiisddiiea(dssFitgtrsdkrdsdmMniösaR aıllmtblaü¸uı¸e1l.iıpumbmtHıinzNöFeedelecetlZkkAdddl1zgntn√eiunedrσsoüi(Z1akOsmomö¸Ivkbii4¸lpy.zrMHrrlıarri˘xedım,mtatrslt(DeüyeştaseatprallσtıalöraikanDioefMAiadkbsomkklztpngbkkLtiCspOiiitnaimaQkessdbaiğlbaemk¸lrasiri¸tçretaüed,gnsııe}e)arbllelnaiieidmnnsdheıaterMıuiE¸svı−iilbiaaaiia1mad2z˘az¸sOuuaaoOnn3IstbRddeeaelFglakn8sh(r)kegeıieıi=raoMitıaeaeimtkkçgaa=i=eualrar.ldisnçeaeççalıgıees˘(ui’nüskFr˘xutiTdnlusniˆinıiE.laüadx¸idküsıiiaeae(ço˘ıydezsamaeloernpyairrtlıntdetrltmkmrlgLnırFalanagHlyü0Püses,sırlZüö2aaepTieerıeeesbrryuolaieeıarnorrerr˘erikıirtirt¸isiFdRgoı˘eçnn’gd)sdsbmrPirIeusseetmealiBdıhk¸r2le¸andeeaeeeerlrrrr-0MkekrEr˘(snkVnknnnv’siaoR/lar))¸2t[luu.ılrotthriaeeazelπiri.mzıul-----)----aa’rirlrmnikrelaıdodDıs(şe:AltvAiuöılılıeiobharlxü(,....r----------rfexiˆgliesdzrseeenügeibeirkonzııii:ıtunbk)r’oie(.....iuu-vçdmndmtlo˘lB)iiriZmıeıarrikMleıdisOssiixeldnrnAnutstıemˆislHFiut.krıkymnknlσtaıalöınelnHdtlargrcaltfmübigyçinielslieaöeEı:isdimiofeFm¸nzi.dhe˘r,n’ın.)teRfvdlsax2zndirtngv:iOˆrrsel0aydekgenrt¸iiliokn8sIedlgnçrOstdı-Dılıillesu8˘tOlkvigkaa=i=leuanrarr¸)fOm-silagi(ıa1eid)˘iseberoTlueltuatttriraelbeamltiFbeeL−rMiiptPnsmetkkrraZ1esieamnH2dgirriseannçtrızıpta’ıb¸kinse.üned,ımnmkitlaıllsikarmurrarreıeekonaüümdoVnnlr1Z1ıtPaıolmrvlprul2.eiHeaeeeeiaoiiiig.lfiıimneSsinahkrlael)ı)etSıFiDyıafav,oatöui=ad-----)----leeixFiyırRüagne¸,nimlaçxt2Znıprılıriımsgkidsae,H....miFk/nesa¸kdilmakAFa¸lnialkıelüaaeebeeeu+nIloiülhrrrm-maaelnnilrxmodkˆueerthkddndoFıyy’,stprnilaCasinscFi1tgdkhn-krnr.kOraçdiküçkeiCösjra),ktltn¸rxnpgriruimidendsesçı1madgeRytZu¸oOmmüsarı˘üiıgllxakeF¸=slet)mü˘egiDiiOnlırrküçigmo[smrdıLeıen˘sr4lMeeslnui(rst(çintNklsa¸gdesoRtıFOl,iemdmuuııgiezO’atrrnbemrlia’d˘lcerlrlamliAg’ieai,erklankaepiaeiedeüenlemmmaDiıçFbR˘emZlaeKns± k.rssnlPea(lervmçald¸l¸ınde1tliaBıdkrsöerötkcıreNnl/]amrkımaukıeedirrds2iekıeuilti2¸imieOlçitlddlmoev(ös]dnaFicöıınGifFbgaiıicvırlzteıemtealmxeˆCara˘ıi(önteamlkahCaeoSrσkzgLgesreırTnreilcnt,¸eutsstsiiısMlFrFO:ydalσt¸mıalötn˘nxeien12iaui¸euçsetrsrensibiddkkrcnlteaoiFDsmedhkeck1-tsiem¸ıdprHvrslsaçearıd2zildkioOsısneR ecemüZA¸1s¸skn8üsı1√kNoekıiıislkzeieMaaa=i=euanrar¸nurrermeGncickmgomhnDTlcsrrstalsaaieeik(sys¸zakaaamrHkrodtibnüieeeirlagebOladm-nZ2nserltttdıkıdrmlamaadrrerroz2rukruiEDniδLa−3nnıiaasakt.dbrlnetakka2eeaeieee]Fak(liiiluaoisnnDa)m)bimadr.xylcoiˆgs(-’k-----)---n-ehdidrıieeüiejiidikkcııluıia˘nO=,.s...rbitrpeyFadeleeüdrlkmiiyaearrmebgüeıdnxrF-içslmrmrdmümsaaorPiAozmkbkdlasktpnekkibsCgLtlpOiuikeügue[sh¸ialviIreevcedrtnre0de(iltptaı˘ssgOokld,iMs’πeTk=s2ailsllöhiaaatxk.ırˆuralgeziooDxsxixmNkösse8ays(eBbvˆiFaeö¸mbik¸rrbü(eilçeaçeçalı˘üi¯¯reeOıetilöurnemdvşnoidkhkgcrsZiOeürzMrnsmı)’1aZxlixmNkösesBa8sy(ebval−idaKidiöitlsodoe¸iısli)lsn]akıdıea¯ri¯tosedeseMalnaiörekelinleveleeeovrgiillauoiıeaeriainçsogicrıiesaieaanigshtımuni)exleneBs˘nFg,eameti.llsR,Enmlet˘aoe2nı¸aç:kitilnirxmni0jyaxee.irs˘eslsilTnlivnIeknl¸a¸¸ueu-lleeirmrnkireleça˜nie)mi)aoe2lnücolnioaa(isıandeaardlt2ZFixnkiodLDllskklphlneeeealeirakkelnüeiml1Ze¸koFkDıeieP˜s’1ntirveeaurarrm¸nminsadıböuaestmFntsltelkksssi’lnnrç.zksidd¸ütmnmkhkkrle’laeeiAezmokadbkskltpibnktgCkLesiOpli1ınllnHdt)ıdlül[¸Fubei1rsFemaiaxislflidiamoemziabakshs;LaIriddıımaasıaktntsktn/agkatılrkerivüt,obgkrlsipermentbaaHkpDziieneisFsaFllntdsıD-nü(kliu,,nn/ğrkncstaFydZmd’uHiçeaeçilaçilkFialiiesikaesdxladetnkiˆ¸ndükndttmttemıülbnlkerebr]eInü(klaNcckc,,oçüloesiDı.iHizribErdMsiiaknscistmprlanzm¸nyb.eetneteiittröarknnIRhfeee(eirlioauıeaeraikramuta¸radgeçiuorMmtndsie)dnbm nndreıtattlleilrB,uptsDbDieeHpeL˘Ziay(ıuiii1amkdEımiRIgekgr√=u1eOlitggım’r’nngalüa.tanaazlrimm ,l)xtsiacEilrına4¸vrkirrmnçikrelgyı˘Re,naeirtııeeltı˘d˜pr√ösiüeeirpuiaarlsagklMalkarea,ısjlbexnRtlieianiideıaixheıkoz.nialıieaıaeütiaRieşe,nazaiilF˜çin=rrrirnmnNelnxx1ZiiuldaRˆeıoMm,fuiv9sssrnaelrnnpe,y’a.mlhH˜aliaüinitiönlmtiiigieBFRçenllnHdtrnkOneıçimölikxsDsifDasarealRc¸il¸dndiaxmemmekan,küıkl˜arigiüitsnns,onikel/saarnseMsrrrtöRn¸kiimı¸tesmdısGd]sdsulcriıl¸dm¸sdrr¸dd(afıeElFılsiiiceiasdtıD-öb’ıleıeir¸iilberhslstnrmk(,kaknnnnknnlizoilaeislnGnömetdsbMkıom−dalDaMd¸gleeeatttixmi(lbmdmxFbe’Oanes.ssLi=aılk(ıarüri,sdied˘n¸öH¯kssnatstidilt---))-r)lσtızlanktiemπinxkk(m stnclıgiii.llaniimymmxMsinikiramuZiıçkkcirZrm.,roiıd¯itea’eiseıthdetalnm˜aiylm˘m öıliiadbπüvırire(km lniiist2zküıi1zxOnd¸ttvohkak(uıepiednkn8aseçseoRIian˜ngıiıirOm ,ruubıida=i=euanıyrRarsFmmociknmnG’bdetlislaairvskTltslam lAig¸miiz.tdaolgHeanaeriDr,esniialıeaküearnimienHSiiaerrrgbeinelnirelmrxlm ’k,liˆevçeodr’rRvniOFBy’ydaıotiarrrrAiEzomlkksbkdatCgLeikkbtpns.ilOpiünd¸rmdrk)ruknnrnk¸OnltMçks,r’iaiiinaek,rzo2emçaeeeeelıüimmıRu)kk(lz-ae.nprgaHotSc))nidfsdeseFea)AReetko¸lieRtn,siaaiov--iı---)---i-ıril˘xn¸aıeir)k(ˆrsrrbsiıiiidılıılaxlüidokin∈ig,....çeaçeçalraeseleLeliıcicRtsln,nDdeersri¯Zlvelma¸Ogd(mrmrmieumri˘nmımdmntieaaz-eO,txstHZoemkae∈a.xm iüak¸d˘çe,OGir≥aln-¯apelöee[¯glank.lıeusdieeenalxlaoiuıeearalç,nsrliıira,smmmi0kbieiıxçdaaxnm nm,ZBüncˆliged˜isie’aıeBnllkcnkimarkk¯ilDaDdERüibkrıoxımfpeilrnniuie,eiiPraerrr,g.yl6nilöeör˜isFıkaiOhsOirrmnikerlsy−idKhstiRiiiuFcnçmnadniiGankReıneaarlOı=gl.agtnlleetrZ2rkemkeomenkdxcmüssmaesbaaıeşodiniknmmnlicshtıSfimluREg¯ırsısrdleikknOFsssu¸lrnnliatmeatrkn∞ mF,zvxykdacsutıFaçtinllnHdtudetil¸mriirsasrhrBonadM¯c)ansndiö-amanğ(kmlo=itdimtdikxkx-kjteıki,pcüloroxzeıHttineayZ2stkhiroF¯)reöieöd¸)isnennıı¯nnk(msıeerrxtsdıx-Dıtüiau,xsrlüliF,Dix)aakb(üyrn,laitnirlamnMtlües¯iaüccisl[d.çts.nDB’¯atttolbdaesbeeine1epnaiix,eçsdde)1tm ıegsOsltslm,isa,xHliüinoiiok,¸aai¸msF.Oıkse-aaznlsiaemrrıeglanggaoikramunFgle’m reR,Dileotsdeadetk,¸iiltıdstea˘lsaieeis˘Flnee×ekkir˘iigniiielrıi,rloydZmdpvını1R,lşlçOntmReörs=eylalknieıdündüaxe]rkrdıandekkıukg×hlLDlıyRkneclcklüiia,piill˜IpvcıtikR l{osviOtsoa=Ruek.nandetaacrkm¸ıtrisybxdeıgeslmekliniüalıe6ennhte(ao)aeb,beovıknkörena˜DIinrrrkekreelne{nm˘rxnreeseraakˆkakuk[¸aiiyt’iiirasgZ(TllvMsnecıuza)v¸e,uDıtZlravIDnrkaOırhm’r’(eıeçisstkmceemdiMöal˘kac,asaıxliidkliter,Rse(atiee,nFsesDg-Dzüe˜isRrl[ri,1s¸.csFruökiıt¸,eandrean(x¸xaiiiııö˘adeiiid,lRdlıetnnksstˆFloçttıe,ü’üeıl˜(kdlretl,m3lkalaD1slgnlnatauü9caksmsüdl(¸gailiesiiEtnrrmdm4auormiiigie6seerIeprOskeaiamsrnFed˘n.dRn,k(lrl,+td˘3eaefahiiokaieadçsyMtmbaaanknetQesdrnsiaerlnrtalrIrlei¸nsaxlmmmpapFeHgRiıeçapeıZrıun+rkag,oetıergaaeuyn˜gmaıılyilFlm −riaideo˘rikirenlneuoFiı.Iexeknnnknknn(knç]zoseçeniirDıieeaaei˜ındbzm d−,OBMiMieLaDlsiieıziFtilüınnlGet.tiıssak(rs,sel¸kd-te-))--r)rtsr=u¸niispd,eıma1Z),sheaıoMmlreedtiii.ll)iivieçtgtisdksee.ısüeHı.,SeyglkrmrPem,rgxkbrDtyekbpI[,aDdFamm tnfyrdan)ratl¯DmnzMlrd¸asrravIlırgonırmnxeülım,nıtdaaexenslxübnioa1pı¸emsIr(kkakem ,l-snlei˘eole’rs¸anpl¯eH¸lsıetDeaaaislgiio¸lbielaardxhsıuitn:At’¸diioie(kiae,irvi˘dxv4’rdadiaˆiktüıiiF.rtddilcica,nl.aDudernckmüüetliIrnaelEisiilv4eveekmneuu.imiAidsakobkzmklttntCkebLgpksliOpm toürulsithrMiögf−el¸,ykOindmZam-aundtöekaltöMImeiiıeltdk± dsaenrrt2ttgrvkaesı:˘nipitillrm a,r¸rnıudnhkes,dgibdilarnöçikm’unlinkpgkıknmi(,ielasVrtrgoRIokiknxmuugıii,rDlnyMdnliçeçeaa,çeçalea=’ılikkie˘lnOeephalreAeMföaiaa}ıieinıraıktcei=ıvrnebkI.iakO=aerDoentçiiae,ereMk=giZ=irnçxininrırlan1ZeaebovMçmıd}ıvn,sölz=Bame.veeeHAn2aI˘muoialeaıernnsmpvmnknnzımi¸uukeetl,lıihlekMnlelsDkvefcBeatmeikfb,ldElmss2yrpüdMr)u,noinxaSsfi1Fnnadon.ly.lk,lıiirkltetnilsAR g¯o,ıerlixzirmrrnkierlm¸ˆknrsöumeroFgbre)öii¸HolsaarlhnInegçalyıHenlıooetiaountmüergkoid’l,ü˘iamOyenkamia˘aFiooaemntksad.eIdleırürraLosssr)asaelrnneMmeinuneaçilemeıdzedmdnnllenHdıt,iii)cnFçairıgy0’ksieZragaünrmihtadia)aeslnşıeetkCiirF’ge˘seeitnlhrretx)pirugasdssenekiüereLaaiigd˘nle(n.xets.rodRIP(k(ltdsıD-sklçumuytı’lslaazlsıs¯mnseMdlaialnaiaK’ıendr¸hllageLlDlrlAd.ttt2ZpxölrurüelbelnnıbktıdrNmies’silalçalldatnm¯kssrei¸-aaisHsedıaüsnsni¸irkOt)znçvivuçtaakdae∞ BldekroIaduıirfikvar−muiliatmenoaım-kduuka[nla=üiihCcirMşteödnzıtaslbl-=T)eaznk± mdiaIibaıiiiilrılısiijortt:ısk−etmotnSafanekFıeeaeuuu,kgeiı=axinNlebrrie=−nemcDnlmxt2isıylRbanrˆı¯sirüexıtFsu2tegkofüsdsalEneigısiitiıxl¸üdtx¸[ıtsed,dlbesctˆirlatniaZlıAğıer)mıOaekne¯˘nialVarrrdseeckitetlnıebüRksOx(li,ore¸iiˆEkk¸nttkaeiLelsy’im=bmndei.cn|,raetladsigexferntkOrsıççraaıktdknex0imkp(iMmrnçulaednekkpgıen¯lnritsldıı˘bBklprdemenxç|iıirtıiıuneslsekriRgxpığ¸¸iaui1lilsgzıpmnüsAiauaiöılalg¸3ırd¯]sköıR iı(Bm,itiila¸lısr(opyikçkNx=ikglialelidnlk.esilondevtsyvnMmgaglc¸gaılxıita1Z2tlgırˆımdmrm,kie.erkdaOnrmogdoakxl=nidraaerkis=dıD˘anas˘n¸1ZnvsilagragrmoMkmin¸ivraFnktaIeeaiaçsi.HeT∞ lrnni(ltmv¸memmuoumüiırçlıZ˘erOd=semDmçmcfar¸deesEiü,alramraP6isdu-−ıkeiIdaiddihlerrvıellLür,jn(ttMıaFkhDFet=(n1ii.lnilcıarsoeii,eimrOk¸’kerrm(FaırrboevünGsrxüuFhnhuealieüge’aüiollliiksxotlicuˆüiee[,dts)ax1ikezpeysbeaiyrnarFHo˘emrkırels¯nZlaıvSriı.a.aunguda(Ptaıri(eegümüsOkl,ll,iiaaZI¸ırrilmiısoF)ex1ydaktbsrtiygmt˘ea¸raarIr¯gdgnxsrlnhy[naapZ,l.lr0irn,elaçoegI˘nermu)rsl¯eamtkira-r˘a˘eaeieplHkrihaeaen’)ir)v.re.roıi,1şal]mnDmoüD(tömaslDsıaeoRI]mkib¸ıkdrrllr.kuuhCın(6ieazisFskaeiIvnrrkae’dil,m ¸rılnkccirli-monevDhrlt:eAne’liçcauıçenne3edgnigsulokireim.iei)ltFle¸σebenip,eIrdükka,nty,m 1Ze’ırlnkm:Og˘tn-tasrevkçadlirn3ıeglaBseamsaiieT.F¸nmσıtv¸kenuecıamsRmauvZkrAn,dxezMmiads(m,nçli.melünesikRkksmpı.mıiikBaklll¸aidesosnl0yaeelfoiSmFfeFtiDaRmaaihrInyl1ı,lirrkeimid−mkemhlx.koiamaˆrar(aiiieid)ircdere:smsooeeüeüObt=gpdminteemltlt,DnPktrm−maOa)tnFoaaezsenblxıluki˘aarnom3Ceue6stkreomearlit¯’R BtomykskneMeruönkıaeii1nkrlelaivon)tclbnlo2xrtdk± asr1ıaexaçerkısnsnnslilˆ0dibkMaiip,¯R Bynxd(avesöiislgsçin’ısneiutiket¸ranrma¯2zkiv,oiprsidxFmiur.eiFiöa¸]gnx’Fid|agraeırDaekelbn=ensbtgsDrdçdyOü¯deisia1¸kieePuieku˘aeldanInekeilhaınesr4ldeagle(l’ç|lliglkek2ZttIruimsnsiskeksgDmlaideagitorle¸)d,möka˘blliiisynsaaaisambe(golsznötOlaaa¸ktkuihalk,arari∞ oealakse,xrgutˆFkgdee)eb,iiaisnbveratilxemMlacaauaonıi-nlıaüu1amiueep˘(,kdieit)nukiöaO,uR jgteZgıtskkrlgriaçmt1enmkk)aasiHstineaiaaeHakısıngigermiı,i’tyuheLD¸l(lex˘)ioriatl5ünMm)uüeıleeu]xrk’Fiıtil1a¯s˘eüübaiıtrr¸nnısückdın[)tıselnılsemm,hrktmxniel=zaikiınsçöltıdemskrzıke¯,¸sOeel,xitluttonp¸ixsc¸MöR ls[dntavr-oksl¯sliit¸Fıldlae-zrlmil¸oözanek± aegIsiıriixriıasezsitldriiirnxdtl¸tkxFarl¯sR llip,clasaçHaokkl/˘leLriri¯ir1ZeeedenamcecmerlDeerysrn(xuişıs1xm1zlaitalaorazudöt(ksnsıt¯üaiiee]i,öKka¸ıedrbux.klsdrˆetlplkköıze¸iiivıe1enlnaOlkolarvltrcanlüki(RcıiçlfiıiiiecekiEagahüimduiintlskaaısm iıaminekni.i¸z¸,asöntlHaIfdhxa=oı˘fnlσsiılnaliadageseRdeıkezMsememü¸etltddehpik0ksiöa¯nrTtm 5nrrkv¸ilpau,eıunmabl,FarkrsegamnidxolmikimaıımMlaegısv,.kıtıeAgll2zlnmxirkdktma¯nrrR egmiiFiıabç,Drrmkn8srM)no1skmliaiirursoHf,ka==eunEnareısM¸lalrigı=¸tiaeıleösextssire.T,m’üi)diMt)e¸nraaairmvail¯sIrb=u.nsk˘kddsniiüZ1ldortedsaoMimrrnvri,gomeaa,d=as.xHçrdd,miırkr=zımkrmmrasmlkt¯1aIceey˘eituDrni9ftbariınto,naai4ın−nk,R ia,Fdamlnrstrlidrürp,ısnısii2aeeeganlik2sgiggsskenuliistsbsüiiR eLi)¸)ilox,dkek¸eiR larˆxeiu.(e(teib----)-e-(rr]ptaçazhVmsygs¯dbikDrePk+aroıpkliKıib¸dR immdlrğiaa,.iıriilöpnlxönrFneraegari.eloean−ıiKmalrtüvyr¯niDuib+eaiepaknamasoseülniigiıilme¸¸sniaeeimxçeitr¸ıyIglmkteyımgfiZl/i,]ıO.e˘nibamiAOiaSsasihtıılöeütnr6igdc¸˘aanaıleasdervrrmevtxemMis,Dniö,,emütıkilm˘ankdpıa(tyleg.kni[,lasnarloeRIfsir1ellauuıkmkarsdsagsaiıl,sMovrI¸aö’nrn2l,ıeieüclooilkflEeısAi2Zga,remauueniMtf¸rlinsentcçlrdeiea)ünsnoce,müZlIxv˘aaen(lnıi,mimsIkbmbol¯livçdniuMtılemBe=(.kdirL,xaaitrtoMnsımM)uhköxkta1(e[iM¯.ts,irIlnesrmiial¯riixnnm± kısgin)ıar’lxare(calmari,bxıloatilsaayıSfF’)i)simsia¸rzMç’il¯iiaHDr¸llünmiüesmxlllxeeˆixnruxmraö(rietle,aF6e(rK[rpıosFnlç0.rgaPles(gMyedZmdelhtir¸hninımxlsıçmOear.nnüdrnkednuM˘rnly,keketegeddroeçinecmciiriaklD2’lihinierlsiçkiseAıaa¸aol,ödeRkiybuadiiyinsçrFıldvnneı0hek(izAi¸nnddtOlzehkiasç1ıinsabrüükeArı6i1dldylpBdRbhüCil,duzsvpZinueıAtadrgiiekrtsm’:r’rmm.rkmnıraeR gidn¸eleesumrmpzedyky,kied)ib1ovadrHsenentneeagüemelsegZ2triısrDuks¸’,kidlitmnienadeasdkxayen,adııkxeeruıecekZlˆvZAoaFlne(lsdi√mrOeeonl|sa1açPmu∞ ibkr,ıIk¸zel−nkuokiierıcemıiiigieilönaliu[ci.1.ita-ivieınIer|ea−iKn’dtk)aPiimeIrkjeatsinaıkkelistmy=n’ib)ridmrsnei.neeLetiaDıiüreImekeaha(eirnzüurrl5xtlMFlFshtı6agaz3ePeessFü=ru(nmKçl¸nükknnnnknnmetr[teslhkrl,kpllöçtliısnenieetlel+nildMlrdetPraxtıeelxsOˆilü,(lelim¸n’ünibdknöen¯ik-)-)-l-rcüloroa9exl+gI2ZriiıfklFirFkaxeiii.llinekiniön]delzMi.¯inölsçrı(i˘aeae¯eeeeBçbleköadxsrsisPuuiıtleam1pelkaank.tıhkneöxgdlenı¯a]ekrgrı(ri1admi,a¯tksMaioedmiia)yix2πalplsovef˘tEeısnxadcınaon¸aegDllusltkmrii)ozktnx¯=Aˆaaeyulblioin˘nioeeuFaieoenıeodinue=1slm,Tkd,iydZmidnlv¸hxZouoAeitiıeçienmnsüdltndilimritkasdaisnlkııvınoa¸tHic’dcrlm,kerıaneiierxeFkDiyinia1iliyiibkiorltüiastdln)krnnıhe(n¸aKr(nstn(rskpesülççenoeveg¸ulnairkl(aZemssel(lvikeslnt¸¸arros-miasm’r’kgherde)i¸oPtornllrkihDilhl,altsıFligsbpsıiAmlozasdkkkbdtkknLipegliOpeü(nlös¸teebükkiSatekZ1e¸iüeseaeirhnlsrrves¸P,pküpOmaiiienadeax,lgıMımetuMülr6iedılvAdFlapekemtvlöaan.m esıı,ur]pRlekili.naDai,lfeeaiseeeigbigiieaudvhrxdkşi¸içeaçaçıuvifktMoIvnnreeteagainlde¯reRe˘eirviirunnes,umk(etuliiir|opxit˘d,nlekuıt=eaIZelvgylanakayaFr(¯mimglskuRlFl1eeeeneiuaoleeaeırn(dmun3ralem|ml˘n,rknnkknnni−aoasemvrnnx[koıal.eierentüR2riEgplnesknn)aktoeHae¸smsleal,dxöseir)la,ar’ay)nntr¸--))-ı-rralaDiiromrnierlVümdePrveiiii.llilameraraarlrpis.i6eaxesF,ükun=vaeoknhbrnıaom,ilmçivllmnanıbnmhiae4tpifdeketsssıxçiutetolsrnixlrsıM’köhginr/ü+ro,gsdnllndbseemelüiAa¯ih± kstiretuateFrdinaemiilrirndmzisççdmxi+eefiMlekdsn.m,AyBhmllamsui1irnlxt¯mkaıtrrrnidnaedlstdıDlarrrexckeisdem.−A,¸gr,ilasi,iedi)iseie¯içnexsktdnaee¸itttdtboçimrmiavüb]lk˘Dglkiekkn¯kmii−tnstıdii,c,,eöauaıye1xonınrsLm,rirMzsuee¸nött1(mhgk1ee¯ikuarmudetlRkniiiodi−’bı,eımsrasynmliıli,mx¸önvriii2imigıi’sk’tnidnetilR ¯Rg,e¸i,drimacillaplak,kia4iatcxKHenV.ıyrrP(isaPlrlnni¯,ıssa’iiseeeeDprlıu,kanlealenkilıdeklraeğillamıaetreL2inirrrkraliçlrxeçdxsınitraz9IˆcDainçxlllyt’lsraaıce¯,svrba¸]znö/anitlHkamnrkeOAakçexraBieierkIsilhCalniiizlreM¯innrulsıeLensnieesokier,dneierıey:¸eöıaksB(nie.i1eiıu,tetB¸kaazrkRsbdmiiinaureKıliiiangr¸trgi,mrıptölgsrMkloilsld,trçlsBle˘a,lıdemoemennmceeeeüii.ZA˘elIüliia√z|mkons˘rbi=sni-admjüd¸dIrsetıafrlLaTniku,rieeeMimkEddnr(iImömmliırmçmrmz|iZeeionemka’meisrmamIaaretmidankılkk,bgşmidmnn’Hlxıxtirgliaeseerm,aynsznsmi¯ua¯ıI,ti3xaoa3Kˆfk.,EeısFePer(ünGxlx¸listıekrl)slbikrl,eitsınvr¯e¯öai,reoıaxIadilörˆairtna2iglldç=r−zidKetesdi,iatBenaFhtidaıIrtFntivgsdesaeeüerlrnıirnn.lr)raeori,ıtiolçmhCmshtındsikzDP+uemnleiMnlnpHlüihloeAamletlilr,mn:x.smR)ı(vtnetıer(utlrp1teiçrlkomk2il¯bgaπsiancltrma¸rbxtssecicRurlnvücoleDoiitolydgxz2Zorirlˆkvnmik2erei¯ıaeDeinencekbZAiskiitfd√2ai¸üobıereauuseibykr¸leZısoetleei1iOmka.aeesliuMüfari6da2aiiie−1dimdlkvmlnndeksmiaexiiıeup|2igksoabmnl.nndmitnaa¸ten),,,deyiliklaa,ünkizovursln3Voep|ekr¸iinPmireenFprüues=ii,i,kvtekkllnl¸çydZmi’dsnn-ae,etZlev)iaba/(xoeıbliakmımöüdndrˆninikplatFIemRmhrpdiikcckkkee1Zuenxç,liierı,dtevr[cab//rF.klybaamAasnsIitR)dannMh(rayeaelrnllaiiçl’dins)nPruıh(reçeaDlkzladhüeyilmlsZ(ilfiie1iöa¸Hrh,yrnk6errım’r’tisFioitltnrπ(rüçedhixsalegçxreimantsudl,pçiüee¯eioxeo¯mˆeüseei,˘nnaia’FilenadeaxkbdilkmıAxseexliieıeRenaiuFlçlmmiism¯nsraairLFerMZ¯nuii9dei,(zondxsliiglieçniMeaieiiigtieknRB’lgrels¯mimsienöels˘eeatnmiit¸ra’xiliirlç:s|eibdn)darn)ürieadeı)i¯ndnıaKssLmelk.lk=kPlxü(¸lnallFlnl(rDaks|ıesi+msiretnvkr¸)lirsın¸kknnnnkınn4-esuıed)oimttrkkrellakstkeeaeei2ai(lltgkirlçF1nsi+pabeslkknioZ1e[eirıeınllvirkiiz-)--)-r)2daraveıiıdt’etaiii.llieielmhCl.,aizk,llnilynresPiı,2lii0errie:umarilfckinuneieenimat’uhiereiiıiek,bsiuedxyıtdtnˆ¸st,tıeltmli]ttsmeklmsar,cixarltütpdiırtcEıeR ıecleıleZA¯asmnFz.b√lnköoAöttikemf∈ene,alehd¸marmrkneedR iimnrstesilçıσıolM,sii¸öıni,eux:ik¸eiIgeknk∈möaagıideenö¯cslakibdmσtn¸3irac,aidtseg,rx:ig¸usIdaiilzMu3a¯)a˘kılt=ıinn.iRnk(eleinavkimguxlkisnnrn=ınra41Zxcom)tˆvr¯(ustlsakHlsRdn(tldgi¸zmlyeHxrbeaeieoaekDneefearFri¯t(r)vlilırrül,atnHrdae,yeeoranişernçmleıadsiynPs.unlk2e1di.Po¸hea)liIebiieiarcıö,rhmımxmiaetnooioivsiπeştdk21dt¸¯ataFeImii]ieaculıö.iraiıoxxüeıs,rbˆcadeıü1rldhebink2¯mgmersd,seüıeödtrumgoy)eZrmmrmernudZrmiimetssnsl)iiık2ela˘maMla¸ör,nrAiiol,lm)Ignnenseı(rrclissao2oRaianl)i.xcuauısˆn)e)¸ska,’nllesllbikrtydı¸eir2v.aiirnrkeikilöeskeiiinvItkndlks¸n-p,nr−diKe)ti1irlcvçnads(i.B1tlsaaltsFkeseup¸zeInkkınmHuZ1eki−knepi,dlmeroeiemamisht(ı2l,{gsrntnlt¸feoFinğmetIrg,dni,ilaldılı).ılktl)lxilVrˆi{riP˘lfriiiioKaeiahoagImıgtl,tnüoücoltoş)aelıZ2)O)iıva˘te˘enenimieMattpiiaeai(lkşsrb.au,çxdeerıabüFdıelka)/itlveedem.AaednMçrrılummkitırmnmrmRr’(ı1ldesıoikmiaixe1ekdknyVeıiuluaıi1gaR22e’gössı2kriast¸ratrx1yˆldleieeFgdrieıaagçkeömlexbikrykdZmdZ2=rdkomütikdr˘malailöidünd¯m)dm(((((krkın4soedr−idKcckttxlrçi.LrsindaMkaaşa(giaul¯yb)ebe(((((riiduaknnher’(rm-oleiçi.trdishtınmi,gj’dekilnrlenmetdmZ00l(ai,enlaıtlKm’r’iiı1.1111irrP(l,gürkicxlFe.mıüAaseiısrsriüe[sücoloüteee¸etd2Ztrı11111mieLskk]n2nnienadeaixdekl.içtııOıslAa,lnaacauFlçıeibmetşvrtlöeut9gmml.ekliimmiuaiiigiel12hClsdzsleliı˘lnemia¸öxeanöaeiirimüvlr:ı111lausneeföurecleadı2a]ibııc32140nnttiöakisvieelFtllFslk=eovirlfncıydZmdkknnnnknng,ıeecieıiıkiaZ31204nAkei√üdndeeaaonkrsark=e˘n¸acckceC,etilsaasmTsna¸z--)-)-¸r)utPHybilitermknnehiii.llmi(a}nsIe.,eidbnrldmnezknnnnknnFt55eotPDrni1Z(rıarze.u}nI3’mr’)))))--iiliaezsümekıiill------lisno.üeeexiˆeo))m)))--iisrienadeaixadıkesrbıiiadlFç.ütbrFeadu9nsilrmilmrmr)eiiigiçudsPueaeakhelleg]s)srtDsoibdxπıˆieanelFlruleiobirikrxuˆkknnnnknneirbilölieeaıeyum−idKgt.inaZaiislie---))-r)aavrliii.lo.liiniepe.s,htıkiesnilmetana),ıntlsilria¸rnrüesvkl¸-ücloonme)Z2illiinenltFkpitokksMauZ1öbrtleas.raet1sdlimianmxıliixmilfaieiahnaıetiieeFenkmtpiiydZmdkiaFdündlköakeennslmmcckzn¸rtihkoaiybbknnnh(eeösktnt¸ragrkZ(dHam’r’k=il’imaınk4üeelrtsçieandeaıxgizıbeicFlçeitairu9irldsieiiigiemlaseLnlieaeeirctsaazmsri¸sieıtr¸pötm]lFllirlıieckknnnnknnüıiemnieeaötmıfeieiössiıl-)--)-r)¸önisiiii.llimankı.,gclnaircmsslfEıs¸strkeinrrcntlsaa=sdi¸zHtidkLxxilvk{MkavxedoMDxaHteenın˜˜˜¯rrlieoriniidLkxıxilvk{kxvaMelModDaxiHü.il˜˜˜¯tiiapçmgioçeçmreiigioarsDrbdüçdçeieeildrdrlermmrmeeoeOöa(alürdl(kkk(d(krlEgeeoesöa(al.nasexkˆ(kk(kk(eovririıeRnEeeibkradiriilöeZilrıevR(i−diKmtm m m i1AAnaadmrksreke[s.nrnnom m m ,,,,i1A¸Anshtıairkasnreklm’et,rsnrannDı,,,,ü¸mtlirnirr6esFDcRIIRcüolmohmuçZ2nnenttneDcOeauuIRIRc,mbmultleti.itFtnOnz1audc,çiemiaxBtsi,,,aitPPariıkied)iieeöF,,,seiPPydZmdDgkıktndündnnnei3öko˘ccklreei1glanolrybnnnıei3enlinnh(˘lreg’neealrs-iZ(¸sirgm’r’llenlaes-eriuı¸slelüeekautlliçdieandeaxt)))r)rıiıllFlçnökakuOhu9çeure)))kli)eiiiiigikelmMesgakı¸Oeeaühöaue˘esk(krme(sgaeagkrı¸iük’lFl˘k˘(irinn(knnnknknneltkka’eeakiıd,mntkle-)--)-r)onermriii.lltimıle.,ı,manHfknaeiernynrmiotmıFeenfeknkˆiegx≥F¯elyaaekkˆegx≥Mr(htsgsdse¯eeü

LED’lerinoaldkutiğfuonladukg˘auranravkearirlaerrevkerkialermreakşıkkairşmaraes¸tılkeriis¸nagreetrlieerilnde edilmesi kegneesritbiaerislmditecyiesdgödieendinrltimeer.kmbemZislreiFierkgsdtkeıeeferndıesrikatrbi.mriziBrmeoiukrcsltaaiıesfmmdıiriaaari.çle(lzBaztoieulkrerluoaanl-mmlfagoaanerçıcr(llçiaaznebegklri,luoiesl¸-ZclfaaeoFrnker)ıctlelikaennbergisibn,ltaeirZsc(iiexmFtk))ycöisnidteimr. lZerFkestirimini s¸u s¸ekilde basitçe gerçekles¸tirir: xˆZF = H−1y . Ardından alıcı, etkin olan LED’lerin indislerini belirlemek

M MAP (m, n, x¯k,R, x¯k,I ) =

y −+h2mσn2x¯k,x¯R2k,+R h+nx¯x¯2kk,,II

+ 2σn2 x¯2k,R + x¯k2,I (1. 5)

a

2=aT a

oldug˘ u

göz

önüne

alınacak

olursa,

basit

(15) is¸lemler

soanr2a=sıa(T1a5)oalds¸aug˘g˘ıudagköizs¸eökniüldnee yaalıznıalacbaikliro:lursa, basit is¸lemler

için xˆZF = [xˆZ1F xˆ2ZF]T vektörünü ele alır ve xˆZ1F ile xˆZ2F’in içerisindeki daha yüksek genlik deg˘erine sahip is¸areti bularak etkin LED’leri ve ilis¸kin OFDM is¸aretini elde edebilir.

Oldukça basit olmasına kars¸ın ZF kestirimcisinin iki temel

−1

soMnrMaAsıP ((1m5,)na,s¸x¯agk˘ı,Rda,kx¯iks,¸Ie)ki=lde yazılabilir:

M MAAPx¯(2km,R, +n,Bx¯kx¯,R2k,,Ix¯+k,IC)x¯=k,R + Dx¯k,I + Ex¯k,Rx¯k,I . (16)

DenklAemx¯k2(,1R6+)’dBa xv¯e2kr,Iile+n Cifax¯dke,Rnin+mDinx¯ikm,Iiz+asEyox¯nku,Rpx¯rokb,Ile.m(i1l6i-)

Burada x hBeusraapdlaanx thineisnaplkaens atidnıimnlakreı dülasyon

(10)

{1, 2} gösterilekatlan(I) (v) = , n) çifti

(11)

x¯k,R ve yonudur. uralı göz

R)p(x¯k,I ).

(12) dag˘ ılımı 12)’deki

x¯2k,I

2 n

(13)

lındıktan

k,I ) .

(14) ), MAP tır.

k,I

2 k,I

(15)

is¸lemler

,I . (16)

blemi liquadratic atsayılar

2yT hm, tematikseoldneraedbialsiri.t Dceebnikrsleeml is¸(l1e3m)’lteerkini iafarddıenndiannl,ogaritması alındıktan ss¸oenkrlainbdaesihtecseabpilrasnealbiis¸llier.mBleurriandar,dpın(dx¯akn,,R, x¯k,I | y) , x¯k,R ve kkeeExxNösy¯¯lleeaMx˜nddkk’ssbnMMü(kee,,ttxxIR˜˜miiiO,inhtrrR,n(k(k’eii,MMeem mm t,,nmmnvRReddBAA),aı,,erxii¯nnnxiPP¯xl˜illlmmı))kmmmik,,((nk(mxy¯,m,mmeexxR,˜˜aleeRkIettrk((kkkks,,rr,,narIm m+,,eiiottIInnkgg,)ee˘˘ds¸,,’lviiddnn,,huneDDe=))iixx¯¯oolınrrunae..kkllex¯uu==tan,,aıxRR¯rkppbBBrkllg,aaakgta,,lIuuıcaa,errgxxix˘¯¯¯n,I,rrggass¸¸mıkσkkaad,aaCmkmxx,¯¯,,ddaRngg2˘˘IIkk(aaksaoiıı,mm,,))(1lxR Rıdd¯itxlmz1k==us¸aa,,iioMM5xx,¯¯nne)kkrI,lokk,skapiins¸,,alMMSlIIsudyyssMMi¸¸(,)ıanAAeeuylsı¸dPP−−kkky|kMMe++eiikl((x¯ıkllaAAymmhhodd9okir22PPols¸ee,m m ıl,d((σσ,,Ruug˘mmHnnettxxnnvl22p¯¯u,aau,,e,kkxna¯nn,,yxx¯¯,,Dlnnkxxııa¯¯RRzuBmmkk,za,,2kk2eiIk,,rıa++lxx,,RRnll¯¯)altRRaayfaıkkkp,,nnonenbhh,,lxx++(¯¯RRmmndseixnn¯lkk2mka,,iııkxx,,xx¯¯¯¯krsssxx0¸¸II¯¯,:i2kk2kkuttR())kky1ıı,,1d,,r,,rr,,IIIIo)a5..II2apnl))gMM)˘ı(22u’ı((((xd¯..(l1111d..AAgı1ekm5544uö2kPP,))))rIz)ıi.).

DsseooaaMMlenndnrre22MMkaa==x˜lsseAAAA(keııaadPPm,mxx¯¯RiTT((((l,11kk22inmmaa(r,,55)RR.1))×,,,oo6Dxnn˜++aall)ddeek(’ss,,¸¸dmxnuu,aaxxBB¯¯Iaggkpgg˘˘˘˘,kknxxıı¯¯luuv,,dde)RRk2k2emaa−gg,,r,,IIkkiööxx¯¯=lii(++zzekk1yssn¸¸,,a3IIööeeCC−ir)))kknnf’gxxiiaüü¯¯t==llhedxnnkkdd¯kemk,,eeeeRRmi,nRx¯yyaaii++a,nfllkaax¯aııx,zznnkmdRDDıı,aaIelliaacc+nxxn¯¯ebbaaixikkkkniimh,,llpIIiinlioorroz++::xll¯−aguuksarrEE,yssrIxaaio¯xx¯¯t,,nmk2kk2,ubb,,/RaRRaaspssxx¯¯+ır2iikkottaσ,,xb¯lIIiin2ıssl¸¸2knell..,deemImmı((k(i.111lltl66eea3i))rr-n)

tDseoreantrküalredbmeasi(iy1ti6cb)e’ibdliianrsevenelriikls¸eilnnecmiifladedereirnencianerddmeınnindpiamrnoi,gzarasmyolnamu apr(oqbulaedmrai tliicaDAAtppassDkeeeess¸¸rrleraooallda==s==gggg˘˘eiittx˜ffıüıirrddaaraa−−k(riddemaahhdmm,mRd22kkeeeTm Tm,mmssiyyniilmiiihh)mTTynnss¸¸ii,nneeeim m iix˜hhennggkktbk(krnn,,iim,ii++tllIgQQledd˘,ivvidnneePPee22)ieo))rσσhhn.EElppeeu=nn22issrrpB,,k==ooaaaiuppbbBBarnrllglls¸22caaaeeaxhh¯inndmm==g˘kdmmm Tm Taım,iiRdennhhıırahh,iss¸¸eeMxe¯nknnttTTnnkcııööi..rr,eMhh..IzzsM¸QQdddAnneeeePPPknMss¸¸++i(lppApmoodrrPrll22eoouuo(,σσbbmppngtnn22allr,eebbn,,,axmm¯uunmıCCmkrr,iiaa,lnnxRal¯ddaiimk==nn,aan,xkk¯Rammmiik−−,(ı,kkaaqsx¸I¯22aattt)ukeeıttyy,ra,ssmm.ITTaad)Maayyrhh(attıı1ii.Allm mtkkaai4cPrr--,,)

MAmmPq(iinnm,

1 n21,

qqx¯TTk,QQR,qqx¯++k,Icc)TT=qq

q2

y −+kkh2oomσss¸¸uuxn2¯llk,x¯RAA2k+,qqR≤≤h+nbbxx¯¯2kk,,II

(217) (17) .

oldug˘u göz önünde alınacak olursa HRO-OFDM sistemi(n1i5n)

dMsaoaAknirP2a=s¸sekıakeT(isl1tdai5re)iomhaldecs¸usaisagg˘˘ipıudilçaaginknöaizcbs¸auöekknteiıülnrnd: eeküyaçlaüıznkıallacebamkileiorp:luarrasam, ebtraeslietriis¸ales¸mag˘lıe-r

MAP (m, Ax¯2k,R

n, +

xB¯kx¯,R2k,,Ix¯q+k,=ICc)Q[x¯==x¯kk=,,R[RC[+2xE¯AkDD,2IExB¯]]TTk],I

+ Ex¯k,Rx¯k,I

(16) (18)

Denklem teratürde

i(y1i6b)’idlianevneriikleinncAiifadd=eerenci−ne0d1me−ni0n1pimroigzarasmyolnamu apr(oqbulaedmrai tliicprogramming, QP) problebm=ine[0özd0e]s¸To.lup buradaki katsayılar

as¸ag˘ıdaki s¸ekilde hesaplanmıs¸tır.

vDHAsDeeeRkln=Ot=iköf-lra−OeüdhmnF2em TüsyDin(hTn1Mm i7hen)lne+svmivesae2ten(σ1Emln2a8ir,)n=ı’neBdıe2nnhö=pzTmggoöhüzhrinünTti.lofhdlQüandrPg˘ea+üg˘kpeürr2ozlqσiben2lroee,l=maCAcinaqgi[˘=nx¯ı≤kmg,−Röbaz2teykx¯ömoTknsa¸,hüIutni]mlkTue-,

alınarak belirlenmis¸tir. Bu sayede b’nin kestirimi sonrası

ix˜çk(imn,R,ng)ar≥amntqi0inevdei21lmx˜qk(iTms,¸IQ,noq)lac+≥akc0tTırq.olEmtkasinı

ktoüsm¸ul olan

QAvqe≤c bdeg˘er(l1e7ri) LED’lerin indislerini (m ve n’nin kestirimlerini) ve ilis¸kin x¯k,R ve x¯k,I kestirimlerini belirlemek için HRO-OFDM sisteminin kos¸ullu MAP kestirimcisi tüm olası (m, n) çiftleri için x˜k(m,R,n) ve x˜(km,I,n) kestirimlerini elde etmektedir. Ardından, x˜(km,R,n) ve x˜(km,I,n)’nin kos¸ulsuz (gerçek) kestirimleri ise,

(mˆ , nˆ) = arg min M MAP m,n

m, n, x˜(km,R,n), x˜k(m,I,n)

xˆkM,ARP = x˜k(m,ˆR,nˆ), xˆMk,AI P = x˜k(m,ˆI,nˆ) .

(19)

aracılıg˘ıyla hesaplanmaktadır. Dig˘er bir deyis¸le, x¯k,R x¯k,I kestirimlerinin tüm olası (m, n) ∈ {(1, 3) , (1, 4) , (2, 3) , (2, 4)} çiftleri (aktif LED durumları)

için hesaplanmasının ardından HRO-OFDM sisteminin kos¸ullu MAP kestirimcisi (15)’te verilen MAP metrig˘ini bu dört senaryo için de hesaplayarak en düs¸ük metrig˘i veren LED çifti, (mˆ , nˆ) ve ilis¸kin kestirimlere (xˆkM,ARP, xˆkM,AI P) karar vermektedir. Ardından gerçel-sanal ( / ) birles¸tiricisi, karmas¸ık xk is¸aretinin kestirimini as¸ag˘ıdaki s¸ekilde elde edecektir.

LdLdkikivkvk{eeliMxkvaH˜ççddeeooçööaa(EEleeii(k1rriıRrreessnnrr¸¸m AksnnDD,mmimmttuucc,RtnOta,iPee3llöeeniaarssrllgkk-çç)rihhuukkaeess¸¸)Omaiiütt(kıı,eeknnttffiirkkmneeMMrr(Fttsse≥aala..iidd1üeaasrrD,,nbrpptiiAAyy,nxxtirre((ivM40llooir..nkkmmPPlaaeiˆˆ)eiimnnrelvii,,,lbkkAAemmdiiççnece(snnss¸¸ˆˆemeeiii2ini’rraaaannlTlss))ssnddm,mixrra˜ssttMtireeiııii3eıınvv(klddnnrrinnittmem)tslee,ii¸sii¸eeMddııüIammmnnt,nn,aaikirmiiniio(nrıhhccllnnennOe.2)niileiikeesss¸¸ass,ıaatsskkoBBncii≥kk4iirraaggiilröaçddee)unnapp((ieekipzE}mss11ıısnllrr0gnntottaaılkk55ççısiielüddzrHyyrrçee))eea.(iioiaa’’kaaissllrymmtRmttf--nnlittrriEteeotmssniifaaOlriirrdaal,tiennkkiiavvkak)dnnen-mmriiHHreesOiieaaa)neeırrvMllgllRR˘bkaaFeeiinn(elletçssarr¸¸OODee’oüüreeaaikn((nnddlliqfm--ggM˘˘aihtlitüüOO((iinlıınMMfsxx¸sse//ddˆˆe¸¸oFFksüüQraaMkkMl=nkLAAiiLiDDakkkk,,snAARRe))cEdEtiiPPMMiPPseavçmmDDt,,ximg¯[e˘iisss¸¸mmbbxxx¯nˆˆreeık’eeliiiielkttkMMk,ckkdeenmrreRssgrr,,,llx˜ttiiuriiAARiirIIeeörrllggnissi˘˘id(krPPddiiss¸¸znttmiiuvgg,O˘˘ett))eeeekRsiiemiixg¯mm,˘rrooövvnnnikkdiieknsnnee¸leeiicc)iiaaxr¯,audnnrrrülliiaIlrrbbreeddkssaleiiiaanv]ıliisnnunnu,seesr)rru,,Iee-iıı thtaahBBeeddkixx{xa˜˜¯iiddllçeeüünnruuo(dd(kk(kiııssalliim m 1rrsnmmee,,,¸aaaanncRIIaau,sspp,,ıddlleenn3lyylllaalkkıaadd)))aaoohugrr˘(’eeiinnıı,nnemxxınllsskˆx¯ymmmmM(suuuuittkke1aklnii,))yyaaaeerrsp,A,nˆiiiixIˆtggkkkkkss4bb¸¸llli)PammkMuuttttaarxxˆˆo)iiaaeei=n,llrrllxxˆˆAkksm¸R,ddggddeeaaeekmu,,kkPh(kssnnııiiiittaRRelrrrrlll,,2iieeaeaa..IIr..ssee=nnbb,sssrrrgut==rrSSii¸¸iiai3iaat==ıiinnzttrninnnmxeepkk˜m)llriieeıkkmiiilk((,nnnm,aiaarrmg((ii,nˆn(eiillnRcNNrre2lkkl,ddxx−−iˆˆmM22nerdˆvv--−−xxs,ˆˆeeııaçkkMMFFr’’)ieeennxx4ˆˆkMMkssarddie,,,xxˆˆkkAAFFMttdddnRR),,kkMMk(keeAAiiIIMMkke}ttPP1aaıi,,rrtTTAnn)ööAAPPnnRR,,atii,,nn5AAIIPmmm,,rrPPxddˆkçgg)PPüüdd,,aı’kMeieii,,ööttröötfn,siim.keArrtIuuxxtppnntlüüˆˆtüPeeeeieiiüükke’’,eeeevrllmkkggggnn˘˘˘˘rdddiss¸¸n=Hgggge˘˘˘˘im==eeeeuuüüüüireeeeD,rrrrrROOnnmmigg(rrrr.l˘˘xx˜˜leaxxiˆˆOeüümmmmFFg(küük(˘rAkbbonnnnnkkmmi,,-DDeˆtüüiilR,,IOrivvRRrrra,,i========zzMdfMMnnˆseesFeeıkke++)ı)nLrrAD,44332211,eeMMeed.xE˜ssddjjPMbatt--OO(kxxeeˆˆDii(QQnim,rrmmrmkkmIFF,iiAA,,,mmDDnooIIde,sx˜MM)ddtuiiinMMssr(k¸¸süürmiee,)dtoougR˘lledd,kkeaall,miiimneeaallssny¸¸ssii((mmnn)aayyl(nniii22as1¸rrnoodd00ooeeblrvuu9ˆˆinne∈eeı--))--une)), dört senaryo için de hesaplayarak en düs¸ük metrig˘i veren BBbLvkeidEEealEHHgrreRRDmmicRRs))eaeaOOkçyks¸bbit--ıatfiaakOOertrss¸¸.idII,FFaabVVixrreDDr(ıı...knmmmˆMMzıı,eAiBBns¸ˆtssiTTra)mII˙˙diiraassLLeıvbbttlnteeGGeellidmmroonII˙˙iaiinSSiilnnnn22idAAs¸ii’’eknnddkYYgikeeenAAeubbsrtliiiikRRçilttssraeeiiimmnshhlBBm-tıaasilllEEirtteeaanaaiNNrrnnmiiia,,ooZZollaellrEEbbaastr¸assaaeaTT(lıınng˘allI˙I˙(ııttımMMxgg/dˆ˘˘ ııavvkMaLLk,eeAR(()ırriEEbbs¸Piiıiimm,RRktts¸bxˆellII˙˙iyeeMkiikrllorr,liiiAIerrkklg˘ooPds¸llut)rreeeinrrrkliirriuecaaalgittvv˘rdseeaueei,,er, (bIil)gidseagy˘ earrlebreinvzeertiimlenlerrienfdeeraknusllsainstıelamnleorrltealkamaras¸ııls¸aıs¸ktıyrıolmg˘ uıs¸ntlıur.g˘ u (I) deg˘erleri xˆvxˆekr,kRi,lIe=n=refex−ˆr−xˆMkaxˆMk,nxˆAR,kMAsIMkP,APR,,AsI,PiP,s,temeeeegg˘˘lgg˘˘eeeeerrrrrlemmnnka====rs¸ı4321las¸tırılmıs¸tı(r2. 0)

Burada xk is¸aretlerinin kestirimi xˆk = xˆk,R + jxˆk,I s¸eklinde hesaplanmaktadır. S¸ ekil 2’den görüldüg˘ü üzere OFDM is¸aretinin kestirilmesinin ardından tipik OFDM demodülasyon adımları uygulanarak (N-FFT dönüs¸ümü ve M-QAM demodülasyonu) bilgi bitleri vektörü u’nun bir kestirimi olan uˆ elde edilmektedir.

IV. BI˙LG˙ISAYAR BENZETI˙MLERI˙

HRO-OFDM4.sBisitelgmiisnainyabritBheantazeoltaismılılg˘eıri(bit error rate,

BHERRO)-ObFaDs¸aMrımsiıstTemabilnoin2b’idtehaitsaimollearsiı,lığbıa(nbtitveerrriomr lrialitkel,eBriERve) bbialşgairsıamyıarTbaebnloze2ti’mdeleirsiinmdleerkiu, lblaannıtlavneroirmtallialimklaerıis¸ıvkeyboig˘lguinslauyg˘aur (bIe)nzdeetgi˘merlleerriindveerkiluelnlanreılfaenraonrstasliasmteamılşeıkrleyokğaurs¸nılluağs¸tuır(ıIlm) ıds¸etığr.erleri verilen referans sistemlerle karşılaştırılmıştır.

[9]’da önerilen NDC-OFDM sistemi 2×2’lik bir MIMO-VLC kanalda çalışmaktadır. OSM-OFDM-ACO ve OSM-OFDMDCO sistemleri ise [8]’de önerilen optik uzaysal modülasyon (optical spatial modulation, OSM) ile [12]’de ele alınan optik

xˆk,R = xˆk,I =

xˆMk,ARP, eg˘er m = 1 −xˆkM,ARP, eg˘er m = 2 xˆMk,AI P, eg˘er n = 3 −xˆkM,AI P, eg˘er n = 4

(20)

Burada xk is¸aretlerinin kestirimi xˆk = xˆk,R + jxˆk,I s¸eklinde

thiensianplkaensmtiariklmtadesıri.nSi¸nekailrd2ı’nddeanngötirpüilkdüOg˘üFDüzMeredOSe¸meFkDoŞidleMkü2ill:ai2s¸sH:ayHRroeROn-O-O-OFFDDMM BBllookkŞSe¸memasaı sı

adımları uygulanarak (N-FFT dönüs¸ümü ve M-QAM demodülasyonu) bilgi bitleri vektörü u’nun bir kestirimi olan uˆ

26 eKldueruelduimlmBek’dteedisr.e verici ile alıcılar-arası mesafenin (d) etkisinin incelenebilmesi için dRX deg˘eri 80 cm’ye çıkarılmıs¸tır.

SmiesttreemleirniIbVbae.s¸lairrtBıimlI˙eLınnGıik˙IdiSeAgf˘aeYrrklAelınRdkiBurmrEueNlukZmüEzgTeörI˙zeMöTLnaEbüRlnoe˙I

1’de paraalınmıs¸tır.

iletilen ortalama optik güç,

√

I=

vpxk±,R(I) (v)dv = 1/(2 π)

(9)

(dHRRXO-∈OF{D0M.1 smist,e0m.8inimn }b)i.t Thaabtaloo1la’sdıelıng˘ıg(öbriütldeürrg˘oür ürazteer,e

[9]’da

önerilen

Yeşilkaya A.,

NDC-OFDM sistemi

Miramirkhani F., Alsan

2 × 2’lik bir MIMO-

H. F., Optik

BOaFşDaMr E.S,isPtaenmaleyrıOOriVOOcSSV-iSSMMçBA-ıDAMMBALCOD--iAECCOnOOLHCAO--ONFCCO.OOOOFAFFRON,SFDDGOOFBDFFDDSOTDDUMDCDDMTaMMöMC[MyMM1[[şn[211s[[[a988[]121a[[d]9,]]88]]1r,,],]][l]eı,,1[[m[11M81[[r2211]8i]]22m].A]], nGTaaölr44442iriz44442üh×××××i,×××××ni:44442Cü444421ri5ltI.ş05ık9,((11((.SK(211//1a(a//4201/42))y/2n1ll))ll2)ooılloo5all)ooggl9ooggo,gg22llgg22,olg22aK22M Mg2((SM MM M 2((ary(M M ıM n(bfnnMınn1uTTn)TT)9))lM))-T3ao1r+d,i+hBσ2HeBσπ2xiD:πxalD elC0eexzCx(3pin1r(p(111.a1m−11(111−///−1/−///n(((1B/422√(((eQB.422√√√√D 2Q222s(√√D 2C2Biππππ00(CBππππv)))/11D)))/(D e55C2(C2σ/σx/2σx2σ)x))x)))))

VLC kanalda çalıs¸maktadır. OSM-OFDM-ACO ve OSM-

OFDM-DCO sistemleri ise [8]’de önerilen optik uzaysal

modülasyon (optical spatial modulation, OSM) ile [12]’de ele alınan optiOkFODFMDMtektenkiknliekrlienriinbi ibrliirklitketekuklullalnamnmakatkatdaıdrı.r.OSM-OFDM-

11000 0

OSM-OFDM-DDCCO sistemi için σx2 = 1/nT , zaman bölgesi OFDM işare-

OiseFD[1M2]’dis¸eakrietgittniaibninniiınmtahhlneaeırnmrabnlbaiinrrvaeLnLEkEvıDrDepmikçiıaiçrnpingmvüaarvrüayglrtaüyünrasüsünılnstüoıdsleuüonpnludkBpeanDyCBnkaiDaskyeCla- [n1a2n]’hdaetkai

gibi katı-

1100−1−1

naklanan deg˘ eridir.

hQa(ta.)nkiısaeetınnsgtıaenellndegamretellGkemaiçueiskns

idkçauignl˘lıalkınmuıllıalnanınnıDlkaCnuygDreuCrkiliogmlearsidlıilemığkeridir.

Q(.)

ise

fonksiyonudur.stVan-BdaLrAt SGTa-uAsCs Odasğiısltıemmıni ıinseku[1y8r]u’kdeoölanseılrıiklenfonksiyonudur.

NDC−OFDM, M=16 NODSCM−O−OFDFDMM, −MA=C1O6, M=64 OOSSMM−−OOFFDDMM−−ADCCOO, ,MM=6=44, DC= 4dB OVS−MB−LOAFSDT−MO−FDDCMO−, AMC=O4,, DMC==4 4dB VH−BRLOA−SOTF−DOMF,DMM=−4ACO, M=4 HRO−OFDM, M=4

optik V-BLASVT-BteLkAniSg˘Ti-AileCO[12s]is’dteemeileiseal[ın1a8n]’doeptöikneOrilFeDn Moptik V-BLAST tekniklerini bitrelikknteiğikuillela[n1m2]a’kdteadeılre. aRlıenfaenraonpstiaklıOnaFnDMbu tseiksn-iklerini birliktemlerde literattüerkduelolalndmug˘auktgaidbıir.ZRFekfeersatinrismaclıinsiankublluansıilsmteıms¸tlıerrde literatürde l[i9r]t.ileS¸nekgielrç3e-k6oç’dildakuağHnuRalgOimb-OioFdZDeFlMlekrei,sstiisTrtaiembmlcoiinsii1n’,kdueS¸lkleiaknkiıllamn1aı’şldteıprab[r9ae]--. Şekil 3-6’da metreleri ve CH.’RdeO-bOeFliDrtiMlensisMteAmPinikne,stŞireikmilci1s’idekublelalinrıtlialerankgerçekçi kanal BER bas¸arımımdoedg˘eils¸liekri,dTRaXblod1e’g˘deerklei rkianiçailnpaerladmeeterdeillemriis¸vteirC. .’de belirtilen BveER(20h)esilaibs¸kınildeğMareiAnrgldeePerrniekkieçhlsiietnisroaielmpaldlncaeinsMemidAkıis¸lutmPılrli.akşntSe¸iısrel.takirBrialiEmk3R’BtdehEeeRg˘2searbbbliaeıtnşr/aid,sraı/(mHg1eı9zr)deekğliişoiklandRMX dAePiiçleinti,mTavbeloK2u’drkueelkusitm,ir4imA×,d4edğHReRXrlOer-=iO, (F10D9.M1) mvesis((2atel0ım)cıiil,lai4rşk×milee4rriknOedSzedMne-)hesaplanmıştır. OFDM-ACO, Ş4ek×il43’OteS2Mb-iOt/Fs/DHMz i-lDetCimO,ve4 K×u4rulVu-mBLAA, SdRTX-=0.1m (alıcılar ACO ve 2 × 2mNerDkeCz-dOe)FDiçMin, sTiastbelmo l2e’rdineikni, B4E×4R HbRas¸Oar-ıOmFlDarMı sistemi, 4×4 verilmis¸tir. BunOaSgMör-eO,F1D6-MQ-AAMCOm,o4d×ü4laOsySoMnu-OkuFlDlaMna-nDHCROO, 4-×4 V-BLASTOFDM teknig˘Ai CdiOg˘evreM2×IM2 ONDiCle-tOimFDteMknsikislteerminlienrintüinmBünEdRenbaşarımları vedbaehnazetyimüksseoknurBçillEmarRiışt3ibr.abs¸Biatur/ınmsa/ıHgöezlrdeie,ç1ine6t-mvQeiAs¸rtiMilrm. ims¸S¸toeirkd. iülS¸lae4sky’itolen5ui’stkeeullanan HROTablo 1’deki OKuFrDuMlumtekBn,iğdiRdXiğe=r M0I.8MmO (ialelıtcimılartekköns¸ikeldeer)inin tümünden parametreleri kduahllaanyıülakrsaekk, BTEabRloba2ş’adreımkiı eMldIeMeOtmisşistitre.mŞleekriiln4’te ise benze-

2 bit/s/Hz itçimin soBnEuRçlabrıa3s¸abriıtm/sl/aHrız ivçeinrivlmeriis¸ltmir.iştS¸ire.kŞiel k6il’5d’ate Tablo 1’deki

1100−5−5

1100−6−630

SN4R5 (dB) 50

bS¸bS¸aeŞaes¸kes¸kaikarliirlımı33m3::l:aKlaKruKrıruıuu(rl(2ruu2ubmlbiuliutAmt/m/İsçs/Ai/nAHHTiazçizbç)i(l)nio2nb2iT’tTd/asea/bkHblizolS)ois2t2e’d’mdelekkriini sBsisEistRetemBmalşelearrriınimnlaBBrıEERR

11000 0 1100−1−1

NDC−OFDM, M=64 NODSCM−O−OFDFDMM, −MD=C6O4, M=16, DC= 7dB OVS−MB−LOAFSDT−MO−FDDCMO−, AMC=O1,6,MD=C8= 7dB VH−BRLOA−SOTF−DOMF,DMM=−8ACO, M=8 HRO−OFDM, M=8

iBseERaybnaıs¸akruımruıllKuavmurearrkuil,vlmueTmias¸MtbiBlrIo.,M2d2RO’Xbd=iet0s/ki.ss8it/meMHm(IlazMelrıiOciçnıilnas3risS¸ktebeökimştie/lldes3re/i)Hnvpez2a5rab’imçtieti/nnest/rHelzeriiçiknulBlaEnRıgsiösrtüemld,üög˘rünüezg˘einrbea1şa0al−ırcı4ımlaBlraEırnRı kvsöeers¸vielilmyeeridşstieinrod. leŞdeyukag˘ikull6ad’s¸udırkaumoisledaraaayöknn2ıe0kriulderBunlum ve MIMO

daha yüksek BsEisRtembals¸earrinım3ınbait/usl/aHs¸zmiaçkintaBdıEr.RBbuanşuarnımteımveelrislme-iştir. 2 bit/s/Hz

bebi, alıcılarıniçminerŞkekzdile3ovldeu5g˘’uteKn ugröurlüulmdüAğü’daüzoelrues¸anlıckıalanraınl köşelerde ol-

matrisi H’nındeulğeumdanulraurmındına öbnierbrilreinesiçsotekmy, aökrınneğdieng˘1e0rl−e4rBdeER seviyesinde

olus¸unun kos¸uylaluklaMşıAkPolakreasktir2i0mdcBisidnainhakyaürkarsleakrıBnıERolubmaşsaurzımına ulaşmakbetakkiılleamcaeksidoirl.uDrtsaiadg˘ıerd.reBtg˘aueranrlfuetnarinnt,eKmbuierrlbusilreulbemeribnBid, eiaçnliıncfıkalaarrknılnaılmmoleaurtsk¸ruiesnziudnnee olduğu Kuru-

kos¸ullu MAP kluemstirAim’dcaisoinluinşadnakhaansaalg˘mlıkaltıriksiarHar’lnaırnveelremmeasninlairının birbirine

sag˘ladıg˘ı görüçlomkekytaekdıinr. dKeğeesrtilreirmde boalus¸aşruınmuınnıkoeştkuilleuyMenAbPirkestirimcisinin dig˘er sebep iskea,raHrl’anrını koölus¸megseunz etlkemileamnleasriıdior.laDniğdeorg˘traurdaaftnan, Kurulum B LOS biles¸enleriiçhin11k,ahn2a2l ,mha3t3rivseinhe4b4a’küınladceag˘keorlleurrisnaindaelğıecrıllaerrıinn birbirlerinden LköOs¸Sededeog˘ledrulge˘ruifnadirnkulrıudomalhuaşiçuinknuünçbüükkyoüşkuollmloulamMsıaAsısPyalykaeessbitniirrdliimektcedisaiçhnaaipnraadzzaha sağlıklı kakaynaklar-arasrıagrliarirs¸ivmermeteksisinini isnağollauds¸ımğıasgıödrıür.lmTüekmtebduir.eKtkeisletirrim başarımını 3 bit/s/Hz içeintkielledyeenedbilierndiS¸ğeekrilse4bevpe i6s’ed,aHd’anıgnekçeörşleidgiern. elemanları olan

1100−5−530

45 SNR (d5B0)

1Sb¸Sb0¸aeŞaes¸kes¸kaikarliirlılmı44m4::l:aKlaKruKrıruıuu(rl(3ruu3ubmlbiuliutAmt/m/İsçs/Ai/nAHHTiazçizbç)i(l)nio3nb2iT’tTd/asea/bkHblizolS)ois2t2e’d’mdeleekkriini sBsisEistRetemBmalşelearrriınimnlaBBrıEERR

Sonuç olaradko,ğarulıdcaılnarLınOSmebrikleeşzedneletroiphl1a1n, dhı2g˘2ı, dhu33ruvme hi4ç4i’nün değerlerinin S¸ ekil 3 ve 4’taelıeclıdlaerıendkilöeşnedeeg˘roilledru,ğHuRdOur-uOmFDiçMin bsiüsyteümkionlimn asıyla birlikte

laiçteıkraçtaürdgeökstiedrimçg˘aeeprkrtoaepzdtiiğrk.erMBleIurMinnuOinn sdiysaathenamı klesürıçriüna,ke ooalllaımcnıaüssdıtiüszaniylliüemgs˘iiünnndinüe daha az LOS

kös¸elere konumdelaknadyırnıaldkılga˘ır-aS¸reaksiıl g5irivşeim6etiknicseilneinndoig˘luinşdmeasisıdeır. Tüm bu et-

HRO-OFDM skiislteerm3inbiint/sa/HlıczıiçkionneulmdeuenddialnenbŞaeg˘kımil s4ızveo6la’rdaakda geçerlidir. dig˘er MIMO sistemlere göre daha yüksek bas¸arım elde

NDC−OFDM, M=16 OSM−OFDM−ACO, M=64 OSM−OFDM−DCO, M=4, DC= 4dB V−BLAST−OFDM−ACO, M=4 HRO−OFDM, M=4

ettig˘i görülmektedir. S¸ ekil 3 ve 5 ile S¸ ekil 4 ve 6 ayrı incelendig˘indTeabisleo,T2aab:llıoMcı2I:MyMeOrIlMeOs¸OipmOtiipkntiiOkn OFoDFpDMtiMk sSOisistFteeDmmMlleerriinsniiinsntKekmaar-şrıs¸lıalşatıs¸rtıılrmılamsıası

[9]’da önerilen NDC-OFDM sistemi 2 × 2’lik bir MIMOVLC 1k0a−3nalda çalıs¸maktadır. OSM-OFDM-ACO ve OSMOFDM-DCO sistemleri ise [8]’de önerilen optik uzaysal

Sistem

HRO [11] OFDM

NDC [9] OFDM OSM-OFDM [8], [12] ACO OSM-OFDM [8], [12] DCO V-BLAST [12], [18] ACO

nR × nT MIMO 4×4

2×2

η [bit/sn/Hz] log2 M (1/2) log2 (M ) (1/4) log2 (M nT ) (1/2) log2 (M nT )

log2 M

I [W]

√ 1/ 2π

√ 1/(4 π)

σx 2π

exp(−BD 2 C

/(2σx2 ))

+BDC (1 − Q(BDC /σx))

modülasyon (optical spatial modulation, OSM) ile [12]’de

OelSe Mal-ıO1n0aF−4nDoMp-tiDkCOOFDsisMtemteikniçiiknleσrix2ni=bi1rl/ikntTe

kullanmaktadır. zaman bölgesi

OFDM is¸aretinin her bir LED için varyansı olup BDC

insaekl[a1n21a]0n’−d510ehkaitagikbaitıt1na5ınıemnglaenllaen2m0veek

kırpma gürültüsünden kayiçin 2k5ullanılan30DC geril3im5

deg˘eridir. Q(.) ise standart GauSsNsRd(adBg˘)ılımının kuyruk olasılık

fooSp¸nteikŞkesikilVyilo-55Bn::uLKdKAuurSuru.TrluuVmlt-ueBBkmLnİçAigi˘BnSi TTiai-lçebAiloCn[12O2’Td]a’esdkbiseiltoSeeimsl2teie’mdaislleeıenkriain[n1Bs8Eio]s’pRdtteeiBmkaöşlOnaererFıimrDnilleaMrnBı ER tebkans¸iakrleımrinlai rbı ir(l2ikbtiet/ksu/lHlanzm)(2abkitt/asd/Hırz.) Referans alınan bu sistemlerde literatürde oldug˘u gibi ZF kestirimcisi kullanılmıs¸tır

[9]. S¸ ekil 3-6’da HRO-OFDM sisteminin, S¸ ekil 1’de be-

100 NDC−OFDM, M=16

27 lirtilen10g0 erçekçi kanal modelleri, Tablo 1’deki kanal parametreleri ve C.’de belirtilen MANPDC−kOeFsDtMir,imM=c6i4si kullanılarak

OSM−OFDM−ACO, M=64 OSM−OFDM−DCO, M=4, DC= 4dB V−BLAST−OFDM−ACO, M=4

BER bas¸arımı deg˘is¸ik dRX degVO˘−eSBrMLl−eAOrSiFTD−iMOçF−iDDnCMO−eA,lCMdO=e,16Me,=Dd8Cil=m7diBs¸tir. BER h10e−s1abında gerekli olan MAHRPO−kOeFsDtMir, iMm=8 deg˘erleri, (19)

HRO−OFDM, M=4

ve (20) ilis¸kilerinden hesaplanmıs¸tır. S¸ ekil 3’te 2 bit/s/Hz

OvLAbdTbeokdsOOindOmbd3LkkvBi2piiBsgt[ftlmBosçlsieevOLbAdTedskobOOindOdbmLkk3Bvi2piiBsgmf[lottBo9aiteeoeailaeaeaöaaöpaersçlsieeOOo9eEeEsECaiFkFFSikmtugaeeeoaeilaaeeaaöaöpgn]ab˘ert˘OOrnhkkghbyrbeEesEEsCsntrt¸˘¸FkFFSikmtugaebgn]b.i˘titnt˘ SlkaediH¸inSlakiHde¸çtöiteintRçtcgöie˘teıkSsi¸tRgcek˘ıe le or m ge ek ta ay ze ile ed ku A le ka O B m al gü B ya re ba

EM1O0−510Bilimsel D15ergi, Ci2lt0 5, Sayı 925, Hazira3n0 2015 35

S¸ ekil 5: Kurulum B için Tablo 2’deki sistemlerin BER bas¸arımları (2bit/s/Hz)

NDC−OFDM, M=64

OSM−OFDM−DCO, M=16, DC= 7dB

V−BLAST−OFDM−ACO, M=8

HRO−OFDM, M=8

10−3

10−5

S¸ ekŞielki6l 6:: KKuururluulmumB İçBin Tiaçbilno 2’TdaekbilSoist2em’dleerkiniBsEiRstBeamşalreımrilnarı BER bas¸arımları (3bit/s/Hz)(3bit/s/Hz)

ile yansıtırlık karakteristikleri gerçeg˘e en yakın s¸ekilde el

edilebilmektedir. Gerçekçi ortam modeli, ıs¸ın-izlem yöntem

kullanılarak kanal parametrelerinin eldesinde kullanılmıs¸t

Alıcıların tamamen merkezde konumlandıg˘ı ve kös¸elere ye

kleas¸ntiarlilkdTaiMg˘tsiMaiykOıilaBfraıE,rlkeliltkıetr4raikt×üMr4eüyMhüekInMsdeOkislhekıurzirlOıulodupmatiskıiçOinFDelMde

edil (HRO

OFDM) iletimi olarak önerilen yönteme uygulanarak sistem

BER bas¸arımı incelenmis¸tir. Bas¸arım analizinde, alıcılar

merkezde toplanmıs¸ ve kös¸elerde oldug˘u iki farklı durum iç

alıcı-verici etkiles¸imlerine ek olarak toplamsal beyaz Gau

ortam mogdüerlüi,lıtşüıns-üizdleemsiysötnetmemeiekkulleannmılairs¸akvkeaBnaEl Rpareag˘mreilterer-i elde edilmis¸t

lerinin eBlduesinedg˘erikleurlldaennıl,mıHştıRr.OA-lOıcıFlaDrıMn tamsiasmteemnimnienrkedzidg˘eer MIMO-VL

konumlaynadpığıılavreıknöaşeolelarenybera-s¸leaşrtıimrildüiğsitüikni lfüarg˘külıy4le× b4eMraIMbeOr kanal parame

kurulumreiçlienrienldee emdieleyndakannaalgkealtesnayıdlaerıg˘,is¸liitmeraletürrien yHükRseOk-OFDM siste

hızlı optibkaOs¸aFrDımMı(nHaRoOl-aOnFeDtMki)leilreitimvui roglaurlaaknömneısr¸itlıern. yBöunntea- göre, alıcılar

me uygumlanearrkaekzsdiseteomlidnuBg˘EuRdbuarşuarmımıiçinicnelenldmeişteird.iBleanşarBımER bas¸arımını

analizindkea, naalılcıplaarrıanmmeetrrkeelzedrei atorapslaınnmdaışavretaknöbşeelnerzdees¸moldeuy-le beraber MA

ğu iki fakrkelsıtidruimrumcisiiçnini oalıucmı-vseurzicietektkilileemşimeslei rsinoenuekcuo,laarlaıkcıların kös¸eler

toplamsaollbdeuyg˘azu Gdausrsumgüdrüalntüsdüadheasisdteüms¸üe kekloenldmuigş˘uve aBçEıRkça görülmekt

eğrileri edldire. edBilömyilşeticr.eB, ukeağprailleırdeanla, nHRVOL-OCFDkMansaisltemmiondinellerinin siste

diğer MIbMaOs¸a-rVımLCınyaapoılarnıneatkolialenrbinaşianr,ımgeürsçteüknlçüiğMüylIeMbOera-V- LC yapıların

ber kanatlapsaarraımmeıtnredlearidndikekmaeteydaalnıanmgealesnındıenğigşiemrelekrilniliHg˘Ri Oa-nlas¸ılmaktadır

OFDM sistem başarımına olan etkileri vurgulanmıştır. Buna

göre, alıcıların merkezde olduğu durum için elde edilen BER

başarımının, kanal parametreleri arasKınAdYa NarAtaKnÇbAenzeşmeyle beraber MAP kestirimcisini olumsuz etkilemesi sonucu, alıcıların kö[ş1e]lerdCe. oSlhdaunğnuond,u“rCuommdmanundiachataiodnüişnükthoeldprueğsuenacçeıkoçfanoise,” Proceedin görülmektedir.oBf öthyeleIcEeE, Ek,avpoall.ı 8a6l,annoV. L2,Cppk.a4n4a7l –m45o7d,eFlleebrin1i9n98.

sistem baş[a2r]ımTın. aRoalpanpaeptokritl,erSin. inS,ugne,rçRe.kçMi aMyIzMusO, -HV.LZChyaoa,pıY- . Azar, K. Wan larının tasarımıGn.daWdoinkgk,aJt.eSaclhınumlza, sMın.ınSagmeriemkil,ilainğdi aFn.lGaşuıltmierarke-z, “Millimeter wa

tadır.

mobile communications for 5G cellular: It will work!” Access, IEE vol. 1, pp. 335–349, 2013.

[3]

H“V. LBCu:rcBhe6ay.rodKnt,daNpyo. niSnate-rktaofiç-pmaooinvtskcoi,mDm.uTnsicoanteiov,n,”S.CVomidmevu,naicnadtioHn.s

Ha Ma

Sonuç olarak, alıcıların merkezde toplandığı durum için Şekil 3

[1] C. Shannoanz,in“eC,oImEEmEu,nviocal.ti5o2n, nino.t7h,epppr.e9s8e–n1c0e5o, fJunlyois2e0,1”4.

lervie ü4’zteereilnddeeekdiileentkeğisriilegr,öHrüRlOeb-OilFmDeMktseidstierm. Binuinnlaitegraötrüerd, eakliıcılarınProceedin[g4s] ofJt.hKe aIhEnEEan, dvoJl.. B86ar,rnyo, .“2W, iprpel.e4s4s7i-n4fr5a7r,edFecbom19m9u8n. ications,” Procee

mlfBdkyıaöaakEgndt5mdzegnis˘¸iiıölrkReiğernısa(krlılklıeOeedlıeaemdrtmb)oleŞFzdrıoı,adğiaacldeDıpndiıshı¸kleratMavaeua.iŞikllkrreBogeık˘yı4ıycsMknnuumüoikıeiuvsnknlnlIatrmeıauasMedu5nlnernrme6uamııkatOvs¸nnnymnlaletebdaılyisrnaanaadri6kriksnşniıısüöültaeaiısdiembnszr¸yns¸tınmıırtkeacecmlgaaüe˘rğeaelil,ilıselgneıl˘nıeaemeirrnaüddnillngenıdrseiducdıteleekgiıkziaerğycğioödeuacoiiieeltinroznmakatlztrüiadkdnakrimlğrledltieentiiaüsmamıas¸ekciiigsrlsts.taıgeöiieeüddanrmökr,BniiliaüdHrğntaıllülgaeu˘üücedlRmklırdığısie¸cOlöigeüi˘mbMiıılişkkrmni-aiyle.lOtiIeeüvmeelMdıeAkrFdeea,relvutiDçOeetlkkreekrkış.ıtMkköucireisŞamçoiıdsmdi¸necaslnieisioaktlairnuigaele.irlsliemmlöaaıBtnrens3gykgrlldumtoaaeöeıaenvepnrmssrinrcaeen----ııeiyaakulglsmdazaekaanleadhekıstnnaa--i[WwHl[i23m.o]]aHrneHkTtga!e..,a”rRGsBAw,a.uc“[[paWrcV56vpce]]hLeoaspansCmr,ogAAaanHIid:nEInnri,po..cgtEBtdEaJ,p,basEYlE.eElytiNMSililyeSoEs,cgoes.f.oicaa.n,visnhltlctSS:ovUkiahoduooluoe,aep.fylmnrnlypzRosa.4sIA,a,omatEf.91e,CiCMliR,Em,M,nnuHoOtpn.tEn“.ino-e.poaM-i,StMfvsOcol..eFlavsaoer-.39Faamkoepthd3,iynDAlino,eo.i,5dzpcmlMilna8-uispneDnn3sa5sis.t,(dg,”.t4n,,Sca5fa,9TontioIH6Honen,UFrosm–f-.d.2o..o6)S5vHm0,nFZf2M2iGi-g21ea.,,suhtn0vi3iahGSpnarb,ac1s.eapoeil,uel5-mecSp.,alt“Pal.ti2r2iIlYueettrri3ni6V,mkgrol”.otda5rhhchineboAr–daetC,:z,eo2ens”zMc,orrsI9viahmC“,ti,82oanraM,E,0ymwopgan1tmF.nKniu2iia1llcedePn0--l.n.abli1asdlcn51awaaC,9tnyipi9oordip7mernc.l.psmei2e,s1MursHf0noac2.ircog–mSama2etza1imnion0

ssuagayzröıarlseaeı,rtukıanzliıaıcnkıollaılbkruıesn¸(ndtmuz),reeaurrlklrıickeg˘ızelidanreiılnkkiokknkiöunuşmecrliulealrnuekdmuyığerdurılaldeuşuBtmriurEidmlRdadiağbiaaaldlııs¸uccarııurliıamlmeraıvıngenrödirkcaeiöos¸elulemre-2m0u1n4i.catio[n7s]

MJa.gAazrminset,roInEgEEan, dvoAl.. 5L2o,wneor.y,7,“Ppopw. e9r8-e1ffi0c5i,eJnut loyptical ofdm,” tronics Letters, vol. 42, no. 6, pp. 370–372, March 2006.

Ele

bkmoaddkas¸naöasauhşıBreamılEmsefloRraaıinznnnbluedadacşaıyouareılridlırymmlkueiğalışaneutnsiısn¸rnaıimdylldmaleünakeşsaotküizalağdanilülıauneclggc˘ııonöı-unrrvtükdaeglalramöazimacrenüakiacrltemıtiıadlsd¸aireürvak.şevsAtmıeelkedıackgimnıtrleea.aelnrdsıengaoleflmcaeoiyankıslimsaanınryeaılsnakiazBalEtıRl-P[4r]oJc.eeKdaihn[ng8s]aonfdvORtoh.Jpl.et.MiBcI3Eae,alsErnlreoEyCh.,,o,3“vm,WHompl..ipur8E.en5lli2egc,3saan4sltoai–oi.,2nn24fas,r4nap,darpMen.dHd2a.rc6cNo5Hhm-ea2t2amw90s8o1u, r,1nk“F.iiOcneapbgtt,i1ioc9InaE9lsE7,”s.Ep/aOtiSaAl

modulatio Journal

dağılımı ve kanalın etkin gecikme dağılımı, köşelerden gelen

[5] H. Elgala, R. Mesleh, and H. Haas, “Indoor optical wireyansımaların artmasıyla artacaktır. Bu iki etki ile kanal katsayılarının benzerliği ilk kurulumda BER başarımında olumsuz etki oluştururken ikinci kurulumda alıcıların köşelere konumlandıless communication: potential and state-of-the-art,” Communications Magazine, IEEE, vol. 49, no. 9, pp. 56-62, September 2011.

rılmasıyla alıcı-verici arası mesafenin azaltılması sonucu kanal kazancında artışve genel olarak BER başarımında iyileşme olduğu görülmektedir.

[6] A. Yesilkaya, H. F. Alsan, F. Miramirkhani, E. Panayirci, H. Senol, and M. Uysal, “Modeling of visible light channels and performance analysis of ACO-OFDM,” in Signal Processing and Communications Applications Conference (SIU), 2015

5. Sonuç

23th, May 2015, pp. 2102-2105.

Bu çalışmada, ışık hızının güncel optik kablosuz haberleşme sistemlerinin örnekleme hızından çok büyük oluşu ve ortam değişkenlerinin fazlalığı (ortamdaki malzeme cinsi, mobilyalar, insanlar, hareket eden nesneler vb.) nedeniyle gerek deneysel gerekse analitik açıdan literatürdeki temel eksiklik olan VLC kanal modelini elde etmek üzere optik tasarım ve benzetim yazılımı Zemax® kullanılarak kapalı alan aydınlatma/aydınlanma modeli üretilmiştir. Üretilen modelde zemin, duvar, tavan ve mevcut mobilya malzeme özellikleri ile yansıtırlık karakteristikleri gerçeğe en yakın şekilde elde edilebilmektedir. Gerçekçi

[7] J. Armstrong and A. Lowery, “Power efficient optical ofdm,” Electronics Letters, vol. 42, no. 6, pp. 370-372, March 2006.

[8] R. Mesleh, H. Elgala, and H. Haas, “Optical spatial modulation,” Optical Communications and Networking, IEEE/OSA Journal of, vol. 3, no. 3, pp. 234-244, March 2011.

[9] Y. Li, D. Tsonev, and H. Haas, “Non-dc-biased ofdm with optical spatial modulation,” in Personal Indoor and Mobile Radio Communications (PIMRC), 2013 IEEE 24th International Symposium on, Sept 2013, pp. 486-490.

Yeşilkaya A., Miramirkhani F., Alsan H. F., Başar E., Panayırcı E., Uysal M., Görünür Işık Kanallarının Modellenmesi ve Optik OFDM Sistemleri için Başarım Analizi, Cilt 5, Sayı 9, Syf 19-31, Haziran 2015

[10] D. Tsonev, S. Sinanovic, and H. Haas, “Novel unipolar orthogonal frequency division multiplexing (U-OFDM) for optical wireless,” in Vehicular Technology Conference (VTC Spring), 2012 IEEE 75th, May 2012, pp. 1-5.

[11] E. Basar, E. Panayirci, M. Uysal, and H. Haas, “High-rate optical OFDM for MIMO visible light communications systems,” IEEE Wireless Communications Letters, (under review) 2015.

[12] S. Dissanayake and J. Armstrong, “Comparison of ACOOFDM, DCO-OFDM and ADO-OFDM in IM/DD systems,” Lightwave Technology, Journal of, vol. 31, no. 7, pp. 10631072, April 2013.

[13] F. Miramirkhani, M. Uysal, and E. Panayirci, “Novel channel models for visible light communications,” pp. 93 870Q-93 870Q-13, 2015.

[14] “CREE LEDs, [Online],” http://www.cree.com, accessed: 13-07-2015. [15] “OSRAM LEDs, [Online],” http://www.osram-os.com, accessed: 13-07-2015.

[16] “Zemax 13 Release 2, Radiant Zemax LLC [Online],” http://www.zemax.com, accessed: 13-07-2015.

[17] E. Sarbazi, M. Uysal, M. Abdallah, and K. Qaraqe, “Indoor channel modelling and characterization for visible light communications,” in Transparent Optical Networks (ICTON), 2014 16th International Conference on, July 2014, pp. 1-4.

[18] L. Zeng, D. O’brien, H. Minh, G. Faulkner, K. Lee, D. Jung, Y. Oh, and E. T. Won, “High data rate multiple input multiple output (MIMO) optical wireless communications using white led lighting,” Selected Areas in Communications, IEEE Journal on, vol. 27, no. 9, pp. 1654-1662, December 2009.

Anıl Yeşilkaya

Lisans derecesini 2014 yılında Kadir Has Üniversitesi Elektronik Mühendisliği Bölümü’nden optik kablosuz haberleşme alanında yapmıştır. Bölüm birincisi olan Yeşilkaya Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi üçüncüsü olarak mezun olmuştur. Halen Kadir Has Üniversitesi Elektronik Mühendisliği Bölümü’nde görünür ışıkla haberleşme (VLC) sistemleri üzerine Prof. Dr. Erdal Panayırcı danışmanlığında yüksek lisans çalışmalarını sürdürmektedir. İlgilendiği alanlar arasında optik OFDM sistemleri ve deneysel uygulamaları yer almaktadır.

Farshad Miramirkhani

Lisans ve yüksek lisans derecelerini sırasıyla; 2011 ve 2014 yıllarında İran İsfahan Üniversitesi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği’nden almıştır. 2014 yılından beri Özyeğin Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü’nde doktora yapmaktadır. Görünür Işıkla Haberleşme (VLC) için kanal modellemesi alanında CT&T laboratuvarlarında Prof. Dr. Murat Uysal danışmanlığında çalışmaktadır.

Hüseyin Fuat Alsan

Lisans derecesini 2014 yılında Kadir Has Üniversitesi Elektronik Mühendisliği Bölümü’nden almıştır. 2013-2015 yılları arasında yüksek lisans asistanlığı yapmış ve optik kablosuz haberleşme sistemleri üzerine çalışmıştır.

Dr. Ertuğrul Başar

Lisans derecesini 2007 yılında İstanbul Üniversitesi, Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü’nden, yüksek lisans ve doktora derecelerini ise sırasıyla; 2009 ve 2013 yıllarında İstanbul Teknik Üniversitesi, Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümü (İTÜ EHMB)’den almıştır. 2009-2014 yılları arasında araştırma görevlisi olarak görev aldığı İTÜ EHMB’de 2014 yılından itibaren ise yardımcı doçent doktor olarak yer almaktadır. Dr. Başar, 2011-2012 akademik yılını, ABD’de bulunan Princeton Üniversitesi, Elektrik Mühendisliği bünyesinde araştırmacı olarak geçirmiştir. 2012 EMO yılın en iyi makalesi ödülü de dahil olmak üzere bir çok ödülün sahibi olan Dr. Başar’ın ilgi alanları telsiz iletişim sistemleri, çok-girişli çok-çıkışlı sistemler, uzay-zaman kodlama, dik frekans bölmeli çoğullama ve görünür ışıkla haberleşmedir.

Yeşilkaya A., Miramirkhani F., Alsan H. F., Başar E., Panayırcı E., Uysal M., Görünür Işık Kanallarının Modellenmesi ve Optik OFDM Sistemleri için Başarım Analizi, Cilt 5, Sayı 9, Syf 19-31, Haziran 2015 Gönderim Tarihi: 15.09.2015, Kabul Tarihi: 03.11.2015

Prof Dr. Erdal Panayırcı

Elektrik Yüksek Mühendisliği diplomasını İstanbul Teknik Üniversitesi’nden (İTÜ) ve Doktora derecesini de Amerika Birleşik Devletleri, Michigan State Üniversitesi’nden almıştır. Daha sonra 1999 yılına kadar İTÜ görev yapmış ve halen Kadir Has Üniversitesi, Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi, Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölüm Başkanlığı görevini sürdürmektedir. Prof. Panayırcı 1979-1981 yılllar arasında Fulbrigh Fellow ve NATO Senior Scientist Fellow Bursları ile iki yıl Michigan State Üniversitesi , Bilgisayar Bilimleri Bölümü’nde, 1989-1991 yılları arasında New Jersey Institute of Techology ve 1998-2000 yıları arasında da Texas A&M Üniversitesi’nde konuk profesör olarak kendi uzmanlık konusu ile ilgili araştırmalar yapmış ve dersler vermiştir. 2009-2009 arasında bir yıl Priceton Üniversitesi, Elektrik Mühendisliği Bölümü’nde Konuk Fellow Araştırmacı olarak bilimsel araştırmalar yapmıştır. Prof. Panayırcı; iletişim kuramı ve sistemleri, kablosuz mobil ve optik iletişim sistemleri, bilgi kuramı ve Kodlama, ileri sisnyal işleme ve iletişim sistemlerine uygulanması konularında uzmanlaşmış ve uluslararası alanda kendisini tanıtmıştır. Bu konularda Boston, Kluwer Academic Publishers tarafından 2000 yılında basılmış ortak yazarlı Principles of Integrated Maritime Surveillance Systems adlı bir kitabı bulunmaktadır. Bunun yanında kendisinin uluslararası bilimsel dergilerde yayınlanmış 90’ın üzerinde makalesi, uluslararası konferans ve sempozyumlarda sunulmuş 100’ün üzerinde bildirisi vardır. Ayrıca gerek uluslararası ve gerekse ulusal birçok araştırma projelerini yürütmüş, uzun yıllar TÜBİTAK Marmara Araştırma Enstitüsüne Yarı Zamanlı Araştırıcı olarak, Alcatel-Teletaş, ve Netaş gibi Türkiye’nin önde gelen Telekomünikasyon firmalarının AR-GE Bölümleri’nde Danışman olarak görev yapmıştır. 2002 yılında yine telekomünikasyon dalında uluslararası düzeyde yapmış olduğu üstün çalışmaladan dolayı IEEE Fellow mertebesine yükseltilmiştir.

Murat Uysal

Lisans derecesini 1995 yılında ve yüksek lisans derecesini 1998 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümü’nde tamamladı. Doktora derecesini 2001 yılında Texas A&M Üniversitesi (College Station, ABD) Elektrik Mühendisliği Bölümü’nden aldı. 2002 yılında Kanada’daki Waterloo Üniversitesi Elektrik ve Bilgisayar Mühendisliği Bölümü’ne Yardımcı Doçent olarak katıldı, 2007 yılında Doçentliğe terfi etti. Dr. Uysal, halen Özyeğin Üniversitesi Mühendislik Fakültesi’nde Profesör olarak çalışmakta ve Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölüm Başkanı görevini yürütmektedir. Dr. Uysal’ın araştırma konuları kablosuz haberleşme sistemlerinin tasarımı ve analizi ağırlık taşımak üzere haberleşme kuramı ve sinyal işleme alanlarındadır. Dr. Uysal, IEEE Kıdemli (Senior) üyesidir. Halen IEEE Transactions on Communications, IEEE Transactions on Wireless Communications, IEEE Transactions on Vehicular Technology, Wiley Wireless Communications and Mobile Computing (WCMC) Journal, ve Wiley Transactions on Emerging Telecommunications dergilerinde editör olarak hizmet vermektedir. Dr. Uysal, aralarında Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) Üstün Başarılı Genç Bilim İnsanı Ödülü, Kanada Doğa Bilimleri ve Mühendislik Araştırma Kurumu (NSERC) Discovery Accelerator Teşvik Ödülü, Waterloo Üniversitesi Araştırma Mükemmeliyet Ödülü ve Özyeğin Üniversitesi En İyi Araştırmacı Ödülü’nün de aralarında bulunduğu çeşitli ödüllere sahiptir.