Ön Söz
Saygıdeğer Meslektaşlarım,
1953 yılı İstanbul Teknik Üniversitesi Elektrik Fakültesi Kuvvetli Akım mezunu bir mühendis arkadaşınızım. Alüminyum iletkenle ilk tanışmam, 1952 yılında Zonguldak Kandilli kömür madenlerinde, Çatalağzı Elektrik Santralından İstanbul`a elektrik iletmek için tesis edilmiş 66/154 kV trafo merkezinin montajı sırasında staj yaparken oldu. İTÜ son sınıf öğrencisi olarak Avusturyalı hocamız Prof. Doppler`in yardımı ile gerçekleşen İtalya ve Avusturya`nın Elektrik Sanayi ile tanışma gezimiz süresinde gördüklerimizden ülkemizde de elektrik alanında pek çok malzemenin üretilebileceğini izlemiş ve heyecan duymuştuk. İlk mühendislik çalışmalarımı 1955 – 1961 yılları arasında İETT İstanbul Anadolu yakası Baş Mühendisi olarak yaptım.
1962 yılında İsviçre Compagnie Vaudoise d`Elecricité ( Lozan İETT si) de Cu iletkenli O.G H.hatlarının Alüminyum Alaşıma (ALDREY) çevrilmesi halinde sağlanan ekonominin hesaplanması ile ilgili bir çalışmam oldu. Bu çalışmalarım süresinde ülkemizde aldığımız mühendislik eğitiminin en az onların düzeyinde olduğunu yaşamak en büyük güven kaynağım ve gururum oldu.
1962-1968 yılları arası ETİBANK (eski TEK) Marmara Bölgesi Şebeke Tesis Baş Mühendisi olarak, Edirne`den - Sakarya`ya kadar tüm bölgede 154 kV, 35 kV iletim hava hatları ve trafo merkezlerinin tesisini gerçekleştirdik.
. ALÜMİNYUM İLETKENİ şartlarına uygun olarak AG (alçak gerilim), OG (orta gerilim), YG (yüksek gerilim) hava hattı, yer altı güç kabloları, toplayıcı çubuklar, trafolar, motorlar gibi pek çok alanda gelir seviyesi çok yüksek ülkelerde bile BAKIR`ın yerine kullanıldığında, sağladığı ÇOK BÜYÜK EKONOMİ nedeni ile geniş çapta kullanıldığını izledim 1968 yılından sonra Finlandiya NOKIA ve ETİBANK ortaklığı olan, Türkiye`nin ilk ALÜMİNYUM İLETKEN üreten firması olan TÜRKKABLO A.O. nun teknik müşaviri olarak 2003 yılına kadar hizmet gördüm Ülkemizde ALÜMİNYUM İLETKENLER, ilk olarak 1961 yılından beri, sağladığı ekonominin farkına varılması sonucu İLLER BANKASI`nın öncülüğünde şehir elektrik tesislerinde AG ve OG Hava Hatlarında kullanılmıştır. 55 yıllık mühendislik yaşantımın 35 senesinden fazlasını ALÜMİNYUM`un ELEKTRİK ALANINDA ki tanıtımı ve doğru kullanımı için 100`den fazla seminer, onlarca fuar ve yüzlerce sayfayı bulan makale, broşür ve teknik doküman, tanıtım filmi çekmek gibi çalışmalarla geçti. Bu gün ülkemizde gördüğüm ve vardığım kanı hakikaten kıymetli metal ALÜMİNYUM`u tam olarak tanımadığımız ve maalesef çoğunlukla uygun şekilde kullanmadığımız ve değerlendiremediğimiz olmuştur.
Bu nedenle sizlere, bilhassa genç mühendis arkadaşlarıma bu birikimimi, yeni mezun elektrik mühendisi olduğum zaman, "alüminyum iletkenlerle ilgili bir EL KİTABIM olsa" mantığı içinde, AG, OG ve YG.de çok kullanılan tiplerinin ek, teknik, kullanım ve projelendirme bilgilerini örneklerle sunmaya çalıştım. Saygılarımla,
ODA Sicil No:134
Elektrik Yüksek Mühendisi Falih Kaya ÖNDER
İstanbul 2012
